Gríska eyjan Íkaría hefur vakið vaxandi athygli fólks á heimsvísu fyrir óvenjulegan lífsstíl íbúa sinna en þar nær tæplega þriðjungur fólks níræðisaldri. Leyndarmálið á bak við langlífi liggur ekki síst í lífsspeki sem felst í því að forðast streitu og lifa í núinu. Sérfræðingar telja að nútímafólk í hinu hraða vestræna samfélagi geti lært margt af eyjaskeggjum til að bæta eigin heilsu.
Íkaría telst til einna af fimm svokölluðum „bláum svæðum“ (e. blue zones) á jörðinni. Hugtakið er notað yfir afmörkuð svæði þar sem lífslíkur eru sögð óvenju háar og hlutfall fólks sem nær 100 ára aldri eða eldri er með því hæsta sem gerist. Á Íkaríu lifa um 30 prósent íbúa fram yfir nírætt, sem er margfalt hærra hlutfall en gengur og gerist í flestum öðrum vestrænum ríkjum.
„Hægt og rólega“ er lykillinn að lífinu
Kjarninn í lífsstíl Íkaríubúa felst í ákveðnu slagorði: siga siga (σιγά-σιγά), sem leggur áherslu á að gera hlutina „hægt og rólega“ eða „jafnt og þétt“.
Á eyjunni er mikil áhersla lögð á mannleg samskipti, samveru og þá ánægju sem felst í því að sinna verkefnum dagsins án þess að finna fyrir tímapressu. Að gera eitthvað í flýti er almennt litið hornauga og jafnvel álitinn merki um vanvirðingu gagnvart náunganum. Eyjaskeggjar leggja ríka áherslu á að verja tíma með ástvinum og tryggja að verk séu unnin af kostgæfni fremur en flýti. Viðhorfið er einfalt: Tíminn er dýrmætur og honum á að eyða í að njóta líðandi stundar.
Ofgnótt áreitis í nútímasamfélagi
Fyrir fólk í hröðu hversdagslífi nútímans getur reynst erfitt að tileinka sér siga siga nálgunina. María Cordón, heilsusálfræðingur, bendir á þetta í samtali við tímaritið BreskaVogue. Hún segir að nútímafólk sé orðið svo vant stöðugu áreiti að það nái sjaldnast að slaka á. Við notum snjalltæki á meðan við göngum, eldum eða horfum á sjónvarpið.
„Við erum á of mörgum stöðum í einu,“ segir Cordón og bætir við að svokölluð „athygli-naumhyggja“ (e. attention-based minimalism) sé áhrifarík leið til að breyta þessu munstri.
Smáar breytingar með miklum árangri
Að sögn Cordón þarf ekki stórvægilegar lífsstílsbreytingar til að fylgja fordæmi Íkaríubúa. Hún mælir með því að byrja á einfaldri tiltekt í eigin lífi:
- Stafræn tiltekt: Skoðaðu hvaða öpp í símanum þú notar raunverulega og eyddu þeim sem þjóna engum tilgangi en ræna athygli þinni.
- Settu mörk: Lærðu að segja nei við boðum eða verkefnum sem þú samþykkir eingöngu vegna skyldurækni en veita þér enga ánægju.
- Sjálfsskoðun: Taktu þér augnablik til að spyrja þig hverjar raunverulegar væntingar þínar til lífsins eru og hvað það er í umhverfi þínu sem tekur pláss án þess að gefa lífinu gildi.
Með því að endurskipuleggja forgangsröðunina og læra að njóta ferðalagsins sjálfs, í stað þess að einblína eingöngu á áfangastaðinn, má draga verulega úr streitu og auka lífsgæði til langs tíma.
