Óttar Örn Sigurbergsson reis upp frá því að vera starfsmaður á gólfi í verslun Elko í að leiða fyrirtækið. Í stjórnendaviðtali við Mannlíf segir hann frá því hvaðan hann kemur og hvernig hann komst þangað sem hann rataði.

Óttar segir að uppvaxtarárin hafi án efa mótað þann mann sem hann er í dag. Hann ólst upp í Grafarvogi á þeim tíma þegar hverfið var að byggjast upp og rifjar upp að nánast alls staðar hafi verið framkvæmdir og fólk að byggja sér hús. Aðeins sex ára gamall var hann farinn að aðstoða foreldra sína eftir bestu getu við húsbyggingu fjölskyldunnar í Foldahverfi. „Maður lærði snemma að vinna alvöruvinnu,“ segir hann.

Óttar hóf skólagöngu í Foldaskóla þegar skólinn opnaði og gekk þar í gegnum öll grunnskólaárin.

„Þetta var ótrúlega skemmtilegur tími og eru allir mínir æskuvinir úr hverfinu vinir mínir í dag og það er mikill styrkleiki fyrir mig að hafa stuðning í þessum vinahópi. Við hittumst ennþá reglulega. Hópurinn er aðeins búinn að tvístrast - ég bý ennþá í Grafarvogi en allir hinir eru farnir úr hverfinu.“

Það er stutt í náttúruna í Grafarvogi og spilaði Óttar Örn og félagar hans fótbolta á túninu hjá keldum í „kringum hestaskítinn“. „Það var bara ótrúleg stemmning í þessu. Það var engin aðstaða fyrir okkur þar sem þetta var svo nýtt hverfi. Svo komu tvö til þrjú ár þegar Michael Jordan var upp á sitt besta og þá tók körfuboltinn öll völd. Þá snoðaði maður sig,“ segir Óttar Örn og hlær. „Ég var náttúrlega pínulítill þannig að maður þurfti að bæta upp fyrir það með því að leggja sig aðeins meira fram og standa sig betur.“ Hann brosir. „Ég var bara týpískur strákur.“

Óttar Örn segir foreldra sína hafa verið duglega að ferðast og að fjölskyldan hafi meðal annars farið mikið upp á hálendið og í Þórsmörk.

„Við vorum mikið á ferðinni þegar ég var yngri og fórum oft í göngur. Það var ótrúlega gaman og maður býr enn að því í dag. Ég er kannski ekki alveg jafnduglegur í dag og þau voru en áhuginn hefur fylgt mér.“

Stefnuleysi

Óttar Örn dreymdi um að verða arkitekt af því að hann var skapandi eins og hann orðar það. „Maður hafði gaman af því sem var kannski ekki kúl á þessum aldri sem var myndmennt og jafnvel meira að segja textíll. Mamma var dugleg að ota að mér föndri.“

Hann fór í Verzlunarskóla Íslands en segist ekki vera viss hvers vegna hann sótti um í þeim skóla. „Ég var með gríðarlega flottar einkunnir úr samræmdu prófunum en ég var mjög duglegur og ég stóð mig vel námslega séð. Það var langt kennaraverkfall þegar ég var í tíunda bekk þegar samræmdu prófin voru að nálgast en þá lagði ég hart að mér og lærði bara heima. Ég var með einkunnir til að komast í Verzló og við fórum nokkrir úr kjarnavinahópnum í Foldaskóla í Verzló,“ segir Óttar Örn sem varð stúdent vorið 1999.

Á fyrsta ári í Verzló fór hann að vinna í Sportmarkaðnum sem var til húsa við Skipholt og gekk hann yfirleitt þangað eftir skóla flesta virka daga. Faðir hans sótti hann síðan um klukkan sex og þá fóru þeir oft í líkamsrækt en þeir æfðu saman reglulega í tuttugu og fjögur ár.

„Fyrir utan notuð raftæki voru í Sportmarkaðnum líka meðal annars seld notuð skíði og skautar og notuð hjól á sumrin. Ég hafði gríðarlegan áhuga á raftækjum og öllu tæknitengdu og mér fannst þetta vera ótrúlega skemmtilegt. Gallinn var að ég þurfti líka að selja skíðin og skautana. Þarna lærði ég fyrst um smásölu og það var áhugi fyrir því hjá mér. Þetta var pínu grúsk af því að við vorum að selja notuð raftæki í umboðssölu sem aðrir áttu.“

Hvenær lærði Óttar Örn fyrir skólann? „Ég man það ekki. Á kvöldin. Ég lærði samt alltaf heima. Ég var duglegur fyrstu árin.“

