Óttar Örn Sigurbergsson, framkvæmdastjóri ELKO, segir að uppvaxtarárin hafi án efa mótað þann mann sem hann er í dag. Hann ólst upp í Grafarvogi á þeim tíma þegar hverfið var að byggjast upp og rifjar upp að nánast alls staðar hafi verið framkvæmdir og fólk að byggja sér hús. Aðeins sex ára gamall var hann farinn að aðstoða foreldra sína eftir bestu getu við húsbyggingu fjölskyldunnar í Foldahverfi. „Maður lærði snemma að vinna alvöruvinnu,“ segir hann.

Óttar hóf skólagöngu í Foldaskóla þegar skólinn opnaði og gekk þar í gegnum öll grunnskólaárin.

„Þetta var ótrúlega skemmtilegur tími og eru allir mínir æskuvinir úr hverfinu vinir mínir í dag og það er mikill styrkleiki fyrir mig að hafa stuðning í þessum vinahópi. Við hittumst ennþá reglulega. Hópurinn er aðeins búinn að tvístrast - ég bý ennþá í Grafarvogi en allir hinir eru farnir úr hverfinu.“

Það er stutt í náttúruna í Grafarvogi og spilaði Óttar Örn og félagar hans fótbolta á túninu hjá keldum í „kringum hestaskítinn“. „Það var bara ótrúleg stemmning í þessu. Það var engin aðstaða fyrir okkur þar sem þetta var svo nýtt hverfi. Svo komu tvö til þrjú ár þegar Michael Jordan var upp á sitt besta og þá tók körfuboltinn öll völd. Þá snoðaði maður sig,“ segir Óttar Örn og hlær. „Ég var náttúrlega pínulítill þannig að maður þurfti að bæta upp fyrir það með því að leggja sig aðeins meira fram og standa sig betur.“ Hann brosir. „Ég var bara týpískur strákur.“

Óttar Örn segir foreldra sína hafa verið duglega að ferðast og að fjölskyldan hafi meðal annars farið mikið upp á hálendið og í Þórsmörk.

„Við vorum mikið á ferðinni þegar ég var yngri og fórum oft í göngur. Það var ótrúlega gaman og maður býr enn að því í dag. Ég er kannski ekki alveg jafnduglegur í dag og þau voru en áhuginn hefur fylgt mér.“

Stefnuleysi

Óttar Örn dreymdi um að verða arkitekt af því að hann var skapandi eins og hann orðar það. „Maður hafði gaman af því sem var kannski ekki kúl á þessum aldri sem var myndmennt og jafnvel meira að segja textíll. Mamma var dugleg að ota að mér föndri.“

Hann fór í Verzlunarskóla Íslands en segist ekki vera viss hvers vegna hann sótti um í þeim skóla. „Ég var með gríðarlega flottar einkunnir úr samræmdu prófunum en ég var mjög duglegur og ég stóð mig vel námslega séð. Það var langt kennaraverkfall þegar ég var í tíunda bekk þegar samræmdu prófin voru að nálgast en þá lagði ég hart að mér og lærði bara heima. Ég var með einkunnir til að komast í Verzló og við fórum nokkrir úr kjarnavinahópnum í Foldaskóla í Verzló,“ segir Óttar Örn sem varð stúdent vorið 1999.

Á fyrsta ári í Verzló fór hann að vinna í Sportmarkaðnum sem var til húsa við Skipholt og gekk hann yfirleitt þangað eftir skóla flesta virka daga. Faðir hans sótti hann síðan um klukkan sex og þá fóru þeir oft í líkamsrækt en þeir æfðu saman reglulega í tuttugu og fjögur ár.

„Fyrir utan notuð raftæki voru í Sportmarkaðnum líka meðal annars seld notuð skíði og skautar og notuð hjól á sumrin. Ég hafði gríðarlegan áhuga á raftækjum og öllu tæknitengdu og mér fannst þetta vera ótrúlega skemmtilegt. Gallinn var að ég þurfti líka að selja skíðin og skautana. Þarna lærði ég fyrst um smásölu og það var áhugi fyrir því hjá mér. Þetta var pínu grúsk af því að við vorum að selja notuð raftæki í umboðssölu sem aðrir áttu.“

Hvenær lærði Óttar Örn fyrir skólann? „Ég man það ekki. Á kvöldin. Ég lærði samt alltaf heima. Ég var duglegur fyrstu árin.“

