Landspítali hótar hjónunum kæru: „Háttsemi ykkar felur í sér ólögmætt og gróft inngrip í einkalíf“

Hjónum, sem telja að heil­brigð­is­starfs­menn hafi gerst sekir um ólög­mætar upp­flett­ingar í sjúkra­skrám þeirra, hefur nú borist bréf frá lög­fræð­ingi á Land­spít­ala þar sem þeim er hótað kæru. Er það vegna þess að þau hafi per­sónu­lega sett sig í sam­band við þá heil­brigð­is­starfs­menn sem þau vilja meina að hafi farið inn í sjúkra­skrárnar. Lög­fræð­ing­ur­inn sakar hjónin um að hafa setið um heil­brigð­is­starfs­menn. Hjónin segja ein­ungis hafa sent við­kom­andi aðilum bréf í leit að skýr­ingum á mál­inu.

Buðu starfsmönnum að skýra ótal uppflettingar

Í bréf­inu frá Land­spít­ala, sem und­ir­ritað er af Ingi­björgu Lár­us­dóttur, lög­fræð­ingi sem starfar við spít­al­ann, kemur fram að for­stjóri Land­spít­ala hafi vísað máli hjón­anna Gunnars og Hlédísar til hennar. Hjónin komu á dög­unum fram í við­tali þar sem þau sögðu meðal ann­ars að farið hefði verið inn í sjúkra­skrár þeirra með ólög­mætum hætti. Þau sögðu ótal heil­brigð­is­starfs­menn sem aldrei hefðu ann­ast þau vera með skráðar upp­flett­ingar í skrán­ing­ar­sög­unni. Hjónin hafa gögnin undir höndum og hefur Mannlíf skoðað upp­flett­ing­ar­skrána, þar sem koma fram ótal nöfn heil­brigð­is­starfs­manna á hinum ýmsu deildum spít­al­ans. Það sem vakti hvað mesta athygli við stutt fyrsta yfir­lit var til dæmis starfs­maður á líkn­ar­deild, barna­læknir, fæð­ing­ar­læknir og sér­fræð­ingur í öldr­un­ar­lækn­ingum.

Hjónin höfðu sjálf sam­band við for­stjóra Land­spít­ala og sendu einnig bréf á þá ein­stak­linga sem vöktu hvað mesta athygli þeirra í upp­flett­inga­skránni. Þar segj­ast hjónin hafa boðið þeim aðilum að skýra málið við sig. Þeim hafi verið boðið að gera það eftir henti­semi, hvort sem væri að lög­fræð­ingi við­stöddum eða ekki.

Sögð hafa tekið sér opinbert vald

Í póst­inum frá lög­fræð­ingi Land­spít­ala segir meðal ann­ars að sú leið sem hjónin hafi farið sé „að öllu leyti óásætt­an­leg.“ Þau eru sögð hafa tekið sér opin­bert vald með því að nálg­ast þennan hóp heil­brigð­is­starfs­manna vegna starfa þeirra á Land­spít­ala. Þau eru einnig sögð hafa borið upp á heil­brigð­is­starfs­menn­ina „órök­studdar ásak­anir og sett þeim úrslita­kosti varð­andi úrlausn mála.“ Enn­fremur er sagt að þetta kunni að fela í sér refsi­verða hátt­semi sam­kvæmt almennum hegn­ing­ar­lögum.

Aðspurður hvað átt sé við þegar talað er um að setja við­kom­andi aðilum úrslita­kosti, segir Gunnar í sam­tali við Mannlíf að ekki hafi verið um neina úrslita­kosti að ræða. „Við sögðum það til­lögu af okkar hálfu að mót­tak­andi bréfs­ins myndi huga að því að mögu­lega bara hitta okkur og ræða málin til að varpa ljósi á atvik og mála­vexti. Við myndum þá að sjálf­sögðu taka vel á móti því, ef við­kom­andi vildi hitta okkur og ræða þetta í trún­aði,“ segir hann.

„Síðan var það í boði ef við­kom­andi vildi frekar hitta okkur og vera með lög­mann með sér, ef við­kom­andi teldi það þjóna sínum hags­munum. Við höfðum þá hugsað, ef það kæmi til þess, að við værum með lög­mann með okkur líka. Þriðja til­lagan var að fólk myndi gefa skýrslu fyrir dómi, með stöðu vitnis. Þannig að ef fólk myndi ekk­ert vilja tjá sig um þetta yrði það mögu­lega kvatt fyrir dóm sem vitni. Þetta voru til­lögur, en auð­vitað engir úrslita­kostir. Síðasti mögu­leik­inn var síðan auð­vitað að aðhaf­ast ekk­ert, það segir sig sjálft.“

Þvertekur fyrir að hafa setið fyrir starfsmönnum

Land­spít­ali er í bréf­inu til hjón­anna sagður líta málið alvar­legum augum og hafi þegar sent til­kynn­ingu til emb­ættis hér­aðs­sak­sókn­ara, sem fari með mála­rekstur er varðar brot gegn vald­stjórn­inni. Lögregla, emb­ætti land­læknis og per­sónu­vernd­ar­full­trúi Land­spít­ala eru sögð hafa fengið upp­lýs­ingar um málið „vegna alvar­leika þess.“

„Háttsemi ykkar felur í sér ólög­mætt og gróft inn­grip í einka­líf fjölda heil­brigð­is­starfs­manna. Ljóst er að þið hafið lagt í nokkra rann­sókn­ar­vinnu við að hafa upp á umræddum starfs­mönnum og hafið þið kynnt ykkur per­sónu­lega hagi nokk­urra þeirra og hafið setið um ein­hverja þeirra. Er þessi hátt­semi gerð í óþökk umræddra heil­brigð­is­starfs­manna og er til þess fallin að valda hræðslu og ótta þeirra um eigið öryggi sem einnig kann að fela í sér refsi­verða hátt­semi, sbr. grein 232. a almennra hegn­ing­ar­laga.“

Aðspurður þver­tekur Gunnar fyrir það að hafa setið fyrir umræddum starfs­mönnum. „Við fáum þessa raun­veru­legu skrá ekki fyrr en 2021 og þá koma þessi ósköp í ljós. Þar standa auð­vitað nöfn starfs­mann­anna og starfstitlar. Það er ekk­ert mál að fletta því upp á já.is til þess að sjá hvar við­kom­andi á heima – svo er líka hægt að fara í gegnum heima­bank­ann í þjóð­skrá til þess að senda bréf á réttan stað. Þannig að þetta sner­ist nú bara um að finna heim­il­is­föng til þess að geta sent bréfin á.“

Hóta formlegri kæru

Í lok bréfs­ins frá lög­fræð­ingnum segir eft­ir­far­andi:

„Látið þið ekki af hátt­semi ykkar og reynið að setja ykkur í sam­band við heil­brigð­is­starfs­menn­ina á ný, eða með öðrum sam­bæri­legum hætti sitjið um umrædda starfs­menn eða aðra starfs­menn Land­spít­ala mun lög­reglu verða umsvifa­laust gert við­vart og verður þá form­leg kæra send til emb­ættis hérðassak­sókn­ara vegna refsi­verðra brota í tengslum við þær athafnir.“