Á hvernig tónlist hlustaði Óttar Örn á þessum árum? „Það er ekki eitthvað held ég sem fólk þekkir. Ég var mikið að hlusta á „house-tónlist“, drum and bass og Orbital sem var mjög vinsælt þá og svo náttúrlega hlustuðu allir á Oasis og Blur. Þetta „main stream“. Svo var ég líka að hlusta á eitthvað sem enginn hlustaði á eins og Aphex Twin sem ég held að fæstir viti hvað er. Við, grunnskólavinahópurinn, vorum með breiðan smekk.“

Hver króna skiptir máli

Eftir að stúdentshúfan var komin á kollinn fór Óttar Örn að vinna á heildsölunni hjá Skífunni, þar sem seldar voru meðal annars Playstation-leikjatölvur og tölvuleikir, auk þess sem hann sinnti líka verkstæðisþjónustunni þegar kom að Playstation-leikjatölvum þar sem hann gerði við þær. „Kvikmyndin Titanic var ennþá seld á vídeóspólum man ég þegar ég var að vinna þarna og þær mokuðust út.“

Þarna vann Óttar Örn í eitt ár en á endanum hringdi einn æskufélagi hans í hann og spurði hvort þeir hafi ekki ætlað að fara í háskólanám. „Við vorum búnir að tala um að fara saman í háskóla en ég var með engin plön. Ég hefði örugglega ekki farið í skóla nema af því að hann hringdi í mig og hef ég þakkað honum fyrir það síðan. Þá tók ég ákvörðun fyrir sjálfan mig en ekki aðra og fór í viðskiptafræði í Tækniháskólanum. Þetta var gríðarlega öflugt nám og ég lagði allt undir í námið. Bara allt. Ég var að hamast 24/7 til að gera eins vel og ég gat gert.“

Óttar Örn var nítján ára þegar hann kynntist eiginkonu sinni, Kristínu Helgu Björnsdóttur, sem vinnur í dag í lífeyrisþjónustu Arion Banka. Þau eignuðust síðan sitt eldra barn saman þegar hann var tuttugu og tveggja ára. „Ég var að læra undir próf uppi á fæðingardeild.“

Eiginkonan vann á þessum tíma við afgreiðslu í sjoppunni á BSÍ og vann hún á næturvöktum að selja meðal annars sviðakjamma á meðan Óttar Örn var í náminu og hittust þau sjaldan að hans sögn. „Það er lífsreynsla að hafa farið í gegnum það að eiga ekki neinn pening og láta loka fyrir rafmagnið af því að það var ekki til neinn peningur og að fara í sparibaukinn til að geta keypt einn potta af mjólk. Við vorum alveg þar. Það er lífsreynsla sem kennir manni og undirbýr fyrir lífið. Konan mín studdi mig eins og klettur í gegnum námið og hafði tekjur fyrir fjölskylduna.“

Þetta var þriggja ára nám og útskrifaðist Óttar Örn með BS-próf í viðskiptafræði með áherslu á alþjóðamarkaðsfræði. „Það var kannski svolítið rangt val hjá mér. Ég hefði meira átt að vinna með tölur en ég er miklu meira þar í lífinu. Ég ætla ekki að tala markaðsfræði niður en hún hentaði mér ekki - þetta var pínu froðusnakk. Þess vegna er ég með mjög góðan markaðsstjóra í dag með mér,“ segir hann og hlær. „Ég myndi treysta mér í að gegna því starfi en ég held að ég sé alls ekki jafngóður í því og aðrir í kringum mig.“

Vildi verða bankakóngur

Óttar Örn vildi fara að vinna í banka eftir útskrift. „Ég vildi verða einhver bankakóngur. Þetta var fyrir hrun, nota bene, en það voru ekki tækifæri þar. Ég var búinn að vera að leita í einhverja mánuði og vinna hér og þar meðal annars við að þrífa bíósali og var í alls kyns verkamannavinnu en ég var kominn með konu og barn tuttugu og fjögurra ára, kominn með litla fjölskyldu, og það þurftu að vera til peningar. Þá ákvað ég að sækja um í ELKO og fá pening inn á heimilið.“

Þetta var árið 2004.

„Ég er duglegur og vinnusamur og hélt áfram í ELKO og ég var alltaf að „levelast“ upp. Ég var alltaf að fá meiri ábyrgð og taka við hinu og þessu og þannig er ferillinn búinn að vera. Við í ELKO köllum þetta „hetjusögur“. Það er svo mikið af fólki sem hefur byrjað á kassa eða á gólfinu að selja og er búið að vinna sig upp. Eins og í forstöðumannahópnum hjá mér er fólk sem hefur unnið með mér í um fimmtán til tuttugu ár og er búið að vinna sig bókstaflega upp af gólfinu í þær stöður sem það er í í dag.“

Tuttugu og tvö ár á sama vinnustaðnum. Hvað ræður því?

