„Meiningin er að selja kjósendum að Bjarni hafi skilað sínu en fólkið í heilbrigðiskerfinu ekki“

Píratinn Halldór Auðar Svansson segir að „fjár­mála­ráð­herra og for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins er með áhuga­vert kosn­inga­upp­legg um yfir­stand­andi Covid-bylgju. Hann segir það óásætt­an­legt að Land­spít­al­inn ráði ekki við álagið vegna hennar og að það sé alveg bölvað að það þurfi að standa í sótt­varna­að­gerðum út af því. Þar vísar hann í skýrslu sem ráð­gjafa­fyr­ir­tækið McKinsey vann nýlega fyrir heil­brigð­is­ráðu­neytið, en hún á víst að sýna fram á að fram­leiðni í heil­brigð­is­kerf­inu hafi ekki auk­ist í sam­ræmi við aukið fjár­magn og að lausnin sé hreint ekki enn aukið fjár­magn.“

Píratinn Halldór Auðar Svansson.

Halldór er á því að hér sé „greini­lega mein­ingin að selja kjós­endum þá hug­mynd að fjár­mála­ráð­herr­ann hafi skilað sínu, auknum fram­lögum, en að kenna megi ein­hverju allt öðru en honum um að þessi fram­lög hafi ekki nýst nægi­lega vel. Í kaup­bæti fylgir sú hug­mynd að bara ef fram­lögin myndu nýt­ast betur þá mætti kannski kom­ast hjá því að beita almenn­ing sótt­varna­að­gerðum. Kosn­inga­upp­leggið er þannig að ráð­herr­ann sem skil­aði sínu neyð­ist til að beita sótt­varna­að­gerðum af því að ein­hverjir aðrir en hann eru bara ekki að standa sig.“

Hann nefnir að segja megi „æði margt um þetta upp­legg ráð­herr­ans, stór­yrði eins og ómerki­leg­heit, ábyrgð­ar­leysi og ósk­hyggja koma upp í hug­ann, en kannski er rétt­ast að halda sig bara við ein­falda árétt­ingu á því hvað stendur í alvör­unni í umræddri skýrslu McKinsey. Ég ætla að forð­ast að sinni þann súra pytt að rýna í hvort heil­brigð­is­kerfið „eigi“ að geta ráðið við Covid-bylgj­una án almennra sótt­varna­að­gerða. Það er ein­fald­ara verk­efni að skoða bara hvað segir í skýrsl­unni og það er líka hægt að setja í almenn­ara sam­hengi en það auka­á­lag á kerfið sem Covid er að valda. Umræðan er jú um heil­brigð­is­kerfið í heild sinni,“ segir Halldór og bætir við:

„Stað­reyndin er nefni­lega sú að í þess­ari skýrslu er ekki skoðað sér­stak­lega hvernig aukin fjár­fram­lög hafa verið að nýt­ast og hvergi er full­yrt að það sé sér­stakt áhyggju­efni að fram­leiðni hafi ekki auk­ist til sam­ræmis við fjár­magn. Vissu­lega er komið inn á að fram­leiðni í ákveðnum þáttum kerf­is­ins hafi minnkað og að fjár­fram­lög hafi auk­ist en það er mjög ódýr brella að full­yrða út frá þessu að fram­lögin gætu verið að skila sér betur. Það eru ýmsar aðrar skýr­ingar sem ekki er hægt að úti­loka – ein er sú að fram­lögin séu ein­fald­lega enn ekki nægi­lega mikil til að sporna almenni­lega við vanda­málum sem eru að valda minnk­aðri fram­leiðni. Að þó að þau séu að aukast þá sé álag á ákveðna þætti kerf­is­ins að aukast enn hraðar.“

Og bætir þessu við:

„Það eru raunar vís­bend­ingar í skýrsl­unni sjálfri sem renna stoðum undir þessa kenn­ingu. Fram­leiðni í skurð­að­gerðum er til að mynda betri en á við­mið­un­ar­sjúkra­húsum á Skáni en í skýrsl­unni segir að fram­leiðni skorti þegar kemur að flösku­hálsum á borð við:

Óvana­lega hátt hlut­fall fólks sem leitar til Land­spít­al­ans vegna ein­fald­ari vanda­mála. Þetta megi leysa með því að efla heilsu­gæslu.

Óvana­lega langan legu­tíma. Þetta megi leysa með því að fjölga úrræðum á hjúkr­un­ar­heim­ilum.“

Einnig að „aðra alveg frekar sterka vís­bend­ingu er að finna í sam­an­burði á heild­ar­út­gjöldum til heil­brigð­is­mála á mann milli Íslands og ann­arra Norð­ur­landa, þar sem fram kemur að þrátt fyrir aukn­ingu und­an­farin ár þá stendur Ísland þeim enn að baki.“

Halldór segir að sam­an­tekið þá sé ekki erfitt að lesa úr þessu að spít­al­arnir sjálfir séu með ágæta fram­leiðni en að skortur á fjár­mögnun í þeim hlutum kerf­is­ins sem gætu verið að létta álag­inu af þeim sé að valda óskil­virkni.

„Að lausn­irnar felist þannig ekki í því láta tann­hjól íslenska kerf­is­ins bara snú­ast enn hraðar, heldur í því að bæta fleirum við – þá óhjá­kvæmi­lega með auknum til­kostn­aði. Svona svipað og sam­an­burð­ar­löndin eru að gera þetta.

Fjár­mála­ráð­herr­ann bara getur ekki vikið sér svo auð­veld­lega undan þeirri spurn­ingu hvort aukin fram­lög myndu ekki skila sér í betra kerfi, eig­in­lega síst af öllu með því að vísa í McKinsey. Alvöru McKinsey segir nefni­lega annað en hann heldur fram.“