Mor sem er leigubílstjóri í Reykjavík, upprunalega frá Senegal, segist taka eftir auknu áreiti gagnvart bílstjórum af erlendum uppruna. „Upp á síðkastið, ekki bara frá seinustu helgi, heldur seinasta árið,“ segir hann í viðtali við Mannlíf, þar sem hann bíður í leigubílaröðinni við Ingólfstorg.
Mor hafði fundið sig í miðri atburðarás sem vakti upp mikla umræðu um þróun íslensks samfélags eftir síðustu helgi.
„Það sem við sáum seinustu helgi var óásættanlegt,“ segir Mor og lýsir því hvernig meðlimir úr hópnum Skjöldur Íslands komu á Ingólfstorg og hreyttu fúkyrðum í leigubílstjóra af erlendum uppruna. Hann segir lögregluna hafa horft á áreitið en ekkert gripið inn í.
Sjálfur segist hann hafa keyrt fram hjá Ingólfstorgi þegar Skjöldur Íslands stóð við torgið. „Ég er friðsamur maður svo ég sagði: Veistu, ég ætla ekki að blanda mér í þetta og ég ætla bara að koma mér burt,“ sagði Mor.
Mor er flóttamaður frá Senegal en hefur búið á Íslandi í 16 ár og á hálfíslenska dóttur. Hann hefur verið leigubílstjóri í tvö ár en vegna aukinnar áreitni og kynþáttafordóma upplifir hann sig ekki öruggan á Íslandi lengur. Hann segist íhuga það alvarlega að flytja aftur til Senegals og hætta umsókn sinni um ríkisborgararétt. „Það sem við sjáum í dag er ekki gott, ég hef alltaf lofað Ísland fyrir að vera öruggasta landið, en þetta er mjög dapurt núna. Mér finnst ég ekki öruggur,“ segir Mor.
Aðsúgur að honum fyrir að vera dökkur á hörund
Á mánudag greindi Auður Jónsdóttir, rithöfundur og fjölmiðlakona, frá því í Facebook-færslu hvernig hópur manna hefði verið að áreita leigubílstjóra við Ingólfstorg þegar hún þurfti að taka leigubíl. Mennirnir vöruðu hana við að setjast í bílinn með bílstjóranum þar sem hann var dökkur á hörund og gæti gert henni eitthvað. Auður sagðist hafa átt gott samtal við leigubílstjórann á meðan að ferðinni stóð. Bílstjórinn kom upprunalega frá Senegal en hafði búið á Íslandi í mörg ár og ætti nú hér barn og konu. Hann sagði Auði að áreiti frá rasistum hefði færst í aukana og hann hafði áhyggjur af öryggi dóttur sinnar.
„Hann sagðist þá hafa haldið að ég væri með þessu fólki svo hann hefði læst bílnum. Við keyrðum af stað og ég fór að spyrja hann út í þetta. Þá hafði fólk þetta gert aðsúg að honum fyrir það eitt að vera dökkur á hörund að keyra leigubíl,“ lýsti Auður.
„Ég hef alltaf lofað Ísland fyrir að vera öruggasta landið“
Áreitnin komi mest frá bílstjórum Hreyfils
Fyrsta árið keyrði Mor fyrir Hreyfil sem harkari eða afleysingarbílstjóri og hafði þess vegna ekki jafn rík réttindi eða tekjur eins og leigubílstjórar hjá Hreyfil sem hafa rekstrarleyfi. Hann sagði að Hreyfill hafa ekki viljað gefa honum tækifærið á að fá eigið rekstrarleyfi og því fór hann að vinna sjálfstætt.
Leigubílaakstur var gefinn frjáls með nýjum lögum árið 2022. Fljótlega upp úr því hóf hann eigin rekstur. Í kjölfar nýrra laga gagnrýndi framkvæmdastjóri Hreyfils að leigubílstjórar gætu verið ómerktir stöðvum að störfum. Um 800 aðilar eru með rekstrarleyfi fyrir leigubifreiðar sem stendur.
„Auðvitað gætu verið einhverjir leigubílstjórar sem gera hlutina ekki eins og á að gera, en þeir eru ekki margir og svo geta þeir alveg eins verið íslenskir bílstjórar. Við getum ekki alhæft og sett alla í sama kassann. Þeir segja að bara þessir útlensku leigubílstjórar láta illa og þess vegna þurfi að grípa inn í,“ segir Mor.
Mor segist hins vegar ekki geta starfað á veturna því að án ferðamanna hefur hann ekki nóg af kúnnum. „Í flestum tilfellum þegar Íslendingar sjá að við keyrum ekki fyrir Hreyfil, þá vilja þau ekki taka okkur,“ sagði Mor og bætti við „auðvitað ekki allir Íslendingar, en mjög margir.“
Þá lýsir Mor einnig hvernig mikið af áreitinu komi frá leigubílstjórum Hreyfils. Hún hafi færst í aukana. „Þegar starfsmenn Hreyfils sjá okkur hata þeir okkur um leið og byrja að móðga okkur. Stundum segja þeir að við ættum ekki vera hérna, eitthvað svoleiðis, að við þurfum að losa okkur við þessa útlendinga,“ lýsir Mor.
Á meðan viðtalinu stóð flautaði óþolinmóður bílstjóri frá Hreyfil á Mor um að færa sig framar í bílaröðinni. Mor sagði bílstjórann ekki hafa þurft að flauta en þeir sýni minni virðingu til erlendra bílstjóra sem starfa ekki hjá Hreyfil.
Mor segist elska Ísland mikið og eiga erfitt með að fara. „Ísland er frábært, það er mjög rólegt og afslappað. Þú veist „þetta reddast“ og allt það. Mjög öruggt og mjög góður staður til að stofna fjölskyldu“ sagði hann en lýsti hvernig auknir kynþáttafordómar og áreiti sé að gera hann óvissan um öryggið sitt. „Hatrið er of mikið,“ segir Mor.
Athugasemdir