„Ef ég á að vera hreinskilinn þá er það náttúrlega starfsfólkið. Þetta er fjölskylda númer tvö og ég er búinn að vinna með mörgu af þessu fólki mjög lengi. Ég er orðinn framkvæmdastjóri og get haft áhrif á hvernig menningu maður vill hafa og hvernig fólk er að koma inn á vinnustaðinn og að mínu mati er hérna mjög geggjuð stemmning. Ef ég myndi hætta í ELKO myndi mesti söknuðurinn tengjast fólkinu út af því að það er gaman í vinnunni, mjög gaman.“

Vann sig upp frá gólfinu

Óttar Örn byrjaði á gólfinu í verslun ELKO á Smáratorgi við að selja prentara og tölvur og vann við það í eitt sumar. „Ég get alveg viðurkennt að ég var ekki góður sölumaður. Bara alls ekki. En ég var mjög vinnusamur og var með auga fyrir smásölu og var gríðarlega metnaðargjarn. Ég vildi alltaf meira og meira, bæði fyrir félagið og mig sjálfan líka.“ Hann fór að flytja inn DVD og tölvuleiki í samkeppni við BT sem var stórt á þeim tíma.

Óttar Örn byggði á sínum tíma upp afþreyingardeild ELKO og afhenti síðar stjórn hennar til vinar síns, Arnar Ægis Barkarsonar, sem stýrði deildinni næstu 15 árin. Hann segir það hafa verið sérstaka tilfinningu að láta verkefnið frá sér, enda hafi það verið honum afar kært. Afþreyingarhluti ELKO hafi síðan vaxið hratt og orðið umfangsmikill þáttur í starfsemi fyrirtækisins.

Að því loknu tók Óttar að sér að byggja upp vefverslun ELKO. Hann vann að verkefninu í um tvö ár ásamt Guðrúnu Ósk Sigurjónsdóttur. Aðstaðan var í upphafi afar látlaus og störfuðu þau tvö í lítilli kompu þar sem áður höfðu verið geymd gömul bókhaldsgögn. Vefverslunin óx hins vegar með árunum og varð síðar arðbærasta verslun ELKO.

Óttar tók því næst þátt í sérverkefnum með Gesti Hjaltasyni, þáverandi framkvæmdastjóra, sem hafði á þeim tíma umsjón með ELKO, Húsgagnahöllinni og Intersport. Þar var hlutverk Óttars að aðstoða Gest við verkefni tengd rekstri félaganna.

Síðar tók Óttar við starfi innkaupastjóra ELKO og gegndi því í ellefu ár. Starfið fól meðal annars í sér að fylgjast náið með nýjungum í tækni, semja við birgja og meta hvaða vörur og tækninýjungar ættu erindi á íslenskan markað. Hann segir að óhjákvæmilega hafi verið gerð ýmis mistök í innkaupum á þessum tíma, en leggur jafnframt áherslu á að með honum hafi starfað öflugur hópur vörustjóra, sem flestir starfi enn hjá ELKO.

Síðan var haft samband við Óttar Örn og honum boðin vinna hjá öðru fyrirtæki og þá fór hann í samningaviðræður hjá ELKO. „Ég var dubbaður upp í aðstoðarframkvæmdastjóra og sinnti ég því starfi í tvö ár. Ég varð síðan framkvæmdastjóri árið 2022 þegar minn fyrrverandi yfirmaður, Gestur Hjaltason, fór á eftirlaun.“

Hvaða máli skipti það fyrir Óttar Örn að verða framkvæmdastjóri ELKO?

„Þegar ég tók við innkaupastjórastarfinu árið 2009 þá varð ég að velja á þeim tímapunkti hvort ég ætlaði að hafa ELKO sem framtíðarvinnustað. Þá var ég búinn að vera að „levelast“ upp allan tímann og nú ætlaði ég að gera þetta að mínum framtíðarvinnustað. Þá var ég búinn að vera í fimm ár hjá félaginu og sá að það var fullt af tækifærum. Þá var NORVIK móðurfélagið sem rak BYKO, Krónuna, Nóatún, Intersport, Húsgagnahöllina og ELKO og var virkilega flott fjölskyldurekið félag. Fyrir utan að taka þá ákvörðun þá setti ég mér líka markmið um að ég ætlaði að gera eins vel og ég gæti og ég ætlaði að ná lengra innan félagsins, helst hjá ELKO eða innan samstæðunnar. Og ég setti mér í rauninni það markmið að ég ætlaði einn daginn að verða framkvæmdastjóri.“

Og það tókst.

