Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor emeritus í íslenskri málfræði og virkur samfélagsrýnir, vekur athygli á samfélagsmiðlum með hispurslausri samlíkingu þar sem hann setur umræðuna um Evrópusambandið í samhengi við fasteignaviðskipti. Hann segir að það sé glapræði að láta ekki reyna á samninga áður en endanleg ákvörðun er tekin.
Í færslu á Facebook-síðu sinni vísar Eiríkur til komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið. Til að útskýra afstöðu sína grípur hann til persónulegrar sögu af því þegar hann og eiginkona hans seldu gamalt og sögufrægt einbýlishús á Grímsstaðaholtinu eftir 35 ára búsetu og fluttu í nýja fjölbýlishúsablokk í Holtunum.
Frelsinu fylgir líka ábyrgð og viðhald
Eiríkur lýsir því að í gamla einbýlishúsinu hafi þau hjónin haft fullkomið frelsi og verið eigin herrar. Hins vegar hafi frelsinu einnig fylgt það óhagræði að geta látið hlutina dankast. Með hækkandi aldri varð ljóst að brattir stigar og stór garður myndu ekki henta til framtíðar.
Þau ákváðu því að setja húsið á sölu til að kanna markaðinn, fullmeðvituð um að ferlinu fylgdi ákveðinn kostnaður, óþægindi og átroðningur fólks í leit að skoðun.
„Í því að setja húsið á sölu fólst auðvitað yfirlýsing um að við hefðum áhuga á að selja það. En það þýddi ekki að við ætluðum að selja á hvaða verði sem væri,“ skrifar Eiríkur. Hann undirstrikar að ef viðunandi tilboð hefði ekki borist, hefðu þau einfaldlega dregið húsið af sölu og búið þar áfram.
Samfélagið í blokkinni og neitunarvaldið
Eftir flutningana í nýja fjölbýlishúsið segir Eiríkur frelsið vissulega takmarkaðra þar sem þau þurfi að lúta húsreglum og samþykktum húsfunda. Þrátt fyrir að vera aðeins með eitt atkvæði af 38 breyti það ekki öllu máli:
„Þar er það ekki atkvæðafjöldinn sem ræður úrslitum, heldur röksemdir og málflutningur og í sumum málum þarf samþykki allra íbúa þannig að við höfum þar neitunarvald.“
Á móti takmörkuðu frelsi komi skipulag, húsfélag sem léttir af þeim áhyggjum og ríkt samfélag þar sem hlutirnir eru ekki látnir dankast.
Samningaviðræður skuldbinda engan
Eiríkur dregur af þessu þá ályktun að líkingin eigi sterka samleið með ESB-málinu. Hann bendir á að það að ljúka samningaviðræðum sé sambærilegt við að setja eign í söluferli eða skoða nýja íbúð það felur ekki í sér endanlega skuldbindingu heldur upplýsingaöflun.
„Það er ekki endilega skynsamlegt að sitja bara um kyrrt á sínum stað í sínu ímyndaða frelsi. Það er nauðsynlegt að láta á það reyna hvort eitthvað annað betra bjóðist. Ef athugun leiðir í ljós að svo er ekki heldur maður bara áfram í óbreyttu ástandi,“ segir Eiríkur að lokum.
