Donald Trump Bandaríkjaforseti hótar að slíta á viðskiptatengsl við ríki Evrópusambandsins eða innleiða háa tolla fari svo að Kanada öðlist aukaaðild að sambandinu. Samkvæmt erlendum fréttamiðlum á borð við The Guardian, lýsti forsetinn hugmyndinni sem fáránlegri og hlægilegri við fréttamenn í Norður-Karólínu.
„Þá ætla ég annaðhvort að setja á mjög háa tolla eða hætta viðskiptum við Evrópu á mörgum sviðum,“ sagði Trump. Hann bætti því við að slíkt yrði talið fjandsamlegt athæfi (e. hostile act) ef tilgangurinn væri ekki af góðum hug.
Möguleg aukaaðild veldur titringi
Ummæli Trumps koma í kjölfar þess að Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, viðraði hugmyndina á þingfundi Evrópusambandsins í Strasbourg um að Kanada yrði fyrsta ríki heims til að hljóta slíka aukaaðild. Eins og greint er frá í ítarlegri umfjöllun Forbes, yrði samstarfið hugsað á sviði tækni, varnarmála, gervigreindar og orkumála.
Mark Carney, forsætisráðherra Kanada, var viðstaddur fundinn. Stjórn hans hefur lagt áherslu á að auka samstarf við Evrópu eftir að verulega tók að stirðna í viðskiptasambandinu við Bandaríkin.
Viðbrögð Kanadamanna: Vilja verja fullveldið
Embætti Mark Carney brást við tillögunni með því að fagna möguleikanum á „mun sterkara og metnaðarfyllra bandalagi í framtíðinni,“ en steig þó varlega til jarðar og forðaðist að lýsa yfir beinum stuðningi við hugtakið „aukaaðild“ sérstaklega.
Jonathan Wilkinson, tilvonandi sendiherra Kanada gagnvart ESB, staðfesti í samtali við 10News að ríkisstjórnin væri ekki að sækjast eftir fullri ESB-aðild, þar sem það myndi krefjast þess að láta af ákveðnu fullveldi. Þess í stað vilji Kanada „komast eins nálægt sambandinu og mögulegt er“ á þann hátt sem styrkir kanadískt fullveldi frekar en að minnka það.
Evrópumenn svara fullum hálsi
Evrópskir embættismenn og stjórnmálamenn voru fljótir að vísa hótunum Trumps á bug.
Benjamin Haddad, Evrópuráðherra Frakklands svaraði Trump beinskeytt í sjónvarpsviðtali á Public Senat og sagði að Bandaríkin gætu ekki beitt neitunarvaldi gegn landpólitískum ákvörðunum álfunnar. „Það er ekki í verkahring Bandaríkjanna eða nokkurs annars að velja pólitíska og landpólitíska stefnu Evrópubúa,“ sagði Haddad í frétt Reuters.
David McAllister, formaður utanríkismálanefndar Evrópuþingsins gagnrýndi Trump í samtali við Euronews og sagði: „Ef Trump hefði hlustað vel, þá hefði hann skilið að þetta beinist ekki gegn neinu þriðja ríki“.
Evrópskir diplómatar lýstu því jafnframt yfir í samtölum við erlenda miðla að viðbrögð Trumps sýndu fyrst og fremst hvernig hann liti á alþjóðasamskipti sem „núllsummuleik“. Með því að kalla þetta fjandsamlegt athæfi gefi hann í skyn að Bandaríkin líti á Kanada sem hluta af sínu áhrifasvæði (e. sphere of influence) frekar en sjálfstæðan geranda. Annar diplómat bætti því við sem Reality-Check að Evrópubúar hefðu á undanförnum árum lært að taka ekki öllum yfirlýsingum Trumps of alvarlega.
