„Villimannslegar veiðar sem eiga sér enga stoð í nútímanum“

Dýra­vernd­ar­sam­band Íslands (DÍS) mót­mælir harð­lega end­ur­upp­teknum hval­veiðum Hvals hf. og kallar eftir taf­ar­lausri stöðvun þeirra. Sam­bandið lýsir veið­unum sem ómann­úð­legum, til­gangs­lausum og skýru broti á lögum um dýra­vel­ferð.

Fyrsta lang­reyð­urin í tvö ár var dregin að landi í Hval­stöð­inni í Hval­firði í nótt, þegar hval­veiði­bát­ur­inn Hvalur 9 sneri til hafnar með tvö dýr. End­ur­koma hval­veiða hefur mætt harðri and­stöðu Dýra­vernd­ar­sam­bands Íslands (DÍS), sem hefur sent frá sér yfir­lýs­ingu þar sem veið­unum er mót­mælt harð­lega.

Skortur á viðskiptalegum tilgangi

Samtökin benda á að veið­arnar séu með öllu til­gangs­lausar út frá við­skipta­hags­munum. Enn séu til miklar birgðir af hval­kjöti í frysti­geymslum sem eng­inn mark­aður sé fyrir, þrátt fyrir tveggja ára hlé á veiðum. DÍS varpar upp þeirri spurn­ingu hvað raun­veru­lega vaki fyrir Krist­jáni Lofts­syni, aðal­eig­anda Hvals hf., þar sem rekst­ur­inn sé fjár­hags­legt tap­verk­efni. Hvetja sam­tökin fjöl­miðla til að rann­saka hvort póli­tískir hags­munir liggi að baki, svo sem að hafa áhrif á fyr­ir­hug­aða lög­gjöf eða þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um ESB-aðild­ar­við­ræður.

Telja veiðarnar brjóta á dýravelferð

Í yfir­lýs­ing­unni er vísað í nið­ur­stöðu fagráðs um vel­ferð dýra frá júní 2023, þar sem fram kom að veiðar á lang­reyðum stæð­ust vart lög og að engin þekkt leið væri til að deyða dýrin á mann­úð­legan hátt. Þá gagn­rýnir DÍS nið­ur­stöðu Umboðs­manns Alþingis og segir óásætt­an­legt að atvinnu­frelsi hval­veiði­fyr­ir­tæk­is­ins hafi verið metið þýð­ing­ar­meira en lög um vel­ferð dýra.

DÍS styðst jafn­framt við eft­ir­lit Mat­væla­stofn­unar (MAST) frá árunum 2022 og 2023 máli sínu til stuðn­ings. Þar kom fram að:

• Það tók allt að tvær klukku­stundir að deyða dýr.
• Skotið var mörgum sprengiskutlum í dýrin vegna slæmrar hittni skytta.
• Helsærð dýr syntu á brott og hurfu.
• Ófæddir kálfar fund­ust þegar magi kven­dýra var skor­inn upp.

Skora á stjórnvöld að grípa inn í

Dýra­vernd­ar­sam­bandið lýsir hval­veiðum sem villi­manns­legum og ónauð­syn­legum. Skora sam­tökin opin­ber­lega á íslensk stjórn­völd að binda endi á þessar veiðar hið allra fyrsta og tryggja að lögum um dýra­vel­ferð sé fram­fylgt.

Hér má lesa yfirlýsinguna í heild sinni:

„Fyrsta lang­reyð­urin sem veidd er við Ísland í tvö ár var dregin upp í Hval­stöð­ina í Hval­firði um klukkan fjögur í nótt þegar Hvalur 9 kom í nótt með tvær lang­reyðar að landi.

Dýra­vernd­ar­sam­band Íslands (DÍS) mót­mælir harð­lega þessum veiðum sem eru ómann­úð­legar og með öllu til­gangs­lausar út frá við­skipta­hags­munum Hvals hf og aðal­eig­anda þess Krist­jáns Lofts­sonar. Þrátt fyrir að engar hval­veiðar hafi verið stund­aðar í tvö ár, og þær þar áður verið tak­mark­aðar, eru enn birgðir af hval­kjöti í frysti­geymslum sem eng­inn mark­aður er fyrir.

Stóra spurn­ingin er sú hvað raun­veru­lega vakir fyrir Krist­jáni Lofts­syni úr því að hann tapar aðeins fjár­hags­lega á veið­unum? Er það að hindra lýð­ræð­is­lega kjörin stjórn­völd í því að setja lög á hval­veiðar í haust og/eða að hafa áhrif á þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um fram­hald aðild­ar­við­ræðna við Evr­ópu­sam­bandið seinni­part­inn í ágúst í ljósi þess að Evr­ópu­sam­bandið bannar hval­veiðar? DÍS hvetur fjöl­miðla til að leita svara við þessu.

Fagráð um vel­ferð dýra komst að þeirri nið­ur­stöðu þann 16. júní 2023 að veiðar á lang­reyðum, næst stærstu dýrum jarðar á eftir steypireyðum, stæð­ust vart lög um vel­ferð dýra og að engin þekkt leið væri til að drepa þessi risa­vöxnu spen­dýr á mann­úð­legan hátt. Frelsi Krist­jáns Lofts­sonar til að halda úti þessu úrelta áhuga­máli sínu var í fram­hald­inu, af Umboðs­manni Alþingis, metið þýð­ing­ar­meira en lög um vel­ferð dýra. Við þetta verður ekki unað.

Sýnt hefur verið fram á, með eft­ir­liti MAST árin 2022 og 2023, að hval­veiðar eru eitt aug­ljós­asta brot á lögum um dýra­vel­ferð sem hugs­ast getur. Það tók allt að tvær klukku­stundir að deyða lang­reyði eftir að þremur sprengiskutlum, hver með 4 kg dýnamít­hleðslu, hafði verið skotið í dýrið. Skyttur hittu dýrin illa. Í ein­hverjum til­fellum syntu hel­særð dýr á brott og hurfu eftir að hafa verið skotin marg­sinnis og í öðrum til­vikum birt­ust kálfar þegar magi kven­dýra var skorin upp á plan­inu í Hval­stöð­inni.

Þessu verður ekki lýst öðru­vísi en sem villi­manns­legum veiðum sem eiga sér enga stoð í nútím­anum. Dýra­vernd­ar­sam­band Íslands hvetur íslensk stjörn­völd til að binda endi á þessar ónauð­syn­legu og ómann­úð­legu veiðar hið allra fyrsta.“