Reynir Pétur Steinunnarson vakti þjóðarathygli árið 1985 þegar hann gekk hringinn í kringum Ísland. Með göngunni vildi hann meðal annars vekja athygli á málefnum fatlaðs fólks og safna fé til byggingar nýs íþróttahúss á Sólheimum.

Reynir Pétur fæddist heilbrigður en veiktist af heilahimnubólgu aðeins nokkurra mánaða gamall. Tæplega fjögurra ára flutti hann að Sólheimum, þar sem hann hefur átt heima allar götur síðan.

Í viðtali við Mannlíf lítur Reynir Pétur yfir farinn veg og ræðir meðal annars æskuárin, lífið á Sólheimum og gönguna eftirminnilegu sem gerði hann þjóðþekktan. Þá segir hann frá fálkaorðunni og ræðir af einlægni um dauðann og viðhorf sitt til hans.

Viðhorf til fatlaðra breyttist

Hann er þjóðhetja.

„Já, þú veist það. Þetta vakti athygli. Þetta fór að lagast. Allt þetta sem er bara fjandi gott. Peningurinn var ekki allt. Það var með. Fólk var alltaf að spyrja. Hvað eru sjö milljónir í dag? Ég segi bara sjö milljónir eru sjö milljónir stærðfræðilega. Ég svara alltaf tungumáli stærðfræðinnar. Aftur á móti segi ég hver er standardinn í dag, þessar sjö milljónir sem þú fékkst til að byggja þetta hús þá? Hvað kostar að byggja þetta hús í dag? Ég veit ekki nákvæmlega hvað það myndi geta kostað.“

Reynir Pétur segist hafa öðlast meira sjálfstraust í tengslum við gönguna.

„Ég var með mjög mikla minnimáttarkennd áður og þetta hefur aldeilis sparkað mér upp úr skónum. Gaf mér alveg feitan bita. Þetta var bara kikk. Þetta var rosalega mikil gjöf. Auðvitað voru Sólheimar heppnir að ég gerði þetta sem er náttúrlega fínt. Svo opnaði á viðhorf fatlaðra því 1980 fór viðhorf fatlaðra að byrja aðeins að lagast. Svo kom gönguárið 1985 og þá blómstraði alveg vel. Og þá fór að vera meiri athygli og meira viðhorf. Betra. Það hefur mikið lagast sem er mjög gott. Þetta var nánast annars flokks fólk. Það liggur við að ég segði það svona. Nánast. En sem betur fer fór þetta að líta á þetta fólk sem bara jafningja. Og ekkert öðruvísi.“

Má kannski segja að Reynir Pétur sé frumkvöðull í að vekja athygli á málefnum fatlaðra?

„Já, það má segja það þó það hafi verið byrjað aðeins. Það var smá svona en svo sprakk. Svo hafa fleiri farið,“ segir hann en fleiri hafa gengið hringinn til að safna fyrir ákveðin málefni.

Það mætti hugsa betur sinn gang,“ segir hann um hið opinbera og aðstoð við fatlaða. „Og ég man þegar þeim var sagt að leggja meiri áherslu á að gefa okkur meiri styrk. Og ef ég hef hitt þennan mann þá hefði ég getað sagt: „Það kemur að því að þið verðið fatlaðir. Passaðu þig bara.“ Ég myndi segja: „Passaðu þig bara.“

Hann hlær. „Ég myndi líta á okkur sem jafningja. Það er ekki munur. Við erum ekki öðruvísi fólk. Þetta er sama fólkið. Það er eins og ég segi, fólk í heiminum. Ég lít á allt fólk sem fólk þótt þú sért svartur eða hvítur eða hvort það sé samkynhneigt eða gagnkynhneigt. Það sem heitir fólk. En það eina sem getur verið skakkt innan um fólk er ef það er einn sem gerir ljóta hluti eins og gerðist í Noregi úti í Útey. Ef ég dæi þá væri ég laus við alla ljótleika heimsins og öll slys og hamfarir og alla sjúkdóma og kvilla. Þetta bara vil ég losna við. En aftur á móti myndi ég sakna minna vina og áhugamálin og trilljón hluti myndi ég sakna. Ég myndi sakna göngutúranna og myndlistina og músíkina. Ég get ekki talið upp. Það mundi ég. En núna er ég í músíkinni þótt ég hafi tekið þetta meira rólegar heldur en áður.“

Hvað heldur hann að gerist þegar fólk deyr?

„Það sem gerist, við mætum öll því sama. Við erum kannski mismunandi hrædd þó að fólk trúi mismunandi en það er bara einn sannleikur en við vitum misnærri honum. Við kristnir þykjumst svona vita best. Það er alltaf verið að tala um svört göng og að það birtist ljósbjarmi. Það er mikið talað um svona. Ég held að það sé mjög nálægt sannleikanum ef ekki bara sannleikurinn sjálfur. En allavegana mætum við saman. Guð fyrirgefur allar syndir. Ef ég hef verið vondur maður þá iðrast ég og hann fyrirgefur mér. En það sem mín refsing er, ef ég hef gert ljótt; segjum að ég drap hundrað manns sem dæmi og ég er settur í fangelsi. Þá er mín refsing þannig að þú ert ekki frjáls í fangelsi. Þú þarft að dúsa þetta í x ár. Og þegar ég er kominn yfir, ég held að allar syndir eru fyrirgefnar. Og ég held það komi að því að þú iðrist gjörða þinna. Ég trúi varla að manneskja sé til sem er algjörlega svört upp frá höfuð niður til táa. Hún hljóti að komast að því að hún verði að iðrast. Þetta getur ekki passað.“