Judi Dench neyðist til að leggja leikferilinn á hilluna

Breska leik­konan Judi Dench, sem hefur átt far­sælan feril í sjö ára­tugi, segir að versn­andi augn­sjúk­dómur komi nú í veg fyrir að hún geti haldið áfram að leika.

Dench, sem er 91 árs og hlaut Ósk­arsverð­laun fyrir leik sinn, greind­ist með ald­urstengda augn­botna­hrörnun árið 2012. Sjúk­dóm­ur­inn hefur smám saman gert henni erf­ið­ara fyrir í dag­legu lífi og haft alvar­leg áhrif á leik­feril hennar.

Í nýlegu við­tali í þætt­inum Today á BBC Radio 4 lýsti hún stöðu sinni með þessum orðum:

„Ég get ekki verið á sviði. Ég get ekki lengur leikið í leik­riti. Ég get ekki lengur leikið í kvik­mynd. Ég get ekki lengur lesið.“

Dench lagði áherslu á mik­il­vægi útvarps í lífi sínu og sagði að fólk yrði að læra að aðlag­ast breyttum aðstæðum.

„Maður verður að aðlag­ast þessu öllu, taka til­lit til þess og halda svo bara áfram án þess að hugsa of mikið um það,“ sagði hún.

Leik­konan sagði einnig að hún kæmi stundum auga á fólk og gengi til þess, jafn­vel til að faðma það, en átt­aði sig svo þegar hún kæm­ist nær að hún þekkti fólkið ekki. Hún bætti við að hún gæti alls ekki séð and­lit við­mæl­anda síns, Emmu Barnett.

Sorgmædd yfir því að sjá ekki bláklukkurnar

Dench sagð­ist sér­stak­lega sorg­mædd yfir því að geta ekki lengur séð bláa lit­inn.

„Mér var sagt að blá­klukk­urnar hefðu verið stór­kost­legar í sumar, en ég gat ekki séð eina ein­ustu. Ég þekki þó trén mín og hluti af því sem ég sé bygg­ist á minn­ing­unni og hluti á því sem ég von­andi get enn greint,“ sagði hún.

Þegar hún var spurð um öldrun sagð­ist hún ekki vilja hugsa of mikið um hana.

Í við­tali við tíma­ritið Notebook árið 2023 hafði Dench einnig rætt sjón­vand­ann. Þá sagði hún sér ómögu­legt að sjá almenni­lega á kvik­mynda­setti eða lesa hand­rit, en hún reyndi að finna leiðir til að takast á við það. Hún hefði marga vini sem gætu hjálpað henni að læra hand­ritin og byggði meðal ann­ars á ljós­mynda­minni sínu.

Árið 2019 hætti Dench að aka bíl vegna sjón­skerð­ing­ar­innar. Hún lýsti þeirri ákvörðun sem einni erf­ið­ustu reynslu lífs síns.

„Þetta var hræði­legt. En ég veit að ef ég sest aftur undir stýri gæti ég orðið ein­hverjum að bana,“ sagði hún þá.

Augnbotnahrörnun hefur áhrif á miðjusjónina

AMD er augn­sjúk­dómur sem getur gert miðju­sjón fólks óskýra. Samkvæmt National Eye Institute verður ald­urstengd augn­botna­hrörnun „þegar öldrun veldur skemmdum á augn­botns­dílnum, þeim hluta aug­ans sem stjórnar skar­pri sjón beint fram á við.“ Sjúk­dóm­ur­inn veldur ekki algjörri blindu.

Dench er talin ein fremsta leik­kona sinnar kyn­slóðar. Hún hlaut Ósk­arsverð­laun árið 1999 fyrir hlut­verk sitt í Shakespe­are in Love og er einnig þekkt fyrir að leika M í James Bond-mynd­unum. Þá er hún einnig þekkt sem ein helsta sviðs­leik­kona sem Bretland hefur átt.

Í nýrri end­ur­minn­inga­bók sinni, Is It Too Late to Make a Run For It?, rifjar hún meðal ann­ars upp feril sinn í Bond-mynd­unum og segir Tomorrow Never Dies hafa verið krefj­andi verk­efni. Hún fjallar einnig um mis­heppn­aða kvik­mynda­út­gáfu söng­leiks­ins Cats.

Hér fyrir neðan má sjá lafði Judy Dench syngja lagið Send in the Clowns úr söng­leiknum A Little Night Music árið 1995.