Dýravæn kaffihús: Algengt að rekstraraðilar beri fyrir sig ofnæmishættu

Frá og með 28. októ­ber árið 2017 var í fyrsta sinn leyfi­legt að fara með hunda og ketti á kaffi­hús og veit­inga­staði á Íslandi, eftir að reglu­gerð þess efnis hafði verið sam­þykkt.

Reglu­gerðin er nokkuð þröng og er í raun bara almennt leyfi frá hinu opin­bera – hver og einn rekstr­ar­að­ili getur svo ákveðið fyrir sig hvort hann leyfi dýr (hunda og ketti) inni á sínum stað.

Til þess að geta leyft gælu­dýr þurfa stað­irnir þó að upp­fylla ákveðin skil­yrði og staðla frá Heil­brigð­is­eft­ir­lit­inu. Til að mynda skal tryggt að hundar og kettir séu ein­göngu í veit­inga­sölum en ekki í kringum staði þar sem mat­væli eru með­höndluð eða geymd.

Í reglu­gerð­inni segir meðal ann­ars:

Rekstrað­ilar veit­inga­staða í Reykjavík, sem nýta sér þessa heim­ild, skulu til­kynna það til heil­brigð­is­nefndar Reykjavíkur.

Rekstr­ar­að­ilar veit­inga­staða eru ábyrgir fyrir öryggi mat­væla. Þeim ber að tryggja að mat­væli sem þeir fram­leiða og fram­reiða séu varin gegn mengun. Kjósi þeir að veita hundum og köttum (hér eftir dýr) aðgang að veit­inga­sal skulu þeir tryggja að mat­væli verði ekki fyrir mengun af völdum dýranna. Rekstr­ar­að­ila er heim­ilt að vísa frá við­skipta­vinum með dýr.

Aðstaða og fram­koma við dýrin skal vera þannig að vel­ferð þeirra sé tryggð. Dýr þurfa að vera í taumi og eig­andi skal halda þeim hjá sér.

Ísland eftirbátur nágrannalandanna

Skiptar skoð­anir voru á reglu­gerð­inni þegar hún var sam­þykkt á sínum tíma. Formaður Félags ábyrgra hunda­eig­enda, Rakel Linda Krist­jáns­dóttir, fagn­aði henni til að mynda, á meðan for­maður Astma- og ofnæm­is­fé­lags­ins, Fríða Rún Þórð­ar­dóttir, var gagn­rýnin á hana og taldi víst að hún myndi skerða aðgengi fólks að veit­inga­stöðum.

Svipuð umræða kom upp þegar gælu­dýr voru leyfð í stræt­is­vögnum, en ákall þess efnis hafði verið hávært frá gælu­dýra­eig­endum um nokkra hríð, enda hafa gælu­dýr í ól almennt verið leyfð í almenn­ings­sam­göngum í nágranna­löndum okkar um langa hríð. Ekki virð­ast umræður um ofnæmi jafn­há­værar þar.

Ísland er á heild­ina litið nokkuð aft­ar­lega á mer­inni þegar kemur að leyfum og frjáls­ræði tengdu gælu­dýra­haldi í sam­an­burði við nágranna­löndin. Til að mynda er algeng­ara en ekki að leigu­í­búðir banni dýra­hald og dýra­eig­endur geti því lent í tölu­verðu basli þegar skipta þarf um leigu­hús­næði. Í fjöl­býl­is­húsum þarf ávallt leyfi frá meiri­hluta eig­enda fyrir dýra­haldi – nema íbúð­ar­eig­and­inn sem vill bæta fer­fætlingi við fjöl­skyld­una sé með sér­inn­gang.

Til sam­an­burðar er það algeng­ara en ekki í Þýska­landi að leigusalar hafi ekk­ert út á eðli­legt dýra­hald að setja, svo lengi sem látið sé vita af því fyr­ir­fram. Þeir sem banna það eru und­an­tekn­ingin, frekar en reglan. Þar eru hundar sömu­leiðis leyfðir á flestum veit­inga­stöðum, kaffi­húsum, versl­un­ar­mið­stöðvum, skemmti­görðum og almenn­ings­sam­göngum. Kettir ganga iðu­lega lausir, en sé fólk með ketti í ól á sama hátt og hunda gilda sömu reglur um þá og hundana.

Katta­kaffi­hús hafa lengi verið til um allan heim og notið vin­sælda. Fyrsta katta­kaffi­húsið á Íslandi var opnað þann 1. mars 2018 í Berg­staða­stræti og heitir ein­fald­lega Katta­kaffi­húsið. Þar eiga alltaf nokkrir kettir í heim­il­is­leit búsetu og geta réttir aðilar tekið þá að sér að vel ígrund­uðu máli. Á Katta­kaffi­hús­inu er nota­legt að tylla sér niður í mjúkum og loðnum félags­skap, sötra kaffi og gæða sér á ljúf­fengu kruð­eríi. Eins og gefur að skilja eru hundar ekki leyfðir þar.

Mannlíf fór á stúf­ana og athug­aði nokkur kaffi­hús á höf­uð­borg­ar­svæð­inu með til­liti til þess hvort þau leyfðu hunda og ketti.

Dæmi um kaffihús sem hægt er að taka ferfætlinga með sér á eru:

Kaffi Lauga­lækur, Reykja­vík (Ætlast er til að setið sé á ákveðnum stað með dýrin)

Kaffi Áslákur, Mosfellsbær

Salka Valka, Reykjavík

Coocoo’s Nest, Reykjavík

Luna Flórens, Reykjavík

Pallett, Hafnarfjörður

Grái Kötturinn, Reykjavík

Iða, Reykjavík

Kaffi Loki, Reykja­vík (Reglur virð­ast þó ekki form­legar. Hundar mega ekki vera stórir. Kettir almennt vel­komnir.)

Babalú, Reykjavík

Mun algeng­ara er að kaffi­hús leyfi ekki gælu­dýr. Keðjur á borð við Te og kaffi og Kaffitár eru dæmi um slík. Algengt er að rekstr­ar­að­ilar beri fyrir sig ofnæm­is­hættu, en önnur telja sig hrein­lega ekki hafa kost á að leyfa dýr, út frá reglu­gerð­inni, til að mynda ef eld­hús eru hálf­opin.