Tugir barna viljað leiðrétta kyn sitt á árinu – Mikill meirihluti stúlkur

Á tíu árum hafa 83 börn fengið með­ferð vegna kyn­mis­ræmis hjá göngu­deild Barna- og ung­linga geð­deildar (BUGL), þar af 42 sem af er árs. Flestu hafa þau komið í með­ferð­ina á kyn­þroska­skeiði og hafa tvö þriðju barn­anna verið líf­fræði­lega kven­kyns. Frá upp­hafi hafa 55 barn­anna verið stúlkur og 28 drengir. Þetta er mikil aukn­ing frá árinum 2011-2015 þegar 11 börn voru í með­ferð.

Þetta kemur fram í svari heil­brigð­is­ráð­herra við fyr­ir­spurn Silju Daggar Gunn­ars­dóttur, þing­manns Fram­sókn­ar­flokks­ins, um með­ferð barna sem sem upp­lifa kyn­mis­ræmi.

Langflest í og eftir kynþroska

Í töl­unum kemur fram að af af þessum 83 börnum voru 73 skráð með geð- og tauga­rösk­un­ar­grein­ingar. Tvö af þeim börnum sem nú eru í með­ferð­inni hófu hana á þessu ári og árið 2019 voru þau 19.

Í svar­inu kemur fram að flest börn, sem upp­lifi kyn­mis­ræmi, komi í með­ferð í og eftir kyn­þroska. Þá eru þeim gefin svokölluð stopphormón sem stöðva sam­skipti á milli heila­d­ing­uls og kyn­kirtla. Aftur á móti eru börn sem leita til teym­is­ins fyrir kyn­þroska fá en þá eru kynein­kenni líf­fræði­legs kyns, svo sem brjóst hjá trans-dreng, hindruð. Slík með­ferð er ein­ungis gefin eftir að BUGL hefur rann­sakað börnin.

Mjög örugg meðferð

Meðal þess sem spurt er um í fyr­ir­spurn­inni er hversu mörg þeirra barna, sem fá stopphormón, fái síðar kross­hormón en þau er hormón sem gera börnin ýmist karl- eða kven­legri. Í svar­inu kemur fram að meiri­hluti þeirra sem fái stopphormón vilji einnig fá kross­hormón og þessar tvær teg­undir horm­óna séu yfir­leitt not­aðar saman. Spurt er um auka­verk­anir og kemur fram í svar­inuað með­ferðin sé mjög örugg.

„Öll börn, sem vísað er til tran­steymis BUGL, fara í gegnum frum­grein­ingu og skimun í nærum­hverfi og áfram­hald­andi grein­ing­ar­ferli á BUGL vegna geð- og þroskarask­ana. Hvert mál er ein­stakt og því þarf að gera ein­stak­lings­mið­aða með­ferð­ar­á­ætlun. Meðferð sem er veitt getur verið marg­vís­leg og er háð því hvort geð- og þroskarask­anir eru til staðar. Sum börn þarfn­ast aðkomu ýmissa með­ferð­ar­úr­ræða, svo sem fjöl­skyldu-, hóp- og ein­stak­lings­með­ferða. Flest börn fá jafn­framt stuðn­ings­við­töl á BUGL eða ann­ars staðar,” segir í svari heil­brigð­is­ráð­herra.