Sigurður Jónsson kenndi við sjómannaskóla í Namibíu: „Skammtímalausn alveg fram í fingurgóma“

Hér er brot úr frétta­máli nýjasta tölu­blaðs Mannlífs.

Þró­un­ar­sam­vinnu­stofnun Íslands eða ÞSSÍ starf­aði frá 1981 til 2015 þegar hún var lögð niður og verk­efni hennar sett undir Utan­rík­is­ráðu­neytið. Meðal verk­efna sem stofn­unin stóð fyrir var þró­un­ar­starf í Namibíu. Auk þess að útvega mann­skap til haf­rann­sókna átti stofn­unin þátt í að koma sjó­manna­skóla á lagg­irnar í afr­íku­rík­inu en hóf hann starf­semi árið 1994. Í skýrslu sem gerð var fyrir Utan­rík­is­ráðu­neytið segir að skól­inn starfi þar enn og vegni vel. Fyrr­ver­andi kenn­ari við skól­ann er á öðru máli.

Íslendingar lélegir í langhlaupi

Skólinn er enn starf­ræktur í Namibíu en starf Sigurðar og Alfreðs og fleiri starfs­manna skól­ans á sínum tíma, snéri að því að þjálfa kenn­ara, búa til náms­skrá og náms­efni og tak­markið var að sögn Sigurðar að skól­inn upp­fyllti alþjóð­lega staðla. „En það var aldrei gert. Þannig að ef skól­inn hefði verið tek­inn út af alþjóð­legu batt­eríi, þá hefði hann fallið á því prófi,“ sagði Sigurður í sam­tali við Mannlíf. Sagði hann enn­fremur að það hafi vantað tölu­vert upp á að tak­mark­inu væri náð og að lof­orðin sem gefin voru Namib­íu­mönnum varð­andi skól­ann, hafi verið upp­fyllt.

Þró­un­ar­sam­vinn­unni í Namibíu var hætt í kringum 2014 en að sögn Sigurðar kom stjórn skól­ans til Íslands til að biðja um áfram­hald­andi aðstoð. „Sem var algjör­lega nauð­syn­leg. En við höfum aldrei verið góðir í lang­hlaupi, við Íslend­ingar. Þetta var skamm­tíma­lausn alveg fram í fing­ur­góma. Þannig að þeir fóru heim án þess að fá nokkuð fyrir sína ferð,“ sagði Sigurður. Segir hann að ástandið í skól­anum í dag sé ekki gott. „Eftir að þetta fór nú að verða svona, urðu miklar manna­breyt­ingar. Það hélst illa í fólk. Og það komu þarna fólk sem við höfðum aldrei þjálfað eða kennt í kennslu­fræðum. Þannig að það hafa orðið mikil umskipti. Og það þýðir bara það að ef skól­inn yrði skoð­aður í dag fengi hann engan alþjóð­legan stimpil sem alvöru skóli. Ég hef alltaf litið svo á að það er okkar sök í þessu máli að hafa ekki staðið okkur gagn­vart því. Þetta var bara dap­urt,“ sagði Sigurður.

Skólinn uppfyllir ekki alþjóðlega staðla

Sigurður kemur aftur inn á úttekt­ina sem gerð var fyrir Utan­rík­is­ráðu­neytið: „Þú getur búið til skýrslu og látið allt líta vel út, það er ekk­ert vanda­mál. En ef það væri fólk sent þangað til að gera almenni­lega úttekt á skól­anum, hver staðan væri í dag, þá kæmi hið sanna í ljós. Nú veit ég ekki hvort að sá sem biður um skýrslu, eins og Þró­un­ar­sam­vinnu­stofn­unin í þessu til­felli, geti lagt lín­urnar um að þetta yrði að vera góð skýrsla. En svo má alveg segja það að miðað við stöð­una eins og hún var árið 1995 þá hafa orðið fram­farir þarna en þær leiddu ekki til þess sem við lögðum upp með á sínum tíma. Að þarna yrði skóli sem yrði sam­þykktur af alþjóð­legum stofn­unum.“ Segir kenn­ar­inn fyrr­ver­andi að þeir skip­stjórar sem lært hafa í skól­anum yrðu beðnir um papp­íra í ein­hverri höfn­inni út í heimi, gætu þeir lent í vand­ræðum. „Í dag er þetta þannig að ef þú ert yfir­maður á skipi og ferð í erlenda höfn, þá get­urðu átt von á því að þurfa að sýna þína papp­íra. Og þeir papp­írar þurfa að hafa gildi fyrir alþjóð­leg trygg­ing­ar­svæði. Því ef að það er ekki verður bara þitt skip stöðvað.“ Segir Sigurður að skír­teini úr Sjó­manna­skól­anum í Namibíu sé svipað og punga­prófið hér á landi: „Þú mátt sigla innan þinnar land­helgi en þú ferð raun­veru­lega ekk­ert út fyrir hana.“

„Við eyddum alveg ofboðs­legum pen­ing í þetta,“ sagði Sigurður og bætti við að Norðmenn hafi einnig hent í þetta miklum fjár­hæðum. „Þeir keyptu til dæmis svona sigl­inga­hermi og Víðir var að kenna mönnum að nota þann hermi. Þessi hermir sam­an­stóð af fjórum PC-tölvum og þetta var meira svona eins og tölvu­leikur. Ég veit ekk­ert hver er að kenna á þetta núna en þetta er löngu orðið úrelt.“ Segir Sigurður að það hafi verið eytt í ýmis­legt á borð við herm­inn án þess að hugsa út í lang­tíma­mark­miðin og án þess að upp­færa reglu­lega. „En það var ekk­ert óeðli­legt að settur væri í þetta pen­ing en ég veit ekki hversu há sú upp­hæð er en hún var stór. Og þessum pen­ing var hent. Það má alveg segja það. Þetta var alltaf í byrj­enda­fasa og komst ekk­ert upp úr honum. Ég held að það hafi verið mörgum okkar ljóst að svona 10 ár í við­bót hefði verið alveg nauð­syn­legur tími.“

Hægt er að lesa alla grein­ina í nýjasta tölu­blaði Mannlífs nákvæm­lega hér.