Viltu ná hundrað ára aldri? Lykillinn að heilbrigðu og löngu lífi gæti verið mun einfaldari og ódýrari en margir halda. Samkvæmt sérfræðingum sem rannsakað hafa elsta fólk í heimi þarf hvorki dýr fæðubótarefni né flókna heilsubylgju til; lausnin leynist í fimm algengum matvælum sem finna má í flestum eldhúsum.
Rannsakendur á vegum samtakanna Blue Zones, undir forystu rithöfundarins Dan Buettner, hafa um árabil rannsakað svokölluð „Blá svæði“ (e. Blue Zones). Þetta eru svæði í heiminum þar sem fólk lifir óvenju lengi og nýtur góðrar heilsu fram á efri ár. Eitt elsta og þekktasta svæðið er Barbagia-héraðið í fjallabyggðum Sardiníu á Ítalíu, en þar nær hlutfall karla sem fagna hundrað ára afmæli sínu hæstu hæðum á heimsvísu.
Sérfræðingar Blue Zones bendir á fimm hversdagslegar matvörur sem reglulega eru á borðum hjá þessum langlífu eyjaskeggjum:
1. Favabaunir (hestabaunir)
Baunir og aðrar belgjurtir eru hornsteinninn í mataræði allra langlífustu samfélaga heims. Á Sardiníu eru favabaunir notaðar daglega í súpur og kássur, en þær eru stútfullar af jurtapróteini og trefjum. Þær eru meðal annars lykilhráefni í hinni frægu minestrone-súpu svæðisins. Sem dæmi má nefna Melis-systkinin frá Sardiníu, sem komust í Heimsmetabók Guinness fyrir samanlagðan aldur (861 ár á níu systkin), en þau borðuðu minestrone-súpu og súrdeigsbrauð á hverjum einasta degi.
2. Cannonau rauðvín
Það kemur mörgum á óvart að rauðvín sé á listanum. Cannonau er sérstakt staðbundið rauðvín af eyjunni, gert úr Grenache-vínberjum, sem er einstaklega ríkt af andoxunarefnum. Lykilatriðið er þó hófsemin: fólk drekkur lítið magn með mat og ávallt í góðra vina eða fjölskyldu hópi. Sérfræðingar undirstrika að fólk eigi ekki að byrja að drekka áfengi vegna þessa, heldur sýni þessi vani fram á mikilvægi þess að njóta máltíða í góðum félagsskap.
3. Ólífuolía
Hágæða ólífuolía (extra virgin) er dásömuð í hinu klassíska Miðjarðarhafsmataræði. Á Sardiníu er henni dreypt ríkulega yfir nánast hvern einasta rétt áður en hann er borinn fram, frekar en að hún sé eingöngu notuð til steikingar. Olían tryggir líkamanum holla, einómettaða fitu.
4. Pane carasau (örþunnt flatbrauð)
Á tímum þar sem margir óttast kolvetni, sýna Sardiníubúar fram á annað. Pane carasau er örþunnt, stökkt hefðbundið brauð sem fjallahirðar hafa borðað kynslóðum saman. Það er gert úr heilkorni og er langt frá því að vera mikið unnin matvara. Mataræði eyjaskeggja sýnir að óunnin gæðakolvetni, grænmeti og ávextir eiga fullt erindi á diskinn, á meðan kjöt er aðallega sparað fyrir hátíðisdaga.
5. Tómatar
Sólþroskaðir tómatar eru sál ítalskrar matargerðar. Þeir eru ódýrir, aðgengilegir og ríkir af C-vítamíni og kalíumi. Þeir eru hægeldaðir í sósur, pastarétti og minestrone-súpuna og spila stórt hlutverk í að vernda heilsuna.
Lífsstíllinn skiptir mestu máli
Þótt þessi matvæli séu holl, vara sérfræðingar við því að halda að það eitt og sér að setja þau í innkaupakörfuna tryggi að maður nái 100 ára. Mataræðið er aðeins hluti af stærri mynd.
Íbúar á Bláum svæðum deila ákveðnum lífsstíl, sem kallast „Power Nine“. Þar á meðal er náttúruleg hreyfing í hversdeginum (eins og að ganga í fjallendi eða sinna garðyrkju), að hafa skýran lífstilgang, halda streitu í lágmarki, borða sig aðeins 80% saddan og setja fjölskylduna og sterkt samfélagslegt tengslanet ávallt í fyrsta sæti.