Á hvernig tónlist hlustaði Óttar Örn á þessum árum? „Það er ekki eitthvað held ég sem fólk þekkir. Ég var mikið að hlusta á „house-tónlist“, drum and bass og Orbital sem var mjög vinsælt þá og svo náttúrlega hlustuðu allir á Oasis og Blur. Þetta „main stream“. Svo var ég líka að hlusta á eitthvað sem enginn hlustaði á eins og Aphex Twin sem ég held að fæstir viti hvað er. Við, grunnskólavinahópurinn, vorum með breiðan smekk.“

Hver króna skiptir máli

Eftir að stúdentshúfan var komin á kollinn fór Óttar Örn að vinna á heildsölunni hjá Skífunni, þar sem seldar voru meðal annars Playstation-leikjatölvur og tölvuleikir, auk þess sem hann sinnti líka verkstæðisþjónustunni þegar kom að Playstation-leikjatölvum þar sem hann gerði við þær. „Kvikmyndin Titanic var ennþá seld á vídeóspólum man ég þegar ég var að vinna þarna og þær mokuðust út.“

Þarna vann Óttar Örn í eitt ár en á endanum hringdi einn æskufélagi hans í hann og spurði hvort þeir hafi ekki ætlað að fara í háskólanám. „Við vorum búnir að tala um að fara saman í háskóla en ég var með engin plön. Ég hefði örugglega ekki farið í skóla nema af því að hann hringdi í mig og hef ég þakkað honum fyrir það síðan. Þá tók ég ákvörðun fyrir sjálfan mig en ekki aðra og fór í viðskiptafræði í Tækniháskólanum. Þetta var gríðarlega öflugt nám og ég lagði allt undir í námið. Bara allt. Ég var að hamast 24/7 til að gera eins vel og ég gat gert.“

Óttar Örn var nítján ára þegar hann kynntist eiginkonu sinni, Kristínu Helgu Björnsdóttur, sem vinnur í dag í lífeyrisþjónustu Arion Banka. Þau eignuðust síðan sitt eldra barn saman þegar hann var tuttugu og tveggja ára. „Ég var að læra undir próf uppi á fæðingardeild.“

Eiginkonan vann á þessum tíma við afgreiðslu í sjoppunni á BSÍ og vann hún á næturvöktum að selja meðal annars sviðakjamma á meðan Óttar Örn var í náminu og hittust þau sjaldan að hans sögn. „Það er lífsreynsla að hafa farið í gegnum það að eiga ekki neinn pening og láta loka fyrir rafmagnið af því að það var ekki til neinn peningur og að fara í sparibaukinn til að geta keypt einn potta af mjólk. Við vorum alveg þar. Það er lífsreynsla sem kennir manni og undirbýr fyrir lífið. Konan mín studdi mig eins og klettur í gegnum námið og hafði tekjur fyrir fjölskylduna.“

Þetta var þriggja ára nám og útskrifaðist Óttar Örn með BS-próf í viðskiptafræði með áherslu á alþjóðamarkaðsfræði. „Það var kannski svolítið rangt val hjá mér. Ég hefði meira átt að vinna með tölur en ég er miklu meira þar í lífinu. Ég ætla ekki að tala markaðsfræði niður en hún hentaði mér ekki - þetta var pínu froðusnakk. Þess vegna er ég með mjög góðan markaðsstjóra í dag með mér,“ segir hann og hlær. „Ég myndi treysta mér í að gegna því starfi en ég held að ég sé alls ekki jafngóður í því og aðrir í kringum mig.“

Vildi verða bankakóngur

Óttar Örn vildi fara að vinna í banka eftir útskrift. „Ég vildi verða einhver bankakóngur. Þetta var fyrir hrun, nota bene, en það voru ekki tækifæri þar. Ég var búinn að vera að leita í einhverja mánuði og vinna hér og þar meðal annars við að þrífa bíósali og var í alls kyns verkamannavinnu en ég var kominn með konu og barn tuttugu og fjögurra ára, kominn með litla fjölskyldu, og það þurftu að vera til peningar. Þá ákvað ég að sækja um í ELKO og fá pening inn á heimilið.“

Þetta var árið 2004.

„Ég er duglegur og vinnusamur og hélt áfram í ELKO og ég var alltaf að „levelast“ upp. Ég var alltaf að fá meiri ábyrgð og taka við hinu og þessu og þannig er ferillinn búinn að vera. Við í ELKO köllum þetta „hetjusögur“. Það er svo mikið af fólki sem hefur byrjað á kassa eða á gólfinu að selja og er búið að vinna sig upp. Eins og í forstöðumannahópnum hjá mér er fólk sem hefur unnið með mér í um fimmtán til tuttugu ár og er búið að vinna sig bókstaflega upp af gólfinu í þær stöður sem það er í í dag.“

Tuttugu og tvö ár á sama vinnustaðnum. Hvað ræður því?

