Lögregla á Kanaríeyjum varar við vaxandi æði þar sem unglingar taka upp árásir á aðra unglinga og dreifa myndböndum á samfélagsmiðlum. Þessi hegðun, sem kölluð er „hamingjulöðrungur“ (e. „happy slapping“), felur í sér að ofbeldi er breytt í „æði“ (e. viral content) á netinu og hefur tvöföld áhrif á fórnarlömbin, fyrst vegna árásarinnar sjálfrar og síðan vegna niðurlægingar á netinu.
Nýlegt dæmi átti sér stað í nóvember þegar um tíu unglingar umkringdu og réðust á dreng í Bella Vista-hverfinu í San Bartolomé de Tirajana á suðurhluta Kanarí. Árásin var tekin upp og birt á netinu, þar sem drengurinn sást óttasleginn og biðja um að vera ekki meiddur.
Fáum dögum síðar varð svipuð árás á La Palma, þar sem hópur stúlkna réðst á aðra stúlku með spörkum, höggum og með því að toga í hár hennar, allt á meðan atvikið var tekið upp. Myndbandið dreifðist hratt og fékk þúsundir áhorfa.
Leitast við athygli á netinu
Samkvæmt þjóðarlögreglunni eru slík tilvik að verða algengari, meðal annars vegna auðvelds aðgangs að snjallsímum og samfélagsmiðlum. Markmiðið sé oft að ná vinsældum og athygli á netinu, og því grófara sem ofbeldið er, þeim mun meiri viðbrögð fær efnið.
Þessi þróun á rætur að rekja til Bretlands um 2005 en hefur breiðst út á síðustu tveimur áratugum. Hún felur í sér að líkamlegt, munnlegt eða jafnvel kynferðislegt ofbeldi er tekið upp og dreift á netinu, til dæmis í gegnum skilaboðaforrit og samfélagsmiðla.
Lögregla leggur áherslu á að skaðinn endi ekki þegar árásinni lýkur. Dreifing myndbanda geti lengt þjáningu fórnarlambsins og valdið „tvöfaldri refsingu“, þar sem niðurlægingin heldur áfram á netinu.
Aukning í ofbeldi meðal ungmenna
Tölur sýna að ofbeldi meðal ungmenna er að aukast. Árið 2024 voru skráð yfir 12.500 ofbeldisbrot þar sem börn eða unglingar komu við sögu á Spáni, sem er átta prósent aukning frá fyrra ári. Einnig hefur alvarlegum brotum, svo sem manndrápum og tilraunum til manndráps, fjölgað.
Á Kanaríeyjum hefur einnig orðið aukning í alvarlegum brotum meðal ungmenna, þar á meðal kynferðisbrotum og grófu ofbeldi. Þá hafa yfirvöld vaxandi áhyggjur af brotum sem eru framin eða dreift á netinu.
Samfélagsmiðlar lykilhlutverk
Rannsóknir benda til þess að skilaboðaforrit og samfélagsmiðlar á borð við WhatsApp, Instagram og TikTok séu helstu leiðirnar sem slíkt efni er búið til og dreift um. Einnig er varað við aukinni notkun gervigreindar til að breyta myndum, myndböndum eða hljóði til að beina árásum að fórnarlömbum.
Lögregla hvetur foreldra og forráðamenn til að fylgjast vel með netnotkun barna sinna og ræða opinskátt um áhættuna. Þá er bent á að börn frá 14 ára aldri geti borið refsiábyrgð, sem geti haft áhrif á framtíð þeirra.
Að lokum eru allir sem verða vitni að slíku efni eða fá það sent hvattir til að tilkynna það til yfirvalda, en ekki deila því áfram.
