Stjórn Fuglaverndar telur að stjórnvöld þurfi að finna leiðir til að draga úr tjóni álfta á kornökrum án þess að grípa til veiða. Félagið kallar eftir faglegum rannsóknum, prófunum á fælingaraðferðum og auknum stuðningi við bændur.
Fuglavernd tekur alvarlega áhyggjur kornbænda af tjóni af völdum álfta en telur að kanna þurfi aðrar lausnir en að skjóta fuglana. Í fréttatilkynningu félagsins sem ber fyrirsögnina „Skoða þarf aðrar leiðir en að drepa álftir“ kemur fram að reynsla erlendis sýni að ýmsar aðferðir geti dregið úr tjóni á ræktarlandi.
Tilefni umræðunnar er meðal annars frétt RÚV frá 21. október, þar sem greint var frá því að svína- og kornbóndi í Laxárdal í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vildi fá leyfi til að skjóta álftarunga vegna fjölgunar fuglanna. Bóndinn hefur meðal annars reynt að fæla þá frá ökrunum með fuglahræðum og hljóðfælum, en segir að þær aðgerðir hafi lítið gagnast.
Fjölbreyttar fælingaraðferðir í boði
Fuglavernd bendir á að hægt sé að nota ýmsar aðferðir til að fæla fugla frá ökrum, meðal annars flugdreka og blöðrur sem líkja eftir ránfuglum, ljósendurkastandi borða, eftirlíkingar af rándýrum og leysigeisla. Einnig má nýta hljóðfælur, gasbyssur, þjálfaða hunda og dróna.
Að mati félagsins virðast fælingartæki sem hreyfast almennt skila betri árangri en kyrrstæðar fælur.
Félagið segir þó að umfang tjónsins af völdum álfta hafi ekki verið metið með fullnægjandi hætti. Stjórnvöld hafi heldur ekki stutt bændur nægilega með ráðgjöf eða fjármagni til að draga úr því. Fuglavernd vill því að gerðar verði faglegar úttektir og rannsóknir og að prófaðar verði aðferðir sem byggja á gögnum og henta íslenskum aðstæðum.
Álftin hefur verið friðuð í rúm 112 ár
Álftin hefur verið friðuð á Íslandi frá ársbyrjun 1914 og hafa álftaveiðar því ekki verið stundaðar í tæp 113 ár. Tegundin nýtur jafnframt verndar samkvæmt Bernarsamningnum, sem Ísland er aðili að.
Samkvæmt síðustu úttekt árið 2020 var íslenski álftastofninn metinn um 43 þúsund fuglar. Fuglavernd telur að ef veiðar yrðu leyfðar gæti skapast veruleg hætta á ofveiði, enda séu álftir áberandi og tiltölulega auðveld skotmörk.
Félagið efast jafnframt um að veiðar myndu endilega draga verulega úr tjóni á kornökrum. Þótt fuglum yrði fækkað gætu aðrir álftir komið í þeirra stað, enda sæki fuglarnir í korn sem nær þroska að hausti. Reynsla af gæsaveiðum sýni einnig að fuglar geti haldið áfram að sækja í sömu akrana þrátt fyrir ítrekaðar veiðar.
Fuglavernd bendir á að fleiri þættir geti haft áhrif á tjónið, svo sem fjarlægð akra frá náttúrulegum votlendum, skjólbelti og girðingar við akra.
Vilja lausn sem gagnast bæði bændum og náttúru
Fuglavernd viðurkennir að tjón á uppskeru geti haft verulegar afleiðingar fyrir bændur og að áhrifin séu mismikil eftir svæðum. Félagið telur þó að lausnin þurfi að byggjast á rannsóknum og aðferðum sem sýnt hafi verið fram á að virki, án þess að gengið sé á vernd fuglanna.
Stjórnvöld þurfi því að koma að málinu, styðja bændur og vinna með hagsmunaaðilum að leiðum sem draga úr tjóni án þess að skjóta þurfi álftir.