„Ef ég á að vera hreinskilinn þá er það náttúrlega starfsfólkið. Þetta er fjölskylda númer tvö og ég er búinn að vinna með mörgu af þessu fólki mjög lengi. Ég er orðinn framkvæmdastjóri og get haft áhrif á hvernig menningu maður vill hafa og hvernig fólk er að koma inn á vinnustaðinn og að mínu mati er hérna mjög geggjuð stemmning. Ef ég myndi hætta í ELKO myndi mesti söknuðurinn tengjast fólkinu út af því að það er gaman í vinnunni, mjög gaman.“

Vann sig upp frá gólfinu

Óttar Örn byrjaði á gólfinu í verslun ELKO á Smáratorgi við að selja prentara og tölvur og vann við það í eitt sumar. „Ég get alveg viðurkennt að ég var ekki góður sölumaður. Bara alls ekki. En ég var mjög vinnusamur og var með auga fyrir smásölu og var gríðarlega metnaðargjarn. Ég vildi alltaf meira og meira, bæði fyrir félagið og mig sjálfan líka.“ Hann fór að flytja inn DVD og tölvuleiki í samkeppni við BT sem var stórt á þeim tíma.

Óttar Örn byggði á sínum tíma upp afþreyingardeild ELKO og afhenti síðar stjórn hennar til vinar síns, Arnar Ægis Barkarsonar, sem stýrði deildinni næstu 15 árin. Hann segir það hafa verið sérstaka tilfinningu að láta verkefnið frá sér, enda hafi það verið honum afar kært. Afþreyingarhluti ELKO hafi síðan vaxið hratt og orðið umfangsmikill þáttur í starfsemi fyrirtækisins.

Að því loknu tók Óttar að sér að byggja upp vefverslun ELKO. Hann vann að verkefninu í um tvö ár ásamt Guðrúnu Ósk Sigurjónsdóttur. Aðstaðan var í upphafi afar látlaus og störfuðu þau tvö í lítilli kompu þar sem áður höfðu verið geymd gömul bókhaldsgögn. Vefverslunin óx hins vegar með árunum og varð síðar arðbærasta verslun ELKO.

Óttar tók því næst þátt í sérverkefnum með Gesti Hjaltasyni, þáverandi framkvæmdastjóra, sem hafði á þeim tíma umsjón með ELKO, Húsgagnahöllinni og Intersport. Þar var hlutverk Óttars að aðstoða Gest við verkefni tengd rekstri félaganna.

Síðar tók Óttar við starfi innkaupastjóra ELKO og gegndi því í ellefu ár. Starfið fól meðal annars í sér að fylgjast náið með nýjungum í tækni, semja við birgja og meta hvaða vörur og tækninýjungar ættu erindi á íslenskan markað. Hann segir að óhjákvæmilega hafi verið gerð ýmis mistök í innkaupum á þessum tíma, en leggur jafnframt áherslu á að með honum hafi starfað öflugur hópur vörustjóra, sem flestir starfi enn hjá ELKO.

Síðan var haft samband við Óttar Örn og honum boðin vinna hjá öðru fyrirtæki og þá fór hann í samningaviðræður hjá ELKO. „Ég var dubbaður upp í aðstoðarframkvæmdastjóra og sinnti ég því starfi í tvö ár. Ég varð síðan framkvæmdastjóri árið 2022 þegar minn fyrrverandi yfirmaður, Gestur Hjaltason, fór á eftirlaun.“

Hvaða máli skipti það fyrir Óttar Örn að verða framkvæmdastjóri ELKO?

„Þegar ég tók við innkaupastjórastarfinu árið 2009 þá varð ég að velja á þeim tímapunkti hvort ég ætlaði að hafa ELKO sem framtíðarvinnustað. Þá var ég búinn að vera að „levelast“ upp allan tímann og nú ætlaði ég að gera þetta að mínum framtíðarvinnustað. Þá var ég búinn að vera í fimm ár hjá félaginu og sá að það var fullt af tækifærum. Þá var NORVIK móðurfélagið sem rak BYKO, Krónuna, Nóatún, Intersport, Húsgagnahöllina og ELKO og var virkilega flott fjölskyldurekið félag. Fyrir utan að taka þá ákvörðun þá setti ég mér líka markmið um að ég ætlaði að gera eins vel og ég gæti og ég ætlaði að ná lengra innan félagsins, helst hjá ELKO eða innan samstæðunnar. Og ég setti mér í rauninni það markmið að ég ætlaði einn daginn að verða framkvæmdastjóri.“

Og það tókst.