„Það tókst. Þetta var markmið. Þetta er undirmeðvitundin. Maður er ekki að vinna að þessu á yfirborðinu en maður var að standa sig vel til þess að koma allavega til greina.“

Veltan um 21 milljarður

Óttar Örn segir að fyrirtækið í dag sé allt annað en það var árið 2020 - tveimur árum áður en hann tók við starfinu. „Við erum orðin miklu fagmannlegri. Við erum að leggja meira upp úr mannauðsmálum, við erum búin að setja þjónustuna við viðskiptavinina í algjöran forgang og erum komin með gullmerki Ánægjuvogarinnar og var það viðurkenning á vegferð okkar allra. Þannig að við erum að mínu mati að gera hlutina miklu betur en við vorum að gera og sáum það árið 2019 að við þurftum að breytast. Og við gerðum það.“
Óttar Örn er karlinn í brúnni. „Ég er með sjö manna hóp, forstöðumannahóp, og við hittumst vikulega og þótt ég sé í forsvari fyrir fyrirtækið sem framkvæmdastjóri þá eru ákvarðanir teknar sameiginlega af okkur. Stundum segi ég samt „nei, ég vil fara þessa leið“. Það gerist þó örsjaldan. En ef ég væri einn að taka ákvarðanir þá væri félagið örugglega mjög illa statt. Þess vegna erum við með „think tank“ þar sem er það besta frá öllum - fólkið í forstöðumannahópnum er mjög gott á sínu sviði og þá getum við tekið ákvarðanir sem eru góðar fyrir félagið í staðinn fyrir að ég sé einn úti í horni á einhverri hornskrifstofu, sem ég er ekki með, að taka ákvarðanir.“

Óttar Örn segir að aðalstyrkleiki ELKO sé samningur félagsins við norsku raftækjaverslunarkeðjuna Elkjøp. „Það er gríðarlega öflugt innkaupasamstarf milli okkar, sérleyfissamningur, sem við notum varðandi útlit búða, við notum útlit vörumerkisins og hvernig við bara lítum út út á við. Og svo er það innkaupasamstarfið þar sem við fáum aðgang að öllum þeirra innkaupakrafti og vörur á lágu verði og þekkt vörumerki. Þetta samstarf er búið að vera styrkleiki síðan 1998 og við leggjum mikið upp úr því að viðhalda því.“

Velta ELKO í fyrra var um tuttugu og einn milljarður króna og þetta sumarið fengu um tvö hundruð og níutíu starfsmenn laun.

Mörg tækifæri

ELKO hefur verið á mikilli siglingu og það ber enn vel í veiði. Hvað með nýjungar? Er eitthvað nýtt fram undan? Einhver stækkun?

Má ekki segja frá því?

„Nei,“ segir Óttar Örn og hlær. „Ég get bara sagt það beint út að við erum komin á þann stað að við erum að selja svipað per íbúa um allt Ísland. Við erum með verslun á Akureyri sem var síðasta vígið okkar sem við áttum eftir þannig að við erum búin að ná góðri dreifingu út um allt Ísland. Vefverslun okkar er að sinna öllum stöðum þar sem við erum ekki með verslun. Það er alvöru samkeppni á markaðinum en við erum leiðtogar þannig að það sem við þurfum að gera er að leita leiða til að stækka. Við getum kannski ekki endilega selt meira af þvottavélum eða kæliskápum, en það er bara ákveðið mikið af fólki í landinu, þannig að við erum búin að hugsa hvernig við getum útvíkkað okkar starfsemi. ELKO er orðið þjónustufyrirtæki sem selur ekki bara raftæki. Við erum að bjóða upp á úrval lausna fyrir okkar viðskiptavini og þar sem ótrúleg tækni hjálpar fólki að gera lífið betra, þægilegra og ánægjulegra. ELKO er tryggingasali en við seljum tryggingar á vörur og við seljum alls kyns aðrar þjónustur með vörum. ELKO er líka fjármögnunaraðili en ELKO er eini smásalinn á Íslandi sem lánar peninga beint til sinna viðskiptavina úr eigin vasa með Snjallgreiðslum ELKO. Svo erum við að færa okkur meira í að láta gervigreindina hjálpa okkur og opnuðum við stafrænan ráðgjafa ELKO sem er sérþjálfaður í okkar …