Rannsókn Al Jazeera leiðir í ljós hvernig hitavopn og hitasprengjur sem Bandaríkin hafa afhent Ísrael, og ná allt að 3.500 gráðu hita, hafa skilið eftir sig engin ummerki um nærri 3.000 Palestínumenn.
Í dögun 10. ágúst 2024 gekk Yasmin Mahani um rjúkandi rústir al-Tabin-skólans í Gaza-borg í leit að syni sínum, Saad. Hún fann eiginmann sinn öskrandi af angist, en af Saad var ekkert að finna.
„Ég fór inn í moskuna og áttaði mig á að ég væri gangandi á holdi og blóði,“ sagði Mahani í viðtali við Al Jazeera Arabic í rannsókn sem var birt á mánudag. Hún leitaði á sjúkrahúsum og líkhúsum dögum saman. „Við fundum ekkert af Saad. Ekki einu sinni lík til að jarða. Það var það erfiðasta.“
Mahani er ein af þúsundum Palestínumanna sem hafa misst ástvini sem hafa einfaldlega horfið í stríði Ísraels gegn Gaza, sem rannsóknin lýsir sem þjóðarmorði og hefur kostað yfir 72.000 manns lífið.
Samkvæmt rannsókn Al Jazeera Arabic, The Rest of the Story, hafa almannavarnir á Gaza skráð 2.842 Palestínumenn sem hafa „gufað upp“ frá því stríðið hófst í október 2023. Eftir standa engar líkamsleifar, nema blóðslettur eða örsmáir partar úr holdi.
Sérfræðingar og vitni rekja þetta fyrirbæri til kerfisbundinnar notkunar Ísraels á alþjóðlega bönnuðum hitavopnum og hitasprengjum, oft kölluðum lofttæmis- eða úðasprengjur, sem geta myndað hita yfir 3.500 gráður á Celsíus.
Hryllileg réttarmeinafræði
Talan 2.842 er ekki áætlun heldur niðurstaða nákvæmrar réttarmeinafræðilegrar vinnu almannavarna á Gaza.
Talsmaður þeirra, Mahmoud Basal, sagði Al Jazeera að teymið notaði svokallaða „útilokunaraðferð“ á árásarstöðum.
„Við förum inn í sprengdan heimiliskjarna og berum saman fjölda íbúa við þau lík sem finnast,“ sagði Basal.
„Ef fjölskylda segir að fimm hafi verið inni, en við finnum aðeins þrjú heil lík, þá teljum við hina tvo hafa „gufað upp“ en aðeins eftir ítarlega leit sem skilar engu nema líffræðilegum leifum, blóðslettum á veggjum eða litlum brotum, eins og hársverði.“
Efnafræði afmáunar
Rannsóknin lýsir hvernig ákveðnar efnasamsetningar í ísraelskum sprengjum breyta mannslíkamanum í ösku á sekúndum.
Vasily Fatigarov, rússneskur hernaðarsérfræðingur, útskýrði að hitasprengjur drepi ekki aðeins heldur eyði efni algjörlega. Ólíkt hefðbundnum sprengjum dreifa þær eldfimu efni sem kviknar í og myndar gífurlega eldhnetti og lofttæmisáhrif.
„Til að lengja brunatímann eru ál-, magnesíum- og títanduft bætt í efnablönduna,“ sagði Fatigarov. „Þetta hækkar hitastig sprengingarinnar í 2.500 til 3.000 gráður.“
Samkvæmt rannsókninni er slíkur hiti oft myndaður af trítónali, blöndu TNT og áldufts, sem notuð er í bandarískum sprengjum á borð við MK-84.
Líffræðileg áhrif
Dr. Munir al-Bursh, framkvæmdastjóri heilbrigðisráðuneytis Palestínu á Gaza, lýsti áhrifum slíks hita á mannslíkamann, sem er um 80 prósent vatn.
„Suðumark vatns er 100 gráður,“ sagði al-Bursh. „Þegar líkami verður fyrir orku yfir 3.000 gráðum, ásamt miklum þrýstingi og oxun, sýður vökvinn samstundis. Vefir gufa upp og breytast í ösku. Það er efnafræðilega óhjákvæmilegt.“
Vopnin sem notuð eru
Rannsóknin greinir ákveðin bandarísk vopn sem notuð hafa verið á Gaza og tengjast þessum hvörfum:
- MK-84 „Hammer“: 900 kílóa sprengja með trítónali sem nær allt að 3.500 gráðu hita.
- BLU-109 jarðsprengja: Notuð í árás á al-Mawasi, svæði sem Ísrael hafði lýst sem „öruggu“, í september 2024. Þar gufuðu 22 manns upp.
- GBU-39: Nákvæmissprengja notuð í árásinni á al-Tabin-skólann. Hún er hönnuð til að halda byggingunni að mestu heilli en eyða öllu inni.
Basal staðfesti að brot úr vængjum GBU-39 hefðu fundist á stöðum þar sem lík höfðu horfið.
„Alþjóðlegt þjóðarmorð, ekki aðeins ísraelskt“
Lögfræðingar segja notkun þessara vopna ekki aðeins varða Ísrael, heldur einnig vestræna birgja.
„Þetta er alþjóðlegt þjóðarmorð, ekki bara ísraelskt,“ sagði Diana Buttu, lögfræðingur og kennari við Georgetown-háskóla í Katar.
Hún sagði birgðakeðjuna sanna samsekt. „Vopnin streyma stöðugt frá Bandaríkjunum og Evrópu. Þeir vita að þau greina ekki á milli hermanns og barns, en senda þau samt.“
Hrun alþjóðlegs réttlætis
Þrátt fyrir að Alþjóðadómstóllinn hafi í janúar 2024 fyrirskipað Ísrael að koma í veg fyrir þjóðarmorð, og að sami dómstóll hafi gefið út handtökuskipun á hendur Benjamin Netanyahu í nóvember 2024, hefur ofbeldið aukist.
Tariq Shandab, prófessor í alþjóðalögum, sagði réttarkerfið hafa „fallið á prófi Gaza“.
Fyrir Rafiq Badran, sem missti fjögur börn í Bureij-flóttamannabúðunum, skipta lagalegar skilgreiningar litlu máli.
„Fjögur börnin mín gufuðu einfaldlega upp,“ sagði hann tárvotur. „Ég leitaði að þeim aftur og aftur. Ekki eitt brot fannst. Hvert fóru þau?“
Athugasemdir