„Það tókst. Þetta var markmið. Þetta er undirmeðvitundin. Maður er ekki að vinna að þessu á yfirborðinu en maður var að standa sig vel til þess að koma allavega til greina.“

Veltan um 21 milljarður

Óttar Örn segir að fyrirtækið í dag sé allt annað en það var árið 2020 - tveimur árum áður en hann tók við starfinu. „Við erum orðin miklu fagmannlegri. Við erum að leggja meira upp úr mannauðsmálum, við erum búin að setja þjónustuna við viðskiptavinina í algjöran forgang og erum komin með gullmerki Ánægjuvogarinnar og var það viðurkenning á vegferð okkar allra. Þannig að við erum að mínu mati að gera hlutina miklu betur en við vorum að gera og sáum það árið 2019 að við þurftum að breytast. Og við gerðum það.“
Óttar Örn er karlinn í brúnni. „Ég er með sjö manna hóp, forstöðumannahóp, og við hittumst vikulega og þótt ég sé í forsvari fyrir fyrirtækið sem framkvæmdastjóri þá eru ákvarðanir teknar sameiginlega af okkur. Stundum segi ég samt „nei, ég vil fara þessa leið“. Það gerist þó örsjaldan. En ef ég væri einn að taka ákvarðanir þá væri félagið örugglega mjög illa statt. Þess vegna erum við með „think tank“ þar sem er það besta frá öllum - fólkið í forstöðumannahópnum er mjög gott á sínu sviði og þá getum við tekið ákvarðanir sem eru góðar fyrir félagið í staðinn fyrir að ég sé einn úti í horni á einhverri hornskrifstofu, sem ég er ekki með, að taka ákvarðanir.“

Óttar Örn segir að aðalstyrkleiki ELKO sé samningur félagsins við norsku raftækjaverslunarkeðjuna Elkjøp. „Það er gríðarlega öflugt innkaupasamstarf milli okkar, sérleyfissamningur, sem við notum varðandi útlit búða, við notum útlit vörumerkisins og hvernig við bara lítum út út á við. Og svo er það innkaupasamstarfið þar sem við fáum aðgang að öllum þeirra innkaupakrafti og vörur á lágu verði og þekkt vörumerki. Þetta samstarf er búið að vera styrkleiki síðan 1998 og við leggjum mikið upp úr því að viðhalda því.“

Velta ELKO í fyrra var um tuttugu og einn milljarður króna og þetta sumarið fengu um tvö hundruð og níutíu starfsmenn laun.

Mörg tækifæri

ELKO hefur verið á mikilli siglingu og það ber enn vel í veiði. Hvað með nýjungar? Er eitthvað nýtt fram undan? Einhver stækkun?

Má ekki segja frá því?

„Nei,“ segir Óttar Örn og hlær. „Ég get bara sagt það beint út að við erum komin á þann stað að við erum að selja svipað per íbúa um allt Ísland. Við erum með verslun á Akureyri sem var síðasta vígið okkar sem við áttum eftir þannig að við erum búin að ná góðri dreifingu út um allt Ísland. Vefverslun okkar er að sinna öllum stöðum þar sem við erum ekki með verslun. Það er alvöru samkeppni á markaðinum en við erum leiðtogar þannig að það sem við þurfum að gera er að leita leiða til að stækka. Við getum kannski ekki endilega selt meira af þvottavélum eða kæliskápum, en það er bara ákveðið mikið af fólki í landinu, þannig að við erum búin að hugsa hvernig við getum útvíkkað okkar starfsemi. ELKO er orðið þjónustufyrirtæki sem selur ekki bara raftæki. Við erum að bjóða upp á úrval lausna fyrir okkar viðskiptavini og þar sem ótrúleg tækni hjálpar fólki að gera lífið betra, þægilegra og ánægjulegra. ELKO er tryggingasali en við seljum tryggingar á vörur og við seljum alls kyns aðrar þjónustur með vörum. ELKO er líka fjármögnunaraðili en ELKO er eini smásalinn á Íslandi sem lánar peninga beint til sinna viðskiptavina úr eigin vasa með Snjallgreiðslum ELKO. Svo erum við að færa okkur meira í að láta gervigreindina hjálpa okkur og opnuðum við stafrænan ráðgjafa ELKO sem er sérþjálfaður í okkar vörum. Þannig að við erum búin að vera að leita leiða til að finna tekjuaukandi tækifæri sem styðja við okkar kjarnarekstur sem eru raftækin varðandi hvernig tæknin getur leyst þarfir fólks. Og við erum að byggja ennþá meira ofan á það.“

