Ketill Hafdal og pabbi hans lentu í sjávarháska á gúmmíbát: „Það var hálftvísýnt á köflum“

„Það er reimt á mörgum stöðum hérna upp frá. Það á að vera draugur við Álfta­vatn, Benni blauti heitir hann. Hann var bóndi sem kom hingað upp eftir í gamla daga með dóttur sinni að veiða og það fór ekki betur en svo að hann drukkn­aði í vatn­inu og sagan segir að hann gangi hér enn um og trufli fólk. Ég hef ekki orðið var við hann sjálfur. En ég hef nú orðið var við umgang í skálum þar sem eng­inn á að vera sem ég hef fundið fyrir en ég hef ekki orðið var við neina illa anda; það hefur eng­inn verið að trufla mig mikið,“ segir Ketill Hafdal Hall­dórs­son, nemi í iðn­að­ar­verk­fræði við Háskóla Íslands og í sumar skála­vörður í skála Ferða­fé­lags Íslands við Álfta­vatn.

Búið að stela bílnum?

Ketill seg­ist í raun­inn hafa verið alinn upp að hluta til á Fjalla­baki og „út um allt á fjöllum og í óbyggðum. Ég kom fyrst hingað á Fjalla­bak þegar ég var fjög­urra ára en for­eldrar mínir voru skála­verðir í Hvanna­gili á vegum Ferða­fé­lags Íslands og ég var þar í nokkur sumur í æsku. Eftir það fórum við á svo­lítið flakk á Kili og víðar. Svo hef ég lengi verið í Horn­bjargsvita á Vest­fjörðum með honum karli föður mínum, Halldóri Hafdal. Við byrj­uðum þar 2010 ef ég man rétt og ég hef verið þar öll sumur síðan fyrir utan tvö síð­ustu sumur sem ég hef verið hér á Fjalla­baki.“

Ketill var um átta ára. „Ég var í Þjófa­dölum á Kjalvegi með pabba. Skálinn þar er niðri í dal og þarf að labba að honum. Það var komið rökkur þegar við gengum til baka til að fara í bíl­inn og fórum upp á hól en við töldum að bíll­inn væri þar hinum megin. Það er sagt vera reimt á Kili og Þjófa­dalir er svo­lítið hræði­legt nafn í huga ungs drengs. Þjófar; það er nú ekki gott. Við sáum hins vegar ekki bíl­inn þar sem við töldum hann vera. Ég varð svo­lítið skelk­aður og spurði pabba hvar bíll­inn væri. Hann sagði við hlytum að hafa gengið upp á rangan hól. Ég var þög­ull í smá­stund, horfði svo í augun á pabba og sagði: „Pabbi; þú veist að þetta heita Þjófa­dalir.“ Ég var hálf­skelk­aður af því að ég hélt það væri búið að stela bílnum og við værum fastir þarna í óbyggð­unum. En svo kom í ljós að við höfðum gengið upp á rangan hól og fundum við svo bíl­inn.“

Tvísýnt

Feðgarnir voru eitt sum­arið í Horn­bjargsvita og veiddu stundum í soðið fyrir ferða­menn sem gistu þar. „Við fórum út á lít­illi gúmmí­tuðru, svo­kall­aðri Zodiac. Það var hálf­gerð bræla; ekki gott í sjó­inn. En það vant­aði fisk. Það var nú ekki mikil veiði og við þurftum að leggja net til að ná í ein­hvern fisk en það gekk ekki neitt. Við vorum svo komnir með nokkra fiska í mat­inn fyrir hóp­inn og ákváðum að stíma í land nema hvað að þá fór mót­or­inn ekki í gang. Við vorum einir þarna úti á ball­ar­hafi á litlum gúmmí­báti. Það var reynt og reynt. Pabbi er gam­all vél­stjóri og hann kann á svona græjur og hann fór eitt­hvað að rífa þetta í sundur en mót­or­inn vildi ekki fara í gang. Þá voru góð ráð dýr. Nema hvað að við vorum með tvær árar og þá var bara að róa í land. Ég held við höfum verið í um kortér til 20 mín­útur að kom­ast út en það tók okkur fjóra til fimm tíma að róa í land. Það var hálf­tví­sýnt á köflum þegar við vorum að koma að inn­sigl­ing­unni þar sem er mikið grjót og brim og vanir menn margir hverjir neita að sigla þarna á gúmmí­báti. En fyrir eitt­hvert krafta­verk tókst okkur að kom­ast í land og það voru fiski­bollur í kvöld­mat­inn fyrir fólkið.“

Karlinn á bílþakinu

Ketill er spurður um eft­ir­minni­lega reynslu á fjöllum. Hálend­inu.

