E.coli smit í Efstadal: Böndin beinast að háþrýstiþvotti

Matvælastofnun telur að háþrýstiþvottur á umhverfi nautgripa hafi að líkindum verið ein af smitleiðum STEC smitsins í Efstadal II í fólk.

Líkt og Mannlíf greindi frá á dög­unum hefur stofn­unin úti­lokað að e.coli smitið í Efstadal II hafi átt rætur að rekja til ísfram­leiðsl­unnar þar á bæ. Á annan tug barna veikt­ust vegna sýk­ing­ar­innar. Búið er að hreinsa allt svæðið og er rekst­ur­inn kom­inn á fullt á ný.

Nú telur stofn­unin að háþrýsti­þvottur á umhverfi naut­gripa hafi verið ein af smit­leið­unum. Á vef stofn­un­ar­innar er athygli bænda og ann­arra fram­leið­enda vakin á því að úði frá háþrýsti­þvotti á smit­uðu umhverfi geti dreift smitefnum og valdið sjúk­dómi í dýrum og mönnum.

Á Íslandi og víðar er hefð fyrir því að nota háþrýsti­þvott í land­bún­aði. Í úðanum sem mynd­ast við háþrýsti­þvott geta verið sveppir, bakt­er­íur, veirur, sníkju­dýr eða önnur smitefni sem ber­ast auð­veld­lega í fólk og dýr, t.d. með því að anda úðanum að sér. Auk þess leggst úðinn á yfir­borðs­fleti og mengar þá. Smit getur þá orðið við snert­ingu. Fólk í land­bún­aði þarf að gera sér grein fyrir þessu og end­ur­skoða starfsvenjur sínar þannig að komið verði í veg fyrir óþarfa dreif­ingu smits. Það sama getur átt við í mat­væla­iðn­aði.

Lág­þrýsti­þvottur (20-22 bör) hefur kosti umfram háþrýsti­þvott (um og yfir 100 bör) að því leiti að hvorki mynd­ast úði né dreifast óhrein­indi eins mikið, þannig er lág­þrýsti­þvottur betri kostur til þvotta í land­bún­aði. Í land­bún­aði eru óhjá­kvæmi­lega smitefni og ætíð ætti að gera ráð fyrir að smitefni geti verið hættu­leg heilsu manna og dýra. Í öllu falli ætti ekki að nota háþrýsti­þvott þar sem nálægð er mikil milli dýra og manna og/eða mat­væla, því úðinn fer víða. Aldrei skal þvo gripa­hús með háþrýst­ingi þegar dýr eru inni og nota skal grímur til að verj­ast úða­smiti.

Sýking af völdum sníkju­dýrs­ins Cryptosporidium parvum meðal dýra­lækna­nema í Danmörku árið 2012 er gott dæmi um hvað getur gerst við háþrýsti­þvott í smit­uðu umhverfi. Við frá­gang eftir verk­lega kennslu með kálfa sem voru með nið­ur­gang var kennslu­rýmið háþrýsti­þvegið. Allir sem þar voru inni veikt­ust, alls 24 manns. Smitið barst að öllum lík­indum með úðanum sem mynd­að­ist við þvott­inn, sem við­staddir önd­uðu að sér.

Mat­væla­stofnun hvetur bændur og þá sem eru ábyrgir fyrir mat­væla­ör­yggi til að skoða þrifa- og sótt­hreinsi­að­ferðir sem við­hafðar eru og leita ráða um tæki og efni sem í boði eru á mark­aðnum og henta vel til notk­unar í land­bún­aði og við með­ferð mat­væla.