Móðir berst við TikTok eftir andlát sonar síns

Móðir sem höfðað hefur mál gegn TikTok vegna and­láts 14 ára sonar síns segir það „fárán­legt“ að hún þurfi að fara milli heims­álfa til að reyna að fá upp­lýs­ingar um hvað gerð­ist.

Ellen Roome telur að sonur hennar, Julian „Jools“ Sweeney, kunni að hafa lát­ist eftir að sam­fé­lags­miðla­á­skorun fór úrskeiðis, en henni hefur verið meinuð aðgangur að TikTok-reikn­ingi hans. Í for­dæm­is­gef­andi máli er hún ein af fimm breskum fjöl­skyldum sem höfða mál gegn TikTok vegna meintra rang­látra dauðs­falla barna sinna.

Í sam­tali við The Mirror segir Roome, sem er búsett í Cheltenham, að hún trúi því að sonur hennar horfi niður og sé stoltur af bar­áttu hennar, bæði fyrir hann og önnur börn.

„Ég held að þetta hafi alltaf snú­ist um að reyna að fá svör fyrir son minn, en þetta er orðið stærra mál. Þetta snýst ekki lengur bara um hann,“ segir hún.

„Nú þegar ég hef kynnst öðrum for­eldrum, þar á meðal for­eldrum sem nýlega hafa misst börn sín, er þetta orðið bar­átta um að gera raun­veru­legar breyt­ingar fyrir börn um allan heim. Þetta er ekki vanda­mál sem ein­skorð­ast við Bretland. Þetta er alþjóð­legt vanda­mál.“

TikTok heldur því fram að fyr­ir­tækið hafi ekki lengur aðgang að áhorfs- eða leit­ar­sögu Jools, þar sem því beri sam­kvæmt lögum að eyða per­sónu­upp­lýs­ingum not­enda.

Roome hefur sakað TikTok um sið­leysi og gefið í skyn að fyr­ir­tækið hafi eitt­hvað að fela með því að neita að afhenda gögnin.

„Það er fárán­legt að við þurfum að fara yfir hafið til að reyna að höfða mál vegna gagna barna okkar, þegar við búum í Englandi,“ segir hún. „Enska kerfið er ein­fald­lega ekki sett upp til að hægt sé að höfða slík mál almenni­lega. Þetta er galin staða.“

Hún bætir við:

„Þau eru svo sið­laus. Þau virð­ast ekki hafa neinn áhuga á for­eldr­unum. Ef þau hefðu ekk­ert að fela, hvers vegna myndu þau ekki bara segja: „Hér er þetta, for­eldrar, hér eru gögn barns­ins ykkar, von­andi fáið þið svör.“ Sú stað­reynd að þau neita að afhenda gögnin segir mér að þau hljóti að hafa eitt­hvað að fela.“

Jools fannst með­vit­und­ar­laus í svefn­her­bergi sínu í apríl 2022. Í kjöl­far rann­sóknar var kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að hann hefði svipt sig lífi, en rétt­ar­meina­fræð­ingur sagði ólík­legt að hann hefði haft slíkan ásetn­ing og að nákvæmar aðstæður væru óljósar.

Roome, sem hefur barist fyrir svörum síðan árið 2024, segir bar­átt­una afar erf­iða.

„Þetta er tæm­andi og and­lega mjög þungt. Við, sem hópur for­eldra, viljum ein­fald­lega vita hvers vegna börnin okkar eru ekki lengur hér, og við ættum ekki að þurfa að berj­ast svona hart til að fá svör.“

Málið, sem var höfðað í fyrra og verður tekið fyrir á mik­il­vægu þing­haldi í dag, snýst um full­yrð­ingar þess efnis að Jools, Isaac Kenevan (13), Archie Battersbee (12), Maia Walsh (13) og Noah Gibson (11) hafi lát­ist við þátt­töku í svo­nefndu blackout challenge.

Mynd: Samsett

Áskor­unin, sem hefur farið víða á net­inu, hvetur þátt­tak­endur til að kyrkja sig þar til þeir missa með­vit­und. TikTok, sem er í eigu kín­verska móð­ur­fé­lags­ins ByteDance, segir áskor­un­ina hafa verið bönnuð á vett­vangi sínum síðan 2020. Fjöl­skyld­urnar höfða mál í Delaware þar sem ByteDance er skráð þar.

Fyr­ir­hugað þing­hald á föstu­dag snýst um kröfu TikTok um að mál­inu verði vísað frá, meðal ann­ars með þeim rökum að það hefði átt að vera höfðað í Bret­landi. Takist það ekki mun málið fær­ast á svo­kallað rann­sókn­ar­stig (discovery), þar sem TikTok gæti verið gert að afhenda innri gögn og reikn­ings­upp­lýs­ingar barn­anna, ferli sem gæti tekið mörg ár.

Samhliða mál­sókn­inni í Banda­ríkj­unum berst Roome einnig fyrir svoköll­uðum Lögum Jools í Bret­landi, sem myndu kveða á um að staf­rænum gögnum barns sé sjálf­krafa varð­veitt strax eftir and­lát.

„Þegar barn deyr ætti að varð­veita gögnin taf­ar­laust, því þau eru sönn­un­ar­gögn um hvað gerð­ist,“ segir hún. „Ef við breytum lög­unum hér í Bret­landi mun restin af heim­inum horfa til okkar og segja: „Sjáið hvað Bretland gerði.“ Ég held að Jools væri afar stoltur.“

Breska lávarða­deild­ar­konan Beeban Kidron hefur lagt fram breyt­ing­ar­til­lögu við frum­varp um glæpi og lög­gæslu, þar sem kraf­ist er sjálf­virkrar gagna­varð­veislu við and­lát barna. Gert er ráð fyrir að til­lagan verði tekin til umræðu síðar í mán­uð­inum.

„Yfirvöld og stjórn­völd hafa brugð­ist þessum fjöl­skyldum,“ sagði hún við The Mirror. „Að ríkið bregð­ist manni á versta augna­bliki lífs­ins, þegar barn hefur dáið, er grimmd ofan á harm­leik.“

Tals­maður TikTok sagði í yfir­lýs­ingu:

„Inni­legar sam­úð­ar­kveðjur okkar eru áfram hjá þessum fjöl­skyldum. Við bönnum alfarið efni sem hvetur til eða stuðlar að hættu­legri hegðun. Með öfl­ugum grein­ing­ar­kerfum og sér­hæfðum teymum fjar­lægjum við 99 pró­sent þess efnis sem brýtur gegn reglum okkar áður en það er til­kynnt. Fyr­ir­tækið fylgir ströngum per­sónu­vernd­ar­lögum Bret­lands.“