Anna Kristjánsdóttir
„Ég lokaði af allar tilfinningar og gerðist kall.“
Anna Kristjánsdóttir
Innlent

Neyt­endur beðnir um að farga jógúrt frá Örnu

Innlent

Hörður hót­aði lög­reglu­manni nauðgun og spark­aði í annan

Skoðun

Strætó hefur aldrei verið verri

Innlent

Rað­kúk­ari Ragnars snéri aftur á Hrekkja­vöku

Innlent

Falsaðar ljós­myndir orðnar algengar í fast­eigna­aug­lýs­ingum

Fólk

„Með­höndla full­orðið fólk sem lifir enn eins og það séu börn“

Fólk

Lúxu­sein­býli á Arn­ar­nes­inu komið á sölu fyrir 340 millj­ónir

Landið

Nál fannst í hrekkja­vökusúkkulaði á Akureyri

Innlent

Jódís spyr hvar mót­mæl­end­urnir séu nú

Fólk

Breið­holts­laug, Laug­ar­dalur og Hósiló meðal staða sem fá góð með­mæli

Ljósið sem breytti sögunni

Artichoke-ljósið sem er hannað af Poul Henn­ingsen kom fyrst á sjón­ar­sviðið árið 1958. Fram að því hafði almenn­ingur litið á lýs­ingu ein­göngu sem birtu­gjafa en óhætt er að segja að Artichoke hafi brotið blað í hönn­un­ar­sög­unni. Ljósið var upp­haf­lega hannað fyrir veit­inga­húsið í Lang­el­inie pavillonen skammt frá Litlu haf­meyj­unni í Kaup­manna­höfn en bygg­ing útsýn­is­skál­ans átti sér langan aðdrag­anda.

Ljósið sem breytti sögunni

Við Löngu­línu hefur staðið útsýn­is­skáli allt frá árinu 1884 þegar upp­haf­legi skál­inn var byggður. Á efri hæð­inni var aðstaða fyrir Kon­ung­lega danska sigl­inga­klúbb­inn en á neðri hæð­inni veit­inga- og kaffi­hús. Árið 1901 var skál­inn rif­inn og nýr og stærri skáli byggður sem þjón­aði sama til­gangi og varð hann strax mjög vin­sæll við­komu­staður borg­ar­búa. Sá skáli var hins vegar sprengdur í loft upp í heims­styrj­öld­inni síð­ari og var skegg­rætt um í tíu ár eftir að stríð­inu lauk hvort byggja ætti nýjan skála sem nákvæma eft­ir­mynd þess gamla eða byggja nýjan í takt við nýjar stefnur og strauma í arki­tektúr eft­ir­stríðs­ár­anna.

Poul ásamt hönnun sinni, Artichoke-ljós­inu og PH-loft­ljós­inu frá 1925.

Nið­ur­staðan varð sú að efnt var til hönn­un­ar­sam­keppni árið 1955 um bygg­ingu nýs skála þar sem arki­tektum var gefið fullt list­rænt frelsi til þess að koma með nýjar hug­myndir.
Arki­tekt­arnir Eva og Nils Koppel, sem höfðu meðal ann­ars starfað saman á teikni­stofu Alvar Aalto í Finn­landi áður en þau stofn­uðu sína eigin stofu í Kaup­manna­höfn, báru sigur úr býtum. Bygg­ingin var hönnuð í anda amer­íska módern­ism­ans og Mies van der Rohe. Eftir sig­ur­inn í sam­keppn­inni höfðu Eva og Nils sam­band við Poul Henn­ingsen og báðu hann um að hanna ljós sér­stak­lega fyrir veit­inga­hús útsýn­is­skál­ans en Poul var þegar orð­inn þekktur fyrir hönnun sína á PH-loft­ljós­inu frá árinu 1925. Eftir þriggja mán­aða hönn­un­ar­vinnu og til­raunir leit Artichoke dags­ins ljós og var nýja bygg­ing þeirra Evu og Nils opnuð í febr­úar 1958.

