Nýleg samantekt sérfræðinga varpar ljósi á mikilvægi þess að standa fast á eigin mörkum þegar aðrir stíga yfir þau. Gefin eru tíu skýr og hagnýt skref sem einstaklingar geta innleitt til að endurheimta eigið líkamlegt og tilfinningalegt rými, verja sjálfsvirðingu sína og tryggja gagnkvæma virðingu í samskiptum.
Að sögn sérfræðinga getur það valdið miklu uppnámi þegar mörk okkar eru brotin. Til að bregðast við slíkum aðstæðum af yfirvegun, skýrleika og innri styrk er mælt með eftirfarandi viðbragðsáætlun í tíu liðum:
Metið hvort um fyrsta skipti eða endurtekið atvik sé að ræða
Ef mörk eru brotin í fyrsta sinn er oft rými fyrir þolinmæði og rólegar samræður og útskýringar. Ef um endurtekin brot er að ræða þarf hins vegar að skoða betur viðbrögðin þar sem slík hegðun getur brotið traust.
Íhugið hvort mörkin séu sanngjörn og raunhæf
Mörk þurfa að spegla aðstæður og samfélagsleg viðmið. Stundum geta eigin mörk rekist á þarfir annarra og því þurfa þau að vera sveigjanleg fremur en ósveigjanlegir viðmið.
Veltið fyrir ykkur hversu skýrt mörkin voru tjáð
Spyrjið ykkur hvort væntingar ykkar hafi verið settar fram á skilmerkilegan hátt. Ef tjáningin var óskýr er mikilvægt að árétta mörkin strax aftur af yfirvegun til að koma í veg fyrir frekari misskilning.
Tjáið tilfinningar ykkar af yfirvegun og ákveðni
Notið „ég-stimpla“ til dæmis eins og „Mér finnst ég vanvirt/ur þegar...“ svo þú sért að benda á þína eigin tilfinningar ykkar án þess að benda ákveðnum fingri á aðra. Forðist hróp, kaldhæðni og árásargirni sem loka á uppbyggileg samskipti.
Ítrekið mörkin af festu
Setjið mörkin fram á einföldu og beinu máli sem skilur ekkert eftir fyrir misskilning. Hægt er að biðja þann sem rætt er við að endurtaka það sem hann heyrði eða skrifa mörkin niður til að tryggja að allir séu á sömu blaðsíðu.
Setjið afleiðingar fyrir framtíðina
Ákveðið fyrir fram hvaða afleiðingar það hefur ef mörkin verða hunsuð aftur, eins og að takmarka samskipti eða ganga á braut. Mikilvægt er að fylgja þessum afleiðingum eftir af samkvæmni, annars missa mörkin mátt sinn.
Reynið að skilja sjónarhorn hins aðilans
Hlustið á hinn aðilann til að átta ykkur á því hvers vegna gengið var yfir mörkin. Oft er um vanþekkingu eða misskilning að ræða fremur en illvilja. Að skilja sjónarhornið þýðir samt ekki að þið þurfið að fórna ykkar mörkum.
Metið hvort sambandið eða aðstæðurnar verðskuldi frekari orku
Ef mörk eru endurtekið brotin þarf að huga að eigin velferð. Ef ekki er hægt að slíta tengslum má skapa tilfinningalega fjarlægð með því að takmarka umræðuefni, stytta fundi eða segja oftar nei.
Skráið niður atvik ef nauðsyn krefur
Haldið skrá yfir alvarleg eða endurtekin brot þar sem fram koma dagsetningar, tímasetningar og lýsingar. Slík skjölun veitir skýrleika og nýtist ef taka þarf málið lengra, til dæmis innan vinnustaðar eða til yfirvalda.
Aðskiljið hegðun annarra frá eigin sjálfsvirðingu
Sjálfsvirðing ykkar veltur ekki á því hvernig aðrir koma fram við mörk ykkar. Þegar fólk fer yfir strikið endurspeglar það vanhæfni þess og eigin ákvarðanir, en ekki ykkar persónulega virði.
