Kolbeinn H. Stefánsson, dósent í efnahagsfélagsfræði við Háskóla Íslands, segir skólahljómsveitir gegna mikilvægu hlutverki í íslensku tónlistarlífi og félagsstarfi barna. Þetta kemur fram í pistli sem hann birti á Facebook eftir að hafa starfað sem sjálfboðaliði á landsmóti skólahljómsveita um helgina.

„Ég elska tónlist. Þungarokkið er ákveðinn kjarni fyrir mér en áhugi minn á tónlist er mun víðari. Ég hef lengi dáðst að því hvað okkur tekst að halda úti öflugu tónlistarlífi á þessu fámenna skeri sem við búum á. Það er á mun öflugra en við eigum að geta vænst,“ skrifar Kolbeinn í byrjun.

Í pistlinum lýsir Kolbeinn því hvernig hann hafi varið deginum með yngstu þátttakendum mótsins, svokölluðum A-sveitum, þar sem börn víðs vegar að af landinu komu saman í Kópavogi til æfinga, leikja og tónleikahalds. Hann segir stemninguna hafa verið afar góða og hrósar því starfi sem unnið er innan skólahljómsveita landsins.

Að sögn hans eru skólahljómsveitir ein af grunnstoðum íslensks tónlistarlífs þar sem börn fá tækifæri til að læra á hljóðfæri án þess að kostnaður verði foreldrum ofviða. Hann bendir á að námið sé fullgilt tónlistarnám sem geti leitt til frekara tónlistarnáms síðar meir.

Kolbeinn nefnir einnig að fjölmargir íslenskir tónlistarmenn hafi hafið sinn feril í skólahljómsveitum. Þar læri börn ekki aðeins á hljóðfæri heldur einnig að spila saman í hljómsveit og öðlist dýrmæta félagslega reynslu.

Dregur úr félagslegri einangrun

Hann segir eigin reynslu af þátttöku barna sinna í skólahljómsveitum sýna hversu mikil áhrif starfsemin geti haft, bæði tónlistarlega og félagslega. Þá bendir hann á að öflugt tómstundastarf geti gegnt mikilvægu hlutverki í að draga úr félagslegri einangrun og vanlíðan meðal barna og ungmenna.

Í pistlinum vekur Kolbeinn sérstaka athygli á stöðu skólahljómsveita í Reykjavík. Þar starfi fjórar skólahljómsveitir en biðlistar séu jafn langir og nemendafjöldi þeirra, ef ekki lengri. Hann segir mörg börn komast aldrei að í starfseminni og fari þar með á mis við bæði tónlistarnám og mikilvægan félagsskap.

Þarf að efla starfsemina

Að mati Kolbeins er því fullt tilefni fyrir Reykjavíkurborg til að efla starfsemi skólahljómsveita enn frekar. Hann tekur þó fram að slíkt leysi ekki eitt og sér allan þann vanda sem börn og ungmenni glíma við, en telur tónlistarnám vera mikilvægan hluta af fjölþættu samfélagslegu átaki til að styðja við velferð barna.

Kolbeinn segir skólahljómsveitir jafnframt vera hagkvæma leið til að gera tónlistarnám aðgengilegt fyrir börn af tekjulægri heimilum og þar með stuðla að auknum jöfnuði í aðgengi að listnámi.