Gullforði fluttur frá Norður-Ameríku vegna vaxandi spennu milli stórvelda

Flýta flutningi á gulli frá Norður-Ameríku vegna landfræðilegrar ólgu

Mynd: Unsplash/Jingming Pan

Salome Friðgeirsdóttir

Seðlabanki Hollands (De Nederlandsche Bank – DNB) hefur flutt umtalsverðan hluta af gullforða sínum frá Bandaríkjunum og Kanada til Bretlands. Aðgerðirnar eru viðbragð við vaxandi landfræðilegri ólgu og auknum pólitískum og efnahagslegum ágreiningi yfir Atlantshafið, eins og fram kemur í frétt Financial Times.

Alls voru 86 tonn af gulli, að andvirði um 10 milljarða evra, flutt á tímabilinu frá mars til ágúst á þessu ári frá New York og Ottawa til Lundúna. Þessi ráðstöfun endurspeglar vaxandi áhyggjur evrópskra ráðamanna og hagsmunaaðila um öryggi ríkiseigna í Bandaríkjunum, á tímum þar sem samskipti Washington og Evrópusambandsins fara stirðnandi vegna viðskiptatolla og ágreinings um utanríkisstefnu.

Aukið viðbúnaðarstig og seljanleiki

Olaf Sleijpen, framkvæmdastjóri seðlabankans, staðfesti í samtali við fjölmiðla að flutningarnir væru liður í langtímastefnu um að styrkja viðnámsþrótt hollenska fjármálakerfisins. Með því að hýsa stærri hluta gullsins hjá Seðlabanka Bretlands (Bank of England) sé tryggt að hægt sé að bregðast hraðar við ef alþjóðleg neyðarástand skapast, enda séu Lundúnir miðstöð alþjóðlegra gullviðskipta þar sem seljanleiki eignanna er einna mestur.

Eftir flutningana hefur samsetning geymslustaða forðans breyst verulega. Hlutfall þess gulls sem geymt er í Lundúnum fer úr 18,1% í 32,1%, á meðan hlutur New York fellur úr 31,3% niður í 18,5%. Um þriðjungur forðans er áfram geymdur á vegum seðlabankans í Zeist í Hollandi.

Víðtækari þróun innan Evrópu

Aðgerðir Hollendinga eru ekki einsdæmi. Seðlabanki Frakklands lauk nýverið viðamiklum flutningi á 129 tonnum af gulli frá Bandaríkjunum, og vaxandi þrýstingur er nú á þýsk stjórnvöld að endurheimta hluta þess gríðarlega forða sem Þýskaland geymir enn í New York.

Vaxandi áhyggjur gæta þess efnis að áreiðanleiki bandarískra stjórnvalda fari þverrandi og að hætta sé á að bandarísk lög og refsiaðgerðir verði nýttar til að frysta eða leggja hald á eignir bandamanna ef pólitískur ágreiningur dýpkar. Samhliða þessari þróun hefur heimsmarkaðsverð á gulli náð sögulegum hæðum, sem undirstrikar vaxandi ásókn ríkja í örugg skjól í alþjóðlegu fjármálakerfi.

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skrá inn til að kjósa

Komment (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Hleður athugasemdir…

skrifaði

5. september 2026 10:50

Þessi frétt er ekki beinlínis röng, en framsetningin er töluvert dramatískari en frumheimildirnar gefa tilefni til.

Seðlabanki Hollands, DNB, flutti vissulega 86 tonn af gullforða sínum úr þeirri heild sem geymd var í Bandaríkjunum og Kanada. En DNB segja sjálfir að ástæðan sé að auka seljanleika gullsins, dreifa áhættu og vera betur undirbúinn fyrir alvarlegar alþjóðlegar krísur. London er stærsta miðstöð heims fyrir viðskipti með efnislegt gull og gull sem geymt er hjá Bank of England er því auðveldara að selja eða nota hratt.

Það sem ég finn hins vegar hvergi í yfirlýsingu DNB er fullyrðingin í fyrirsögn Mannlífs um að Hollendingar „óttist að Bandaríkin leggi hald á eignir“.

Það er líka mikilvægt að skoða hvað raunverulega gerðist með þessi 86 tonn. Um 59 tonn voru ekki flutt frá New York til London. DNB seldi gullið í New York og keypti samsvarandi magn af gulli í London. Rúmlega 27 tonn voru síðan flutt frá Bandaríkjunum og Kanada til Hollands, á meðan sambærilegt magn úr hollenskum geymslum fór til London.

Holland er þar að auki alls ekki að „tæma“ gull sitt í Bandaríkjunum. Eftir breytinguna eru enn 18,5% af öllum 612,4 tonna gullforða Hollands geymd í New York og önnur 18,5% í Kanada. Það eru samtals um 227 tonn sem Hollendingar treysta áfram Norður-Ameríku fyrir, þar af um 113 tonn í New York.

Frakklandsdæmið í greininni þarf líka samhengi. Banque de France seldi 129 tonn sem voru geymd í New York og keypti samsvarandi magn í Evrópu. En franski seðlabankinn segir sjálfur að ástæðan hafi verið tæknileg: þessar gömlu stangir uppfylltu ekki þann LBMA-staðal sem bankinn vill að gullforðinn uppfylli. Frakkar hafa unnið að þessari stöðlun síðan 2005. Gullforði Frakklands minnkaði ekki um eitt gramm og er áfram 2.437 tonn. Að setja þetta fram eins og Frakkar hafi skyndilega flúið með gullið sitt frá Trump árið 2026 gefur því mjög skakka mynd.

Svo er annað samhengi sem vantar alveg í greinina. Í kringum valdatöku Trump varð gríðarlegt gullflæði í hina áttina — til Bandaríkjanna. Reuters greindi frá því að frá lokum nóvember 2024 fram í janúar 2025 hefðu um 636 tonn verið flutt inn í COMEX-geymslur, fyrst og fremst vegna óvissu um mögulega tolla. Bara í janúar 2025 flutti Sviss 192,9 tonn af gulli til Bandaríkjanna. World Gold Council staðfesti síðan að gullbirgðir COMEX hefðu aukist um hundruð tonna til viðbótar fram í febrúar.

Það gullflæði var að mestu viðskiptalegs eðlis, ekki flutningur gullforða ríkja, og hluti þess fór síðar aftur úr Bandaríkjunum þegar ljóst varð að góðmálmar yrðu undanþegnir tollunum. Þess vegna væri líka rangt að nota það sem sönnun þess að ríki heims treysti Bandaríkjunum meira.

Niðurstaðan er einfaldari: Hollendingar eru að endurdreifa gullforða sínum vegna seljanleika, áhættudreifingar og geopólitískrar óvissu. Það er raunveruleg og áhugaverð þróun. En fullyrðingin um að þeir geri þetta vegna ótta við að Bandaríkin taki gullið er ekki það sem hollenski seðlabankinn hefur sagt, og Frakklandsdæmið er sett fram án mjög mikilvægs samhengis.

Heimildir: De Nederlandsche Bank, Banque de France, World Gold Council og svissnesk tollgögn sem Reuters hefur birt.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.