Þegar niðurstöður lokaprófa palestínskra framhaldsskólanema, svokallaðra Tawjihi-prófa, voru birtar 24. júlí varð mikil gleði á heimili Musa-fjölskyldunnar í Khan Younis á suðurhluta Gaza.
Systkinin Sama, Abdullah og Nada Musa stóðust öll prófin með glæsibrag þrátt fyrir erfiðar aðstæður sem stríðið hefur skapað. Sama hlaut 97,5 prósent, Abdullah 94,6 prósent og Nada 94,4 prósent.
„Guði sé lof fyrir allt. Ég bjóst við enn hærri einkunn, en aðstæðurnar réðu úrslitum um árangurinn sem við náðum,“ sagði Sama í samtali við Al Jazeera.
Hún sagði að námið hefði reynt mjög á andlega.
„Sálrænt hafði maður oft ekki orku til að halda áfram. En ég ákvað að sigrast á öllum hindrunum svo ég gæti glatt fjölskylduna mína og náð þeim árangri sem mig hafði dreymt um árum saman.“
Kennarar komu heim til systkinanna
Námið reyndist sérstaklega erfitt fyrir Abdullah og Nödu, sem bæði eru með líkamlega fötlun og gátu því ekki sótt einkatíma. Fjölskyldan fékk þess í stað kennara til að koma heim til þeirra.
Móðir þeirra, Hind Muhanna, segir fjölskylduna hafa lagt sig alla fram í gegnum árin.
„Guði sé lof, við unnum mjög hart fyrir þau og í dag uppskerum við árangurinn. Erfiði okkar fór ekki til spillis,“ sagði hún.
Hún sagði að fjölskyldan hefði ávallt reynt að efla sjálfstraust barnanna.
„Við létum þau alltaf finna að þau væru betri en allir aðrir. Frá leikskólaaldri spurðu allir mig hvað væri leyndarmálið á bak við sjálfstraust þeirra.“
Nada segir stuðning foreldra sinna hafa skipt sköpum.
„Guði sé lof, vegna foreldra minna gat ég tekist á við allar hindranir. Þau studdu mig hvert skref á leiðinni og brugðust mér aldrei.“
Abdullah sagði árangurinn endurspegla sameiginlegt átak fjölskyldunnar.
„Þetta var mjög erfitt ár, fullt af flótta og erfiðleikum. En þrátt fyrir sársaukann náðum við markmiðunum sem við höfðum unnið að.“
Yfir þúsund nemendur létust áður en þeir gátu tekið prófin
Samkvæmt palestínska menntamálaráðherranum Amjad Barham tóku um 89 þúsund nemendur á Vesturbakkanum, í Austur-Jerúsalem og á Gaza Tawjihi-prófin í ár. Þá þreyttu um tvö þúsund palestínskir nemendur prófin í 46 öðrum löndum.
Ráðherrann sagði jafnframt að meira en 1.100 nemendur sem áttu að taka prófin í ár hefðu verið drepin af Ísraelsher.
Þjóðarmorðið hefur einnig haft gríðarleg áhrif á menntakerfið. Þúsundir heimila hafa eyðilagst, skólar orðið fyrir árásum, vegir skemmst og erfitt hefur verið að koma námsgögnum inn á Gaza.
Sameinuðu þjóðirnar sögðu í nóvember að meira en 97 prósent skóla á Gaza hefðu skemmst eða verið eyðilagðir á tveimur árum. Tæplega 92 prósent menntastofnana þyrftu umfangsmikla enduruppbyggingu eða viðgerðir áður en hægt væri að hefja þar kennslu á ný.
Kennarar héldu áfram þrátt fyrir áföll
Kennarar á Gaza gegndu einnig lykilhlutverki í árangri nemendanna.
Stærðfræðikennarinn Hanaa al-Sayed kenndi Tawjihi-nemendum í fræðslumiðstöð í Deir el-Balah þrátt fyrir erfiðar aðstæður.
Hún segir að margir nemendur hafi glímt við djúp sálræn áföll eftir að hafa misst ástvini.
„Nemendurnir þurftu ekki aðeins einhvern til að útskýra námsefnið. Þeir þurftu einhvern sem hlustaði á þá og stæði með þeim,“ sagði hún.
„Ég kom fram við þá eins og þeir væru mín eigin börn og reyndi að styðja þá andlega áður en ég kenndi þeim stærðfræði.“
Fögnuður í skugga sorgar
Þótt margir nemendur fögnuðu góðum árangri í Tawjihi-prófunum einkenndust niðurstöður prófanna einnig af sorg hjá fjölmörgum fjölskyldum á Gaza.
Ein þeirra er Tala Abu Sukkar frá Bureij-flóttamannabúðunum á miðhluta Gaza. Hún missti móður sína aðeins tveggja ára gömul og á meðan stríðið stóð yfir létust eldri bróðir hennar, faðir hennar, systir og fjögur systkinabörn. Í dag býr hún hjá frænda sínum, sem tók við umönnun hennar og studdi hana í gegnum prófin.
„Ég missti fólk sem var stór hluti af lífi mínu. Erfiðast var að halda áfram á minni braut á meðan ég bar allan þennan sársauka innra með mér. En ég reyndi að vera sterk og gefast ekki upp,“ sagði Tala í samtali við Al Jazeera.
Hún segir lokaár sitt í skóla hafa verið jafn mikil sálræn áskorun og námsleg.
„Tawjihi-tímabilið var eitt það erfiðasta sem ég hef gengið í gegnum. Ég var að læra á sama tíma og ég reyndi að vinna úr sorginni, en ég hafði það markmið að ná árangri og gera fjölskyldu mína stolta.“
Tala hlaut 86 prósenta meðaleinkunn. Hún segir augnablikið þegar niðurstöðurnar birtust hafa verið bæði gleðilegt og sárt.
„Ég var glöð að hafa náð árangri en ég óskaði þess að faðir minn og aðrir fjölskyldumeðlimir hefðu verið við hlið mér til að deila þessari stund.“
Hún segir frænda sinn hafa verið helsta stoð sína eftir missinn.
„Frændi minn hefur stutt mig eftir að ég missti fjölskylduna mína og nærvera hans hjálpaði mér að halda áfram og gefast ekki upp.“
Sögur nemenda á Gaza í ár sýna, að sögn Al Jazeera, staðfestu kynslóðar sem heldur áfram að sækja menntun þrátt fyrir stríð, missi ástvina og stöðugar hörmungar. Með stuðningi fjölskyldna og kennara hafi nemendur haldið áfram að vinna að framtíð sinni við afar erfiðar aðstæður.
Þess má geta að palestínska þjóðin er ein mest menntaða þjóð í heimi en læsi þjóðarinnar er með því hæsta í heimi.