Óttar Örn segir að „það stóra“ í framtíðinni tengist meðal annars því að fara inn í mánaðarlega greiðslur og áskriftir og nefnir að fólk gæti til dæmis leigt þvottavél eða síma í staðinn fyrir að kaupa. „Þá væri viðkomandi alltaf með nýjustu þvottavélina eða símann. Það eru alls kyns tækifæri.“ Hann nefnir líka hringrásarhagkerfi raftækja - þegar þvottavélin eða síminn er ónýtur er til staðar raftækjaúrgangur sem verðmæti væru í. „Og þau verðmæti munu bara aukast í verði eftir því sem gengur á auðlindirnar í heiminum. Það er bara mjög líflegur markaður á notuðum tækjum í gegnum „market place“ og sölusíður á netinu og þar eru tækifæri til að gera þann viðskiptavettvang öruggan þannig að allir væru auðkenndir og greiðslan væri í hendi og tæknin í lagi. Og þar gætum við komið inn. Það er svo mikið af tækifærum að maður veit ekki alveg hvaða ávexti maður á að grípa.“

Harkan sex

Aðspurður um stjórnunarstíl sinn segir Óttar Örn að hann geti alveg sagt það að á árum áður hafi hann ekki verið fyrirmyndarstjórnandi. Hann segist ekki hafa verið með réttar áherslur - hann lagði ekki nægilega áherslu á mannauðinn og hann lagði ekki endilega nógu mikla áherslu á ánægju og vellíðan þótt hann hafi vissulega viljað að svo væri. „Mig vantaði tilfinningagreind. Svo þegar ég varð framkvæmdastjóri árið 2022 þá áttaði ég mig á því. Þá var ég orðinn karlinn í brúnni og ég þurfti bara aðeins að líta svolítið inn á við - hvernig stjórnandi ég vildi vera og ég gerði breytingu á því hvernig ég er sem stjórnandi. Þannig að það voru viðbrigði fyrir mig og ég fékk mikla hjálp frá minni samstarfskonu, Kristínu Elfu, upp á að bæta tilfinningagreindina, læra að lesa fólk aðeins og tilfinningar og láta því líða vel og styðja við það. Þannig að það var kúvending hjá mér síðustu sex ár hvernig ég hef verið sem stjórnandi.“

Hvernig var hann þá áður fyrr sem stjórnandi? „Það var bara harkan sex. Áfram gakk. Skila niðurstöðunum. Og það þurfti að vinna kannski til tíu á kvöldin til að klára. Það var bara þannig. Ég vildi láta gera hlutina en samt hafa gaman í vinnunni á sama tíma.“
Var hann harður?
„Já, ég var bara harður.“
Frekur?
„Nei, kannski ekki frekur. Bara harður. En fólkið í kringum mig þyrfti að dæma um það hvernig ég var.“

Óttar Örn segist í dag leggja ríka áherslu á að styðja starfsfólk sitt, sýna þolinmæði og gera sér grein fyrir að varanlegur árangur byggist á tíma, trausti og samvinnu.
Hann segir stjórnunarstíl sinn hafa þróast mikið í gegnum árin og er meiri leiðtogi í dag.

„Ég sýni meiri stuðning og ég átta mig á því að hlutirnir gerast ekki strax. Við þurfum oft að skipuleggja hluti. Fyrirtækið er líka orðið stærra og það þarf að líta í fleiri horn og fá fólkið með mér í lið. Það er lykillinn. Það er kannski helsta breytingin - ná fólkinu með sér í lið og vinna þetta sem hópur. Ekki keyra þetta áfram á hörkunni. Það er ekki alltaf betra.“

Kemur það ekki lengur fyrir að hann vilji láta í sér heyra og keyra þetta á hörkunni? Og getur hann þá stoppað það?

„Jú, það kemur alveg fyrir en maður gerir þetta aðeins öðruvísi. Ef maður er með teymi þar sem allir eru saman í liði, og við erum bara í þessu saman, þá ganga hlutirnir þó að það sé einhver mótvindur.“

Hann sem sagðist á sínum tíma ekki hafa verið fyrirmyndarstjórnandi fékk fyrr á þessu ári stjórnendaverðlaun Stjórnvísis í flokki millistjórnenda. Hvaða máli skipta þessu verðlaun?

