Helga Snjólfsdóttir verkfræðingur og Yogakennari segist hafa þurft að gjörbylta lífi sínu síðustu árin, eftir að hafa klesst harkalega á vegg fyrir 10 árum síðan. Helga, sem er nýjasti gesturinn í podcasti Sölva Tryggvasonar, segir að hún hafi of lengi hunsað viðvörunarbjöllurnar.

Hún segist sjá marga á sömu leið og hún var á sínum tíma og hvetur fólk til að breyta um takt áður en það keyri sig í alvöru kulnun.

„2016 er árið sem ég fór í „burnout“ og lífið eins og ég þekkti það gjörbreyttist. Eftir á að hyggja er svo auðvelt að sjá í hvað stefndi. Ég var á mikilli hraðferð í lífinu, tveggja barna móðir í stjórnunarstöðu í atvinnulífinu, að kenna yoga og í fjallahjólamennsku. Ég var alveg eins og konan í í Bakgarðshlaupinu í áramótaskaupinu. Allt annað en að vera kyrr og staldra við. Ég man þegar ég kem á fyrsta fundinn með teyminu mínu í vinnunni eftir sumarfrí og tilkynni þeim að ég sé að fara að stofna yogaskóla. Yogastöðin sem ég kenndi í þurfti að loka tímabundið og þá fannst mér eðlilegast að stofna bara minn eigin yogaskóla,“ segir hún.

Landlægur sjúkdómur

Þrátt fyrir trausta ásýndina hafði hún efasemdir.

„Einhver rödd innra með mér var að reyna að segja við mig að ég yrði að róa mig og þetta væri vond hugmynd, en þörfin til að halda ímyndinni var ennþá svo sterk. Ég var algjörlega hætt að heyra í fuglunum eða taka eftir umhverfinu í kringum mig. Allt snerist um að halda bara hraðanum áfram og búa til útkomur sem voru heiminum þóknandi. Ég sé því miður að þetta er landlægur sjúkdómur og mjög margir eru bara á hraðri leið að klessa á þennan vegg.“

Helga hefur séð sömu einkenni hjá mörgum.

„Eftir að ég sneri aftur í atvinnulífið hef ég horft upp á marga vera á nákvæmlega sömu leið og ég var og ég geri mitt besta til að reyna að benda þeim á að taka tímanlega í taumana. Það eru óafturkræfar afleiðingar af því að keyra sig alla leið í alvöru kulnun. Ég er 10 árum síðar ennþá með belti og axlabönd og þarf stöðugt að vera meðvituð um hvað ég get tekið mikið að mér til þess að krassa ekki aftur. Þessi síðustu 10 ára hafa verið algjör uppskurður á lífinu og ég hef þurft að búa til nýjar undirstöður á öllum sviðum. Það að finna sitt eigið virði og byrja að taka eftir litlu hlutunum í lífinu er ómetanlegt.“

Fer með bæn á kvöldin og þakkar fyrir

Helga hefur stundað og kennt yoga í áraraðir og hefur á undanförnum árum unnið mikið með konum þegar kemur að heilsu í víðum skilningi. Hún segist sjálf gera talsvert af hlutum nánast alla daga til þess að halda sér í jafnvægi.

„Það er ákveðinn bunki af hlutum sem ég geri á hverjum degi fyrir sjálfa mig til þess að næra taugakerfið og fara úr hausnum og inn í hjartað og líkamann. Fastasti liðurinn er líklega að fara með bæn á kvöldin áður en ég fer að sofa, finna fyrir líkamanum á mér og þakka fyrir daginn. Það er algjör kjölfesta hjá mér og eitthvað sem ég hef gert með mismunandi sniði alveg síðan 2019. Svo iðka ég yoga, fer í göngutúra, lyfti lóðum og hugleiði. Þetta eru allt hlutir sem hjálpa mér að finna jafnvægi í líkama og huga. En ég held að stærsta gjöfin sem ég hef fengið fyrir að iðka yoga í mörg ár sé að finna núvitund í daglega lífinu. Auðvitað er ég mennsk og gleymi mér milljón sinnum, en ég næ mjög oft að stoppa mig og þakka fyrir augnablikið. Hvort sem ég er að drekka gott kaffi, brjóta saman þvottinn eða tala við börnin mín. Öll skiptin sem ég man að ég er hér og nú eru í raun gjöfin sem býr til ríkt líf.“

