Fræg ræða Jack Karlson, þar sem hann hrópar meðal annars „democracy manifest“ eða „birtingamynd lýðræðis,“ eins og það gæti útlagst á íslensku, hefur nú verið tekin inn í þjóðarsafn hljóðupptaka eða hljóðminjasafn í Ástralíu sem varðveitir efni með sögulegt, menningarlegt og fagurfræðilegt gildi.
Fyrir 35 árum, þegar Karlson var handtekinn fyrir utan kínverskan veitingastað í Queensland, gat hann vart gert sér í hugarlund að orð hans yrðu síðar séð af milljónum manna, yrðu að netfyrirbæri og nú varðveitt í National Film and Sound Archive (NFSA).
Í upptökunni heyrist Karlson segja:
„Gentlemen, this is democracy manifest! … What is the charge? Eating a meal? A succulent Chinese meal?“
Ræðan er ein af níu hljóðupptökum sem bætt hefur verið við „Sounds of Australia“-safnið í ár, en þar eru einnig meðal annars hljóð frá gangbrautarmerki og lagið Scar eftir Missy Higgins frá 2004.
Safn sem endurspeglar þjóðina
„Sounds of Australia“ var stofnað fyrir nærri tveimur áratugum og inniheldur hljóð sem endurspegla sögu, menningu og fagurfræði Ástralíu. Upptökur eru tilnefndar af almenningi og verða að vera að minnsta kosti tíu ára gamlar. Sérfræðingar NFSA velja síðan hvaða efni fær inngöngu í safnið ár hvert.
Karlson, sem var smáglæpamaður og notaði ýmis dulnefni, varð heimsþekktur á netinu þegar frétt frá 7NEWS frá árinu 1991 fór í dreifingu á YouTube. Í myndbandinu heyrist hann meðal annars hrópa: „Get your hand off my penis!“ eða „Taktu hönd þína af limi mínum!“ áður en hann hrósar lögreglumanni fyrir handtökutækni.
Fjölbreytt efni bætt við
Elsta upptakan sem bætt var við safnið í ár er danslagið You eftir Marcia Hines frá 1977, en sú nýjasta er þakkarræða Rosie Batty frá 2015 þegar hún var útnefnd Ástrali ársins. Hún tileinkaði ræðuna syni sínum, Luke, sem var myrtur af föður sínum.
Aðrar upptökur sem nú eru varðveittar eru meðal annars útvarpsútsending frá árinu 2007 um landréttindi frumbyggja, gangbrautarhljóð sem síðar var notað í laginu Bad Guy með Billie Eilish og grínlagið Shaddap You Face eftir Joe Dolce frá 1981.
Þá komst lagið Scar, sem náði toppsæti vinsældalista þegar það kom út, á safnið en það var nýlega kosið fjórða besta ástralska lagið í Hottest 100 lista Triple J árið 2025.
Endurspeglar fjölbreytileika þjóðarinnar
Að sögn Meagan Loader, aðalsýningastjóri safnsins, er markmiðið að safna efni sem höfðar til allra Ástrala.
„Við biðjum almenning um að tilnefna hljóð á hverju ári og fáum alltaf ótrúlega fjölbreytt efni,“ sagði hún. „Það eru svo margar mismunandi sjálfsmyndir og sjónarhorn sem felast í því að vera Ástrali og við reynum að endurspegla þann fjölbreytileika í safninu.“
Í dag eru meira en 300.000 hljóðupptökur varðveittar í safninu og er um þriðjungur þeirra talinn í hættu, en þær eru verndaðar með stafrænni varðveislu.