„Ég varð mjög undrandi að fá þessi verðlaun. Ég get viðurkennt það. Mér fannst ég ekki eiga þetta skilið. Ég eignaði mínum stjórnendahópi þessi verðlaun út af því að ég er ekki einn í þessu. Við erum að taka ákvarðanir saman þannig að það er fullt af fólki á bak við ákvörðun sem ég virðist hafa tekið. Og ég skilaði í ræðinni þökkum til læriföður míns, Gests Hjaltaonar,“ segir Óttar Örn en Gestur var lengi framkvæmdastjóri fyrirtækisins en hætti störfum til að fara á eftirlaun og þá settist Óttar Örn í framkvæmdastjórastólinn. „Þannig að maður er ekki einn í þessu en vissulega varð ég að gefa mér eitthvað kredit þannig að einhvern veginn næ ég að fá fólkið saman í hóp, saman í lið, og vinna að þessu sem hefur bara gengið.“

Streita og kvíði

Óttar Örn segir að Stjórnvísisverðlaunin hafi gefið sér sjálfstraust sem hann hafi skort í gegnum tíðina þótt það hafi aukist undanfarin ár með aðstoð.

„Ef ég er með kynningar fyrir hóp af fólki sem ég þekki ekki þá finnst mér það vera gríðarlega erfitt. Ég verð stressaður, það er kvíði í einhverja daga á undan og ég er alveg óhræddur að viðurkenna það. Ég er búinn að fara til dáleiðara og sálfræðings til að hjálpa mér með þetta og sjálfstraustið hefur aukist og ég er orðinn betri í þessu. Þetta er eitthvað sem ég þurfti að vinna með. Ég segi oft að ég sé intróvertinn sem þurfti að verða extróvert út af starfinu. Það getur tekið á að vera framkvæmdastjóri í svona fyrirtæki og það þarf að læra svolítið inn á stressið. Og stressið getur leitt til kvíða sem er alls ekki gott og ég er búinn að þurfa að vinna með það. Ég er alveg búinn að þurfa að læra inn á andlegu hliðina. Við skulum bara orða það þannig.“

Óttar Örn er enn lítill strákur inni í sér. „Já, algjörlega. Og ég lít ennþá á að ELKO sé bara litla fyrirtækið og litla raftækjaverslunin en ekki að það sé orðið svona stórt.“

Hann segir að þetta hafi verið algjört óöryggi þegar sjálfstraustið skorti. „Þetta stafar af því að maður var alltaf minni í grunnskóla - ég var minnstur í fermingunni - og ég þurfti alltaf að vera harðari af mér, standa mig betur og gera meira í fótboltanum. Og þaðan kom keppnisskapið. En svo hafði þetta bara áhrif á sjálfstraustið hjá mér sem ég tók með mér inn í fullorðinsárin og þetta var allt í lagi þangað til ég tók við þessari stöðu þar sem ég þarf svolítið að standa fyrir mínu og svara fyrir þetta fyrirtæki, vera með kynningar fyrir alls kyns fólk og hitt og þetta og ég þarf að setja upp einhverja grímu sem er kannski ekki alveg ég. Og það er bara út af því að ég er með svo mikið keppnisskap að standa mig að alltaf þegar ég klúðra einhverju pínulitlu einhvers staðar þá kemur það fram í stressi og það breytist í kvíða en hefur sem betur fer ekki farið lengra en það. Ég áttaði mig á því að þetta var farið að hafa líkamleg einkenni en það var eins og ég væri að verða veikur hálfpartinn og kannski pínu svimi. Ég tengdi þetta ekkert fyrst saman við það en svo áttaði ég mig á því að þetta væri stress og kvíði þannig að ég fór aktíft að reyna að vinna með það og byggja mig upp. Ég fékk góðan stuðning frá mínum yfirmanni, Ástu Fjeldsted, forstjóra Festi, og talaði frekar opinskátt um þetta við hana. Ég er búinn að opna mig í mínum hóp í vinnunni og ég get alveg talað um þetta. Það eru ekki allir þannig. Ég er á miklu betri stað miðað við bara fyrir tveimur árum og þess vegna einu ári. Fólk er misuppbyggt fyrir ábyrgðarfullt starf og ég var ekki alveg með sjálfstraust í það og þurfti að bæta það. Ég ennþá misgóður í þeim aðstæðum þar sem er margt fólk.“

Streitan hafði áhrif á svefninn en Óttar Örn lærði að taka stressið ekki með sér inn í svefninn eins og hann orðar það. „Ég slekk á heilanum með ruslbókmenntum áður en ég fer að sofa. Bara mjög einfalt - tek upp lesbrettið og les í tíu mínútur. Ég er laus við svefnvandamál í dag en ég er ennþá í því ferli að ég tel mig geta styrkt mig með aðstoð.“

