Uppreisnin á Austurvelli: Þegar Haukur Hilmarsson hengdi upp Bónusfánann

Þann 8 nóv­em­ber árið 2008 stóð Bús­á­halda­bylt­ingin hvað hæst. En þessi mót­mæli þró­uð­ust í aðra átt þennan dag en venju­lega.

Fleiri þús­und manns þustu á Aust­ur­völl á hverjum laug­ar­degi og hlust­uðu á hverja ræð­una á eftir annarri með steyptan hnef­ann á lofti. Og fór svo heim. En þessi laug­ar­dagur var öðru­vísi en aðrir.

Gekk skrefi lengra

Ungur ofur­hugi, Haukur Hilm­ars­son, ákvað að ganga lengra en nokkur hafði þorað í þess­ari svoköll­uðu bylt­ingu. Morg­un­blaðið lýsti þessu með þessum orðum; „Einn mót­mæl­andi sá sig knú­inn til að sýna hug sinn í verki. Hann lagði stiga að Alþing­is­hús­inu í garð­inum við inn­gang­inn að pöll­unum, hljóp upp á þak og dró þar fána Bónus-versl­un­ar­keðj­unnar að húni.“ Þetta hafði ekki verið gert áður, að nokkur færi upp á hið virðu­lega hús Alþingis til að mót­mæla en þetta var ekki það eina sem vakti athygli. „Er lög­reglan hugð­ist fjar­lægja fán­ann og mann­inn safn­að­ist mik­ill fjöldi manna saman í port­inu og var þar aðsúgur gerður að lög­reglu. Engin átök brut­ust út en einn var færður í fanga­geymslur.“ Hinn almenni íslenski borg­ari sem sagt mót­mælti hand­töku og kom í veg fyrir hana sem verður að telj­ast afar sjald­gæft. Skipu­leggj­andi mót­mæl­anna, Hörður Torfason vildi þurrka hendur sínar af athæfi Hauks og sagði það grafa undan frið­sælu mót­mæl­unum sem hann boð­aði.

Færa má rök fyrir því að í kjöl­far þess að Haukur setti upp Bón­us­fán­ann hafi mót­mælin breyst og fólk farið að þora að mót­mæla á frum­legri hátt en að steyta hnef­anum upp í loftið yfir ræðum og skrifa svo reiða Facebookfærslu þegar heim var komið.

Handtöku mótmælt

Tveimur vikum síðar var Haukur Hilm­ars­son hand­tek­inn og færður á lög­reglu­stöð­ina við Hlemm. Múgur og marg­menni mætti þá með móður Hauks, Evu Hauks­dóttur, í far­ar­broddi. Var hand­tök­unni mót­mælt af hörku og reyndu sumir mót­mæl­endur að brjóta sér leið inn á lög­reglu­stöð­ina. „Hauki Hilm­ars­syni, sem hand­tek­inn var í gær vegna mót­mæla við Alþing­is­húsið fyr­ir hálf­um mán­uði, var sleppt nú laust fyr­ir klukk­an 18 en hóp­ur fólks hafði staðið fyr­ir mót­mæl­um utan við lög­reglu­stöð­ina við Hverf­is­götu og kraf­ist lausn­ar manns­ins. Óþekkt­ur aðili mun hafa borgað sekt fyr­ir Hauk,“ stóð í frétt Mbl.is af þessu til­efni.

Fetað í fótspor Hauks

Ekki var þetta þó í fyrsta skipti sem Haukur stóð fyrir ólög­legri fána­upp­setn­ingu. Sumarið 2008 hengdi hann upp fána Jörunds Hunda­daga­kon­ungs ofan á Stjórna­ráðs­bygg­ing­una. Næstum sléttum 10 árum síðar fet­aði bróðir Hauks, Darri Hilm­ars­son í fótsport bróður síns er hann hengdi upp fána Tyrk­lands í mót­mæla­skyni við léleg við­brögð íslenskra yfir­valda við að fá svör um afdrif Hauks í Sýrlandi. Aðgerðin var fram­kvæmd af aðgerð­ar­hópnum „Hvar er Haukur?“ en aðspurður um til­gang mót­mæl­anna sagði Darri í við­tali við Frétta­blaðið, „við von­uð­umst til þess að sparka aðeins í rass­gatið á stjórn­völdum.“ Fannst Darra stjórn­völd geta gert meira í að fá svör frá Tyrk­landi. „Þau gætu til dæmis spurt beint hvort Tyrkir séu með Hauk lífs eða lið­inn og eins hvað Tyrkir hafi gert með lík á svæð­inu.“

Bréfið

Samkvæmt nafn­lausu bréfi sem barst móð­ur­bróður Hauks fyrr á árinu og Mannlíf hefur undir höndum, kemur fram að starfs­maður sem vann náið með Guðlaugi Þór Þórð­ar­syni í utan­rík­is­ráðu­neyt­inu, hafi reynt hvað hann gat til að koma í veg fyrir að leitað yrði að líki Hauks en hann er tal­inn hafa fallið í árás Tyrkja­hers á sveitir Kúrda í Afrin hér­aði í Sýrlandi í febr­úar 2018. Er starfs­mað­ur­inn sagður hafa haft óbeit á Hauki og hans fjöl­skyldu og ávallt kallað hann „Bón­us­fán­ann,“ með til­vísun í atvikið sem hér er rifjað upp að ofan. Ekki var unnt að stað­festa um lög­mæti bréfs­ins.

Bak­sýn­is­speg­ill þessi birt­ist áður hjá Mannlífi þann 24. sept­em­ber 2021.