Við þekkjum þetta líklega flest. Við reynum eins og við getum að vera opin og kærleiksrík en dettum svo í það að dæma fólk í laumi. Hvort sem það er dónalegur ókunnugur maður í röðinni úti í búð, pirraður samstarfsmaður eða það sem er kannski verst, maki okkar eða fjölskylda þegar þau standast ekki væntingarnar okkar, segir Elyane Youssef, ritstjóri Elephant Journal.

Það er samt engin ástæða til að fá samviskubit, segir Elyane því hugurinn okkar virkar einfaldlega þannig. „Hann er hannaður til að leggja mat á fólk og aðstæður og til að halda okkur öruggum. Vandamálið er bara að við eyðum stundum of miklum tíma í að dæma og of litlum tíma í að skilja.“

Nýjar rannsóknir og sérfræðingar á sviði sálfræðinnar benda til þess að einföld hugarleikfimi, sem tekur innan við tíu sekúndur, geti breytt viðbrögðum okkar og dýpkað skilning á hegðun annarra.

Í hraða nútímasamfélagsins getur það reynst mörgum erfitt að sýna samkennd þegar þeir verða fyrir vonbrigðum eða mæta dónalegu viðmóti í hinu daglega lífi. Hugurinn á það til að láta falla ósjálfráða dóma til þess að meta aðstæður fljótt, en slík viðbrögð geta oft reynst skaðleg í samskiptum. Margir bera með sér óunna áfallasögu eða erfiðar minningar úr æsku sem brjótast út í stjórnsemi, afbrýðisemi eða dómhörku á fullorðinsárum.

Með því að færa sjónarhornið frá því hvernig framkoma fólks snertir okkur persónulega yfir í það hvaða bakgrunn viðkomandi hefur má draga verulega úr pirringnum.

Tíu sekúndna æfingin sem breytir öllu

Lykillinn að því að stöðva neikvæðar hugsanir í garð annarra felst í einfaldri en áhrifaríkri æfingu. Þegar einhver fer verulega í taugarnar á þér, pirrar þig eða sýnir af sér stjórnsemi, prófaðu þá að stoppa í nokkrar sekúndur og gera þetta:

• Sjáðu þau fyrir þér sem lítil börn: Ímyndaðu þér þessa manneskju sem lítið, varnarlaust barn.
• Hvernig var æskan þeirra? Leiddu hugann að því hvaða erfiðu byrðar þau gætu hafa borið úr æsku. Var fólkið sem ól þau upp kannski fjarverandi, dómhart eða afskiptalaust?
• Breyttu spurningunni: Í stað þess að hugsa „Af hverju kemur þessi manneskja svona fram við mig?“, prófaðu að hugsa „Hvað skyldi hafa komið fyrir hana í fortíðinni til að hún hagi sér svona?“.

Þessi litla æfing tekur bókstaflega innan við tíu sekúndur en hún virkar. Við hættum að taka framkomu fólks persónulega og áttum okkur á því að erfið hegðun sprettur nánast alltaf úr gömlum sársauka.