Óttar Örn segist hafa farið til eins sálfræðings um tíma sem hjálpaði lítið en dáleiðslan hafi frekar hjálpað „Ég var að fara út fyrir minn þægindaramma og hafði enga trú á þessu. Það voru pínu fordómar í kringum þetta. Ég fór til dáleiðara sem náði strax hvað var í gangi hjá mér áður en við fórum í einhverja vinnu og hún las mig 100%. Svo fór ég í sex eða sjö tíma hjá henni og mér leið alltaf eins og ég væri að sigra heiminn eftir tímana. Þetta peppaði mig upp. Þetta var ekki endilega eitthvað sem hentaði mér en þetta gerði mér gott þar sem ég gat aðeins sett hlutina í samhengi og aðeins áttað mig á af hverju ég væri í svona stresskasti eða með kvíða þegar ég væri með kynningar og ég lærði að fyrirgefa sjálfum mér sem ég hélt alla tíð að væri bara slagorð uppi á vegg. Svo áttaði ég mig á að ég væri allt of harður við sjálfan mig og ég mætti alveg skíta upp á bak stundum. Það væri eiginlega öllum drullusama nema mér,“ segir hann og hlær. „Ég er ennþá þar en ég veit allavega hvað er í gangi og get unnið með þetta.“ Margir tengja dáleiðslu við að dáleiðarinn heldur á pendúl fyrir framan viðkomandi sem fellur í einhvers konar dá en það var alls ekki raunin. „Ég fór í algjöra slökun en var vakandi allan tímann. Ég gat alltaf opnað augun og staðið upp. Þetta tengdist meira því að ná huganum í íhugunarástand; að geta horft á hlutina öðruvísi með öðrum augum og virkja einhvern veginn ímyndunaraflið. Þetta er eiginlega hálfgerð hugleiðsla nema með svona aðstoð. Maður hugsar aðeins öðruvísi og fókuserar á eitthvað afmarkað viðfangsefni.“

Hann segir að á ákveðnum tímapunkti hafi hann ákveðið að fela ekki þessa líðan. „Ef ég er að fela þetta þá væri það erfiðara.“ Óttar Örn hefur ýmislegt lært af þessu öllu. „Ég er metnaðarfullur. Ég er alveg með keppnisskap þannig að ég hugsaði með mér að ég ætlaði ekki að leyfa mér að gefa mig í þessu; að leyfa þessu ekki að stjórna lífinu heldur frekar hvað ég get gert til þess að bæta þetta og styrkja mig. Þannig að ég hef kannski lært það að þetta getur verið vandamál að gera það einmitt ekki og ég þarf að díla við þetta og ég díla við þetta af því að mig langar til að halda áfram að vinna í þessu frábæra fyrirtæki. Þetta tengist ekki vinnunni - þetta tengist því hvernig ég er að díla við ábyrgð og hvernig ég er byggður og ég þarf að styrka mig á ákveðnum sviðum.“

Góð samsetning hópsins

Stjórnendur í fyrirtækjum geta verið alls konar - sumir starfsmenn eru sáttir við þá en aðrir ósáttir. Hvað ætti að einkenna góðan stjórnanda almennt?

„Það er að hafa fólkið með sér í liði. Og ég segi að númer eitt, tvö og þrjú er húmor. Ef vinnustaðurinn hefur ekki húmor þá er ekki gaman í vinnunni. Og það á að vera gaman í vinnunni þótt það geti verið drulluerfitt, mikið að gera og mikið átak. Þannig að ég þarf að búa til þannig aðstæður að það sé hægt að hlæja, fólk geti haft gaman og þegar það gengur mikið á og það er erfitt að fólk geti dílað við það sem hópur og sem teymi.“

Óttar Örn segir að stjórnun sé færni sem þróist með reynslu og markvissri sjálfsvinnu.
Það er jafnt hlutfall karla og kvenna í forstöðumannahópnum og segist Óttar Örn gagngert hafa unnið í því. „Í gamla daga voru bara karlmenn í ELKO,“ segir hann og á við yfirmenn og forstöðumannahópinn, „og það var ekki gott. Ég ætla líka að segja það að það er heldur ekki gott að hafa bara konur. Þetta þarf að vera góð blanda. Kynin eru ólík þannig að það er gott að hafa þetta jafnt og það er flott samsetning sem við erum með í dag. Ólíkir persónuleikar og kyn.“