Meðvirknin til bjargar og vansa

Helga segir mikla meðvirkni hafa einkennt íslenska samfélagsgerð í gegnum árin. Það sé á margan hátt mjög eðlilegt að eldri kynslóðir á Íslandi hafi þróað með sér ákveðin hegðunarmynstur út frá þeim aðstæðum sem við bjuggum við. En verkefni margra fullorðinna í dag sé að kynnast sjálfum sér upp á nýtt og afskilyrða gömul forrit.

„Hvað er veganestið okkar út í lífið? Kynslóðin sem ól okkur upp er meira og minna meðvirk. Finndu fyrir mig einhverja fjölskyldu á Íslandi sem er ekki meðvirk. Ég held að það sé nánast ómögulegt. Það má færa rök fyrir því að þetta hafi á ákveðinn hátt bjargað fólki. Þar sem við vorum saman í dagstofunni, stór fjölskylda og alls konar fólk. Margar kynslóðir í húsi og vinnufólk. Þá kom sér vel að vera ekki of mikið að rugga bátnum til að halda friðinn. Ef maður setur sig í aðstæður fyrri kynslóða er þetta í raun mjög eðlilegt. En svo fær okkar kynslóð þetta veganesti út í lífið inn í samfélag sem er allt öðruvísi. Það var rosalega lítið svigrúm til að vera maður sjálfur og þeim mun mikilvægara að passa inn í rétta boxið. Og mikið þessi samanburður, sem er líka eðlilegur í fámennu samfélagi. Fókusinn á það hvað er að gerast í næsta húsi, hvort sem að það var að einhver væri orðinn ríkur eða einhver væri kominn í ræsið. En það var þeim mun minni fókus á það hvernig fólki leið, hverjir væru draumar þess, þrár og þarfir,” segir Helga.

Skoðaði hvað hún vildi sjálf

Hún segir mikilvægt að sýna því umburðarlyndi hvaðan eldri kynslóðir eru að koma, en á sama tíma að þora að spyrja sjálfan sig hvað maður raunverulega vill.

„Stóra verkefnið mitt síðustu 10 árin eða svo hefur verið að skoða hvað ég vil í lífinu, hver ég er og hvað mig langar. Maður týnir innsæinu ef maður er bara fastur á hamstrahjólinu í hraðanum að gera það sem allir hinir eru að gera, bara af því að það hefur alltaf verið gert þannig. Svo þegar maður fer dýpra í þessa vegferð þarf maður að mæta óþægilegum pörtum af sjálfum sér sem er ekkert endilega gaman að sjá,“ segir hún og lýsir nánar.

„Fyrst heldur maður að meðvirkni sé bara að lúffa og kunna ekki að segja nei, en svo fær maður að sjá hina hliðina á peningnum, sem er stjórnsemin. Það hefur verið djókað með það heima hjá mér að ég hafi verið stjórnsjúk áður en ég fór að vinna dýpra í sjálfri mér. Það er gott að geta hlegið að því, en það var örugglega ekki gaman fyrir fólkið mitt að þurfa að þola þessa stjórnsemi. Svo áttar maður sig á því að öll þessi þörf til að stjórna fólki og aðstæðum er leið til að minnka einhvern innri óróa sem hefur búið innra með manni. Maður veit í rauninni ekkert hver maður er lengur af því að maður hefur svo lengi verið inni í tilfinningalífi annars fólks og spá í hvað annað fólk eigi að gera öðruvísi. Ég var alltaf að bjóða manninum mínum vatn, en kannski var ég bara þyrst!“