„Það er svo margt. Það sem mér dettur í hug er þegar ég var skála­vörður í Hvann­gili hérna á Lauga­veg­inum fyrir tveimur eða þremur árum. Það var spáð svolitlum vindi og var mikið af tjald­búum hjá mér og fullur skáli. Svo vakn­aði ég um miðja nótt við það að tal­stöðin var alveg að fara að springa; það var alltaf verið að kalla á mig. Ég fór fram með stír­urnar í aug­unum og svar­aði og var spurður hvort ég gæti aðstoðað við að taka niður tjöldin. Ég hélt nú ekki; það væri bara fínt veður. En fyrst ég var kom­inn fram úr þá fór ég í regnjakk­ann og kíkti út og þegar ég kom á tjald­stæðið þá sá ég að öll tjöldin voru að hrynja og allir vak­andi þar og grát­andi fólk hér og þar. Ég fór aftur inn og bað um aðstoð og komu land­verðir frá Álfta­vatni og við fórum að rífa niður tjöld. Við vorum að því fram á morgun sem væri ekki í frá­sögur fær­andi nema það að morg­un­inn eftir var ég aftur vak­inn eldsnemma en þá var það ferða­fólk sem var kalt og blautt og vildi kom­ast heim. Svo komu tveir ferða­menn hlaup­andi og var mikið fát á þeim. Þeir sögðu bara „emergency“. Ég spurði hvað væri að og þá kom í ljós að óbreyttur Land Rover var fastur í koló­færri á og maður á toppnum. Það end­aði með því að það komu björg­un­ar­sveitir alls staðar að til að kippa honum upp úr eftir margra tíma bið með karl­inn á þak­inu.“

Í sumar er Ketill, sem er 21 árs, stað­ar­hald­ari á Álfta­vatni sem er á Lauga­veg­inum.

„Ég sé bara um stað­inn hér. Starfið er tví­þætt. Maður er ann­ars bara ræsti­tæknir – bara þrífa, þrífa og þrífa. Svo er það hins vegar að vera til staðar ef eitt­hvað kemur upp á. Það er ýmis­legt sem kemur upp á; í gær var veikur maður á svæð­inu sem þurfti að fara í bæinn og komu björg­un­ar­sveit­ar­bíll til að sækja hann.“

Öllu er bara reddað

Ketill seg­ist ekki hafa eytt sumri í bænum frá því hann man eftir sér.

„Þegar fer að vora og sól að hækka á lofti þá kemur alltaf smá­fjalla­spenna í mann og maður þarf að fara að kom­ast upp eftir. Svo enda öll sumur á því að ég seg­ist aldrei koma aftur; þetta sé búið. Þá er ég kom­inn með alveg upp í kok. En svo kemur maður alltaf aftur.“

Hvers vegna?

„Þetta bara kallar á mann. Það er eitt­hvað. Fjöllin kalla. Óbyggð­irnar kalla og ég verð að gegna þeim. Ætli það sé ekki bara frelsið og nátt­úran; það er mikið frelsi hérna upp frá. Það er annar tími. Það er ekk­ert stress. Hlut­irnir bara ger­ast. Það virkar alltaf. Hvort sem það ger­ist núna eða eftir 10 mín­útur, hálf­tíma, klukku­tíma eða á morgun eða jafn­vel í næstu viku. Öllu er bara reddað. Og það redd­ast alltaf. Svo fylgir þessu góður félags­skapur og almenn stemmn­ing. “

Hann talar líka um frið­inn. Ferska loftið. „Það verður ekki mikið betra.

Ætli maður sé ekki með fal­leg­asta útsýni af skrif­stofu sem fyr­ir­finnst þegar maður horfir út á vatnið og sér fjalla­sýn­ina. Maður hugsar stundum með sér að það sé ótrú­legt að maður vinni við þetta; að fá greitt fyrir að vera hérna.“