Hver er munurinn á körlum og konum sem leiðtogum og stjórnendum?
„Ætlar þú að leiða mig í gildru? Á ég að fara að tala um það?“
Sér hann einhvern mun?
„Ég hef kynnst fullt af konum sem eru með sama metnað og keppnisskap og ég en ég hef séð að þær hafa þurft að berjast miklu meira fyrir því að komast áfram og það hefur þurft í sumum tilfellum að vera miklu meiri harka hjá þeim konum að ná árangri. Það er jákvætt að það er að breytast en samt finnst mér halla ennþá á konur í sumum fyrirtækjum og geirum. Sem leiðtogar finnst mér konur vera frábærar og þær eru oft betri í mannauðshliðinni, enda oft með meiri tilfinningagreind.“

Líkamleg vinna róar hugann

Óttar Örn segir að eftir fertugt hafi hann þurft að hysja upp um sig brækurnar og bæta æðakerfið eftir að hann fór í heilsufarsmælingu sem ELKO bauð starfsfólki upp á en í ljós kom að hann var með allt of háan blóðþrýsting og fór hann á blóðþrýstingslyf og lækkaði blóðþrýstingurinn í kjölfarið.

„Ég áttaði mig á því að ef við hjónin ætlum að hafa gaman af lífinu þegar við erum orðin gömul þá þurfum við að vinna í því núna. Við þurfum að hafa heilsuna í það. Þannig að ég er gagngert búinn að breyta mjög miklu hjá mér og konan líka. Ég fór að hafa áhyggjur af því að ég gæti ekki haft gaman miðað við það sem ég ætlaði að gera í framtíðinni en ég er líka brjósklospési,“ segir Óttar Örn sem hefur þrisvar sinnum fengið brjósklos og fór hann í aðgerð vegna þess á sínum tíma.

Óttar Örn, sem fór í tuttugu og fjögur ár með föður sínum í líkamsrækt, hleypur mikið og hann fer líka í göngutúra auk þess að hann tekur reglulega æfingu heima þar sem er komið fullbúið æfingarherbergi á heimilið. „Ég reyni að passa gríðarlega vel upp á heilsuna.“

Hann segist oft tala um að „drepa heilann“ með það í huga að vinna líkamlega vinnu í frístundum. „Hausinn er alltaf á fullu þannig að best þykir mér þegar ég kem heim að fara í vinnugallann og fara að smíða. Fara að dytta að einhverju. Fara að gera eitthvað. Ég er ennþá að skapa. Ég er að smíða alls konar dót, til dæmis snúningsdiska á eldhúsborð, halda við húsinu og hitt og þetta. Þá er ég að gera eitthvað sem ég hef gaman af og þetta er eitthvað sem ég sé fyrir mér að ég geti gert þegar ég fer á eftirlaun. Ég er nefnilega ekki mikill golfari og ég veit ekki hvort ég muni nenna að vera í golfi en við konan þurfum að finna eitthvað sem við getum gert saman. Við erum búin að fara á golfnámskeið og ég get séð það fyrir mér sem afsökun að fara út og spila golf. Mér finnst það ekkert vera leiðinlegt en það er fullt annað sem ég vil gera við tímann.“

Fjölskyldan á tvo hunda. Það var tík á heimilinu sem eignaðist hvolpa í fyrra og héldu þau einum hvolpinum og fer Óttar Örn reglulega í göngutúra með hundana.
Svo hefur fjölskyldan gaman af því að ferðast og á sumrin er hjólhýsið notað. „Það er ekki alvöru sumar nema ég nái tveimur vikum í kringum Ísland. Við ferðumst líka mikið í útlöndum og ég og konan höfum gaman af því.“

Sonurinn er tuttugu og fjögurra ára og dóttirin er sautján ára og svo er það stjúpdóttir sem er þrjátíu og eins árs. „Við keyptum viljandi stórt hús með aukaíbúð út af því að við viljum halda börnunum heima eins lengi og við getum. Þetta er svo góður félagsskapur.“

Hverjir eru draumarnir?

„Ég er búinn að hugsa mikið um þetta eftir að ég varð framkvæmdastjóri. Hvað svo? Ætla ég að vera í ELKO þar til ég fer á eftirlaun? Mér líður afskaplega vel í dag hjá ELKO og er metnaðarfullur fyrir mínu starfi. Þannig að ég sé fyrir mér að halda áfram hjá ELKO og stækka það sem við erum með í dag, gera þetta vel og taka á móti öllu þessu starfsfólki sem kemur til okkar á ári hverju og efla það. Ég er þannig séð bara nýtekinn við sem framkvæmdastjóri og er með gríðarlega langan lista af tækifærum og framþróun fyrir félagið sem sér alls ekki fyrir endann á. En hvað fjölskylduna varðar þá langar mig bara til að halda áfram að ferðast með fjölskyldunni og styrkja þau vinasambönd sem maður á og hafa gaman af lífinu.“