Varnarmálaráðherra Sómalíu, Ahmed Moalim Fiqime, hefur sakað Ísrael um að hafa í hyggju að flytja Palestínumenn með valdi til aðskilnaðarsvæðisins Sómalílands og fordæmdi hann meint áformin sem „alvarlegt brot“ á alþjóðalögum.
Í viðtali við Al Jazeera á gær sagði Fiqi að Sómalía hefði „staðfestar upplýsingar um að Ísrael hafi áform um að flytja Palestínumenn og senda þá til Sómalílands“.
Ummæli hans koma í kjölfar langvarandi áhyggja sómalskra stjórnvalda af því að Ísrael hygðist flytja Palestínumenn nauðungarflutningum frá Gaza til Sómalílands. Slíkum fullyrðingum hafa bæði yfirvöld í Sómalílandi og Ísrael hafnað.
Sómalíland lýsti yfir sjálfstæði frá Sómalíu árið 1991 en hefur aldrei hlotið viðurkenningu Sameinuðu þjóðanna. Í desember varð Ísrael fyrsta ríkið til að viðurkenna Sómalíland sem sjálfstætt ríki.
Utanríkisráðherra Ísraels, Gideon Saar, sagði í síðustu viku í viðtali við sjónvarpsstöðina Channel 14 að nauðungarflutningur Palestínumanna til Sómalílands „hefði ekki verið hluti af samkomulagi okkar“.
„Ég tel að við eigum fjölmörg mál sameiginleg á sviði stjórnmála, öryggis, þróunar og fleiri þátta sem við munum vinna áfram með Sómalílandi … og ég get sagt að þetta sé ekki hluti af samkomulagi okkar,“ sagði Saar.
Hann greindi þó ekki nánar frá því hvað samkomulagið fæli í sér og hvorki ísraelsk né sómalílensk stjórnvöld hafa gefið frekari upplýsingar frá því viðurkenningin var tilkynnt. Heimildarmaður í Sómalílandi, sem sagðist standa ríkisstjórninni nærri og óskaði nafnleyndar, sagði einnig að flutningur Palestínumanna hefði ekki verið hluti af neinni tilslökun eða skilyrði af hálfu Sómalílands, án þess þó að fara nánar út í málið.
Forseti Sómalíu, Hassan Sheikh Mohamud, hefur áður sagt í viðtali við Al Jazeera að Sómalíland hafi samþykkt þrjú skilyrði Ísraels: nauðungarflutning Palestínumanna, stofnun herstöðvar við strönd Aden-flóa og að ganga í Abraham-sáttmálana til að normalísera samskipti við Ísrael.
Fiqi hvatti forsætisráðherra Ísraels, Benjamin Netanyahu, til að draga til baka diplómatíska viðurkenningu sína á „aðskilnaðarsvæðinu“ og lýsti ákvörðuninni, sem tekin var seint á síðasta ári, sem „beinni árás“ á fullveldi Sómalíu.
Hann hélt áfram gagnrýni sinni og sakaði Ísrael um að fylgja stefnu sem miði að því að sundra ríkjum á svæðinu og sagði viðurkenningu Sómalílands falla að stærra mynstri.
„Ísrael hefur lengi haft markmið og áætlanir um að skipta ríkjum upp, kannski í 20 ár, og vill endurmóta kort Miðausturlanda og hafa stjórn á ríkjum þar. Þess vegna fundu þeir þennan aðskilnaðarhóp í norðvesturhluta Sómalíu,“ sagði Fiqi við Al Jazeera.
Herstöð Ísraels við Aden-flóa
Varnarmálaráðherrann sakaði Ísrael einnig um að vilja koma á fót herstöð við Bab al-Mandab-sundið, sem tengir Aden-flóa við Rauðahafið, og sagði Ísrael „vilja stofna herstöð til að grafa undan stöðugleika á svæðinu“.
Embættismaður í Sómalílandi sagði að slíkar viðræður væru í gangi, sem gengur gegn fyrri afneitunum utanríkisráðuneytis Sómalílands. Deqa Qasim, embættismaður í utanríkisráðuneyti Sómalílands, sagði við ísraelsku sjónvarpsstöðina Channel 12 að herstöð Ísraels væri „á borðinu og til umræðu“, en að stofnun hennar færi eftir skilmálum samkomulags.
Leiðtogar Húta-hreyfingarinnar hafa sagt að þeir myndu líta á hvers kyns nærveru Ísraels í Sómalílandi, beint á móti Aden-flóa, sem ógn og hugsanlegt hernaðarlegt skotmark.
Forseti Sómalílands, Abdirahman Mohamed Abdullahi, sem gengur undir nafninu Cirro, reyndi að draga úr áhyggjum nágrannaríkja og sagði að viðurkenning Ísraels á Sómalílandi væri ekki beint gegn neinum, í ræðu þar sem hann fagnaði stofnun stjórnmálasambands við Ísrael.
Þegar Gideon Saar heimsótti höfuðborgina Hargeisa í síðustu viku sagði í tilkynningu frá Sómalílandi að öryggismál hefðu verið meðal umræðuefna á fundinum.
Heimsóknin vakti strax fordæmingu 22 ríkja og Samtaka íslamskra ríkja (OIC), sem í sameiginlegri yfirlýsingu kölluðu ferð Saar 6. janúar „augljóst brot“ á fullveldi og landhelgi Sómalíu.
Ummæli Fiqi koma samhliða áframhaldandi alþjóðlegum mótmælum vegna ákvörðunar Netanyahus í desember um að viðurkenna Sómalíland, aðskilnaðarsvæði Sómalíu sem nær yfir norðvesturhluta fyrrum bresks verndarsvæðis.
Á laugardag héldu Samtök íslamskra ríkja, sem telja 57 aðildarríki, aukafund í Sádi-Arabíu um viðurkenningu Ísraels á Sómalílandi og samþykktu þar tvær ályktanir, aðra þar sem ákvörðun Ísraels var fordæmd og hina þar sem stuðningur við Palestínu var ítrekaður.
Utanríkisráðherra Tyrklands, Hakan Fidan, sagði í viðtali við TRT Haber að Tyrkland, ásamt fleiri múslímaríkjum, hefði samhæft aðgerðir til að koma í veg fyrir að önnur ríki viðurkenndu Sómalíland og gaf í skyn að fleiri ríki hefðu íhugað slíkt skref.
Í kjölfar fullyrðinga stjórnvalda í Sómalílandi um að fleiri ríki myndu fylgja fordæmi Ísraels, og orðróms um að Indland kynni að gera slíkt hið sama, dró talsmaður indverska utanríkisráðuneytisins úr slíkum væntingum.
„Indland á langvarandi tengsl við Sómalíu. Við höfum áfram lagt áherslu á mikilvægi þess að virða fullveldi landsins og landhelgi,“ sagði talsmaðurinn.
Á föstudag hvatti forseti Sómalíu, Hassan Sheikh Mohamud, í ávarpi til þjóðarinnar leiðtoga Sómalílands til að hefja viðræður við Mogadishu og endurskoða samskipti sín við Ísrael.
Hann sagði að ef markmiðið væri að skilja Sómalíu endanlega að, væri víðtæk alþjóðleg viðurkenning ómöguleg án samþykkis sómalskra stjórnvalda og myndi skilja Sómalíland eftir í diplómatískri óvissu.
