Svona komast þeir hjá því að borga þér hærri laun – Þorsteinn segir það Viðreisn að kenna

Þor­steinn Friðrik Hall­dórs­son, blaða­maður á Frétta­blað­inu og fyrr­ver­andi stjórn­ar­maður í Heimdalli, afhjúpar í skoð­anapistli sem birt­ist í blað­inu í dag hvernig stjórn­endur mis­nota jafn­launa­vottun til þess að borga starfs­fólki ekki hærri laun. Þor­steinn segir jafn­launa­vottun skelfi­lega stefnu sem sé fyrst og fremst Viðreisn um að kenna.

Þor­steinn segir að jafn­launa­vottun hafi ýmsar afleið­ingar. „Rétt fyrir síð­ustu ára­mót var greint frá nýrri rann­sókn á upp­lifun stjórn­enda á áhrifum jafn­launa­vott­unar. Nið­ur­stöð­urnar voru í senn athygl­is­verðar og fyr­ir­sjá­an­legar. Rann­sóknin byggði á við­tölum við stjórn­endur hjá fyr­ir­tækjum og stofn­unum og var upp­lifun flestra við­mæl­enda sú að vott­unin hefði að ein­hverju leyti önnur áhrif en mark­miðið var með laga­setn­ingu hennar. Hægt væri að upp­fylla skil­yrði jafn­launa­vott­unar þótt kyn­bund­inn launa­munur væri til staðar,“ segir Þor­steinn.

Hann vitnar svo í upp­lifun atvinnu­rek­enda af þessu. „Það er ekki nóg með að jafn­launa­vott­unin sé gagns­laust tól, eða „tál­sýn“, eins og sumir við­mæl­endur komust að orði, heldur er hún bein­línis íþyngj­andi fyrir bæði atvinnu­rek­endur og laun­þega, en á ólíkan hátt. Fyrir atvinnu­rek­endur felur jafn­launa­vott­unin í sér „aukið skrifræði“ og „til­færslu ákvörð­un­ar­valds“ til mið­lægra stjórn­enda og vott­un­ar­að­ila. Óvissan sem fylgir reglu­legum úttektum vott­un­ar­að­ila gerir atvinnu­rek­endum erf­ið­ara fyrir að bregð­ast við ef starfs­maður fær betra til­boð ann­ars staðar.“

Þor­steinn segir svo atvinnu­rek­endur hafa við­ur­kennt fyrir sér að þetta gagn­ist þeim helst til að halda niðri launum. „Sumir stjórn­endur við­ur­kenndu undir nafn­leysi að þeir nýttu vott­un­ina sem yfir­varp til þess að kom­ast auð­veld­lega hjá því að veita starfs­fólki launa­hækkun. Göfuga jafn­launa­vott­unin getur þannig nýst atvinnu­rek­endum til þess að halda launum niðri. Eflaust má finna vís­inda­skáld­skap frá síð­ustu öld þar sem dystópískri sýn á fram­tíð kap­ít­al­ism­ans er lýst með svip­uðum hætti,“ segir Þor­steinn og er í engum vafa um hver ber ábyrgð:

„Orðin sem stjórn­endur nota til þess að lýsa jafn­launa­vott­un­inni eru áfell­is­dómur yfir laga­setn­ing­unni sem þing­flokkur Við­reisnar stóð stoltur að. En rann­sóknin fékk litla athygli í fjöl­miðlum og ekki þótti ástæða til þess að spyrja þing­menn flokks­ins, sem er tíð­rætt um jafn­rétti og við­skipta­frelsi, hvað þeim þætti um þá skoðun stjórn­enda að jafn­launa­vott­unin væri gagns­laus fyrir jafn­rétti og íþyngj­andi fyrir atvinnu­lífið.“