„Þetta er tækifæri Íslands til að velja dýravelferð fram yfir gróða“

Fimm dýra­vernd­un­ar­sam­tök inn­an­lands og erlendis krefj­ast þess að íslensk stjórn­völd end­ur­nýi ekki starfs­leyfi Ísteka til blóð­mera­halds. Samkvæmt sam­tök­unum myndi slík ákvörðun brjóta gegn skuld­bind­ingum Íslands sam­kvæmt EES-samn­ingnum og Evr­óputil­skipun um vernd dýra sem notuð eru í vís­inda­skyni.

Leyfi Ísteka til blóð­töku úr fyl­fullum hryssum rann út í októ­ber, en stjórn­völd þurfa nú að taka ákvörðun um hvort það verði end­ur­nýjað. Af þessu til­efni afhentu dýra­vernd­un­ar­sam­tök Hönnu Katrínu Frið­riks­son, atvinnu­vega­ráð­herra, um 300.000 und­ir­skriftir í dag, þar sem skorað er á stjórn­völd að banna blóð­mera­hald.

Hanna Katrín Frið­riks­sonRáðherra afhentur und­ir­skrift­ar­list­inn

Mynd: Lisa Nowinski

„Þetta er tæki­færi Íslands til að velja dýra­vel­ferð fram yfir gróða,“ segir Sabrina Gurtner, verk­efna­stjóri hjá Animal Welfare Foundation (AWF) og Tierschutzbund Zürich (TSB). „Frá því að við afhjúp­uðum grimmd­ina á bak við blóð­mera­hald hafa hryssur haldið áfram að þjást – hræddar, aðskildar frá folöldum sínum, lok­aðar inni í þröngum básum á meðan að blóði er dælt úr þeim. Það er engin spurn­ing að end­ur­nýjun leyfis Ísteka væri bæði grimm og ómann­úð­leg. Þar að auki væri það brot á Evr­ópu­lögum.“

ESA hefur áður varað Ísland við

Eft­ir­lits­stofnun EFTA (ESA) sendi íslenskum stjórn­völdum form­lega aðvörun fyrir rúmum tveimur árum þar sem bent var á að Ísland bryti gegn til­skipun ESB nr. 2010/63/EU um vernd dýra sem notuð eru í vís­inda­skyni. Ísland hefur við­ur­kennt þessa til­skipun sam­kvæmt EES-samn­ingnum og er því skuld­bundið til að fylgja henni.

Samkvæmt reglu­gerð nr. 460/2017 fellur blóð­taka úr hryssum undir notkun dýra í vís­inda­skyni, sem þýðir að slíkar aðferðir má ekki leyfa ef til eru aðrar leiðir sem ekki fela í sér notkun lif­andi dýra. Slíkar aðferðir séu þegar not­aðar með góðum árangri í löndum eins og Sviss og á Íslandi sjálfu.

„End­ur­nýjun leyf­is­ins stenst ekki lög og væri and­stæð skuld­bind­ingum Íslands sam­kvæmt EES-samn­ingum,“ segir Linda Karen Gunn­ars­dóttir, for­maður Dýra­vernd­ar­sam­bands Íslands (DÍS). „Ísland hefur þegar við­ur­kennt að blóð­mera­hald falli undir vernd til­skip­unar ESB – nýtt leyfi væri því aug­ljós­lega brot á þeirri skuld­bind­ingu.“

Skemmir ímynd Íslands

Samtökin vara einnig við því að áfram­hald­andi blóð­mera­hald geti haft nei­kvæð áhrif á ímynd Íslands á alþjóða­vett­vangi. Þau segja ferða­menn og dýra­vini víða um heim sýna reiði og undrun yfir því að slíkur iðn­aður sé enn leyfður hér á landi.

„Fólk kemur til Íslands til að upp­lifa ósnortna nátt­úru,“ segir Deborah Lewis, her­ferða­stýra hjá Ekō. „En fólki bregður þegar það kemst að því að á bak­við glans­mynd­ina er verið að dæla blóði úr fyl­fullum hryssum í hagn­að­ar­skyni og það er skað­legt fyrir orð­spor lands­ins. Þetta er afger­andi augna­blik fyrir Ísland – stjórn­völd geta ann­að­hvort látið undan iðn­að­inum eða valið sam­kennd og vel­ferð dýra. Við hvetjum ráð­herr­ann í dag til að taka rétta ákvörðun og banna blóð­mera­hald.“

Til að vekja athygli á mál­inu standa dýra­vinir fyrir tákn­rænni aðgerð fyrir framan Alþingi, þar sem sýnt verður hversu mikið blóð er tekið úr hryssum í blóð­mera­hald­inu árlega.