Veit­inga­stað­ur­inn við Lang­el­inie í dag.

Artichoke-ljósið lík­ist æti­þistli á hvolfi og dregur það nafn sitt af því en Poul vildi líka að ljósið nyti sín á dag­inn þegar ekki væri kveikt á því. Hann hugs­aði því ljósið sem nokk­urs konar skúlp­túr sem setur sterkan svip á rýmið sem því er ætlað. Var þetta alger nýlunda á þessum árum að tefla saman nota­gildi og list á þennan hátt. Ljósið var upp­haf­lega hannað úr kopar og sam­anstendur það af 72 laufum þar sem hvert og eitt lauf er hand­gert.
Ljósa­peran sjálf er falin frá öllum hliðum til þess að minnka sjón­rænt áreiti. Efn­isvalið var ekki handa­hófs­kennt heldur vildi Poul ná fram mjúkri og hlýrri bleiktóna birtu sem gerði mat­ar­upp­lifun gest­anna sem besta en einnig vildi hann skapa nota­lega stemn­ingu án þess að trufla magnað útsýnið frá veit­inga­staðnum yfir Eyr­ar­sundið.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

3
Minning

Helgi Ólafsson er fall­inn frá

Helgi Ólafsson, raf­virkja­meist­ari á Rauf­ar­höfn, lést á Dval­ar­heim­il­inu Hvammi 27. októ­ber, 97 ára að aldri. Morg­un­blaðið greindi frá and­láti hans. Helgi fædd­ist á Rauf­ar­höfn 31. maí 1929 og ólst þar upp. Hann lauk sveins­prófi í raf­virkjun árið 1950 og hlaut meist­ara­rétt­indi fimm árum síðar. Hann starf­aði við raf­virkjun alla starfsæv­ina, meðal ann­ars fyrir Síld­ar­verk­smiðjur rík­is­ins og SR-mjöl, auk þess að...
5
Slúður

Stjórn­ar­hættir Brynju

Einn und­ar­leg­asti atburður í íslensku atvinnu­lífi síð­ustu ár er brott­hvarf Harðar Arn­ar­sonar úr stóli for­stjóra Lands­virkj­unar eftir far­sæl störf í 17 ár. Hörður, sem hafði byggt upp fyr­ir­tækið Marel með mynd­ar­brag þegar hann tók við Lands­virkjun, hætti einu og hálfu ári eftir að Daði Már Krist­ó­fers­son fjár­mála­ráð­herra skipti alfarið út stjórn rík­is­orku­fyr­ir­tæk­is­ins. Stjórn­ar­for­mað­ur­inn Brynja Bald­urs­dóttir er grjót­harður kap­ít­alisti. Hún hefur...

Mest lesið í vikunni

Heimur

Geymdi milljón myndir og mynd­skeið af mis­notkun eig­in­kon­unnar

Níu aðrir menn neita sök
Heimur

Banka­eig­andi hand­tek­inn grun­aður um að hafa tekið 430 millj­ónir dala úr hirslum

Innlent

Matthías neit­aði að hafa skallað lög­reglu­mann en búk­mynda­vélin sagði annað

Innlent

Erlendur maður grip­inn við skjala­fölsun við Hvera­gerði

Pólitík

Krafði Þorgerði svara vegna kjarn­orku­um­mæla Heimis Más

Mannlífið

Myndir
Mannlífið

Novasvellið rís á Ing­ólfs­torgi

Jólin nálgast óðfluga
Mannlífið

Opn­un­ar­veisla Bryggju­húss­ins að hefj­ast

Mannlífið

Mæður sem taka sjálfur eiga dætur sem vilja frekar fegr­un­ar­að­gerðir

Mannlífið

Hvers vegna eru börn oft að segja þessa setn­ingu?

Mannlífið

Bæj­ar­há­tíðin Í tún­inu heima stendur með miklum blóma í Mos­fellsbæ

Mannlífið

Bangsa­fé­lagið heldur upp á afmæli með stór­há­tíð og nýrri keppni