Mæður sem taka sjálfur eiga dætur sem vilja frekar fegrunaraðgerðir

Mikil og reglu­bundin notkun mæðra á sjálfu­myndum, að taka þær, breyta þeim og birta, getur haft óbein áhrif á áhuga barna þeirra á fegr­un­ar­að­gerðum, sam­kvæmt nýrri rann­sókn.

Það ger­ist ekki með beinum hætti heldur í gegnum keðju­á­hrif sem tengj­ast eigin sjálfs­mynda­töku ung­ling­anna, eft­ir­liti með eigin útliti og ánægju með útlit and­lits. Þetta kemur fram í nýrri kín­verskri rann­sókn sem birt var í Journal of Health Psychology.

Í grein­ing­unni kom fram að engin bein töl­fræði­leg tengsl fund­ust milli sjálfs­mynda­töku mæðra og þess hvort ung­ling­arnir hug­leiddu fegr­un­ar­að­gerðir.

Áhrifin birt­ust óbeint. „Sjálfs­mynda­tökur mæðra tengd­ust meiri sjálfs­mynda­tökum hjá börn­unum, sem tengd­ist hærra stigi athygli að eigin lík­ama (body surveillance) og meiri óánægju með and­lit — sem aftur tengd­ist meiri hug­leið­ingum um fegr­un­ar­að­gerðir.“

Mynstrið var svipað hjá báðum kynjum: „Sama áhrifa­líkan átti við um stúlkur og pilta þrátt fyrir að stúlkur tækju sjálfs­myndir að jafn­aði oftar.“

Höf­und­arnir leggja áherslu á að nið­ur­stöð­urnar lýsi tengslum og fylgni en ekki orsökum. „Þessi gögn sýna tengsl en sanna ekki orsaka­sam­hengi.“ Þeir minna jafn­framt á að rann­sóknin fjall­aði ein­göngu um mæður en ekki feður og að menn­ing­ar­legir þættir í kín­versku sam­fé­lagi geti haft áhrif á alhæf­ing­ar­gild. „Nið­ur­stöð­urnar kunna að vera breyti­legar milli sam­fé­laga með ólík við­mið um feg­urð og fjöl­skyldu.“

Rann­sókn­inni, undir for­ystu Lijuan Xiao við Xi’an Jiaotong-háskóla, var ætlað að varpa ljósi á þætti sem tengj­ast ört vax­andi vin­sældum fegr­un­ar­að­gerða meðal ungs fólks, sér­stak­lega í Kína. Í rann­sókn­inni tóku þátt rúm­lega 540 mæðgur og mæðgin úr tveimur fram­halds­skólum. Með­al­aldur ung­ling­anna var um 16,5 ár. Mæður og börn svör­uðu spurn­inga­listum um sjálfs­mynda­tökur (tíðni, val og miðlun mynda, notkun síur/for­rita). Ung­ling­arnir svör­uðu auk þess kvörðum um „eft­ir­lit með eigin lík­ama“ (body surveillance), óánægju með and­lit og hug­leið­ingar um fegr­un­ar­að­gerðir.

Nið­ur­stöð­urnar benda til að sér­tæk hegðun á sam­fé­lags­miðlum — í þessu til­viki venjur um sjálfs­mynda­tökur í fjöl­skyld­unni — geti mótað sjálfs- og lík­ams­í­mynd ung­linga og þannig óbeint haft áhrif á við­horf þeirra til fegr­un­ar­að­gerða. Samkvæmt höf­und­unum er lyk­il­at­riði að horfa ekki aðeins ein­angrað á útlitseig­in­leika eða áhrifa for­eldra, heldur sam­spil fjöl­skyldu­venja, miðla­notk­unar og sál­fé­lags­legra þátta.