Tæknirisinn Google felldi um 250 þúsund tré í skógi nærri bænum Muhos í norðurhluta Finnlands til að rýma fyrir gagnaveri, án þess að ljúka tilskilnu umhverfismati. Einnig voru um 150 þúsund tré felld á öðrum byggingarstað í Otanmäki. Finnsk yfirvöld hafa fyrirskipað tímabundna stöðvun framkvæmda. The Guardian fjallar um málið.
Skógurinn í Muhos náði yfir um 330 hektara svæði. Nú er þar að mestu ber jörð, leðja og jarðvegur sem vinnuvélar hafa rótað upp. Íbúar hafa jafnframt lýst áhyggjum af því að brúnt vatn frá framkvæmdasvæðinu renni í læk sem tengist ánni Oulujoki.
Google baðst afsökunar á skógarhögginu en sagði fyrirtækið hafa farið eftir bestu túlkun sinni á lögum á þeim tíma. Finnsk yfirvöld stöðvuðu framkvæmdir í Muhos og við Otanmäki fyrr í þessum mánuði eftir að í ljós kom að nauðsynlegu umhverfismati hafði ekki verið lokið.
Deilt um ávinninginn fyrir Finnland
Gagnaverin eru hluti af 13 milljarða evra fjárfestingu Google í gervigreindarinnviðum. Finnsk stjórnvöld hafa fagnað fjárfestingunni og forsætisráðherrann Petteri Orpo sagt að það sé forgangsverkefni að laða erlenda fjárfestingu til landsins.
Málið hefur þó vakið mikla reiði og kallað fram spurningar um umhverfisvernd, orkunotkun og ávinning heimamanna. Yfir 93 þúsund manns hafa skrifað undir áskorun um strangari reglur um gagnaver og gjald sem renni til samfélaga sem verða fyrir umhverfisspjöllum.
Jussi Kangasharju, yfirmaður tölvunarfræðideildar Háskólans í Helsinki, segir að gagnaver skapi tiltölulega fá störf og að þjóðhagslegur ávinningur Finnlands sé takmarkaður. Fyrirtækin þjóni fyrst og fremst alþjóðlegum viðskiptavinum og lítið af fyrirtækjasköttum skili sér til Finnlands.
Íbúar nærri framkvæmdasvæðunum hafa einnig lýst áhyggjum af hávaða, áhrifum á dýralíf og vatnsgæði. Í Otanmäki segja íbúar að úlfar hafi leitað inn í þorpið eftir að dýrin hröktust úr skóginum. Náttúruverndarsinnar segja jafnframt að fuglar hafi misst búsvæði sín.
Sumir íbúar styðja þó framkvæmdina vegna þeirra starfa og skatttekna sem hún gæti skapað. Svæðið glímir við fækkun íbúa og öldrun þjóðarinnar, og sveitarfélögin vonast eftir nýjum fjárfestingum.
Google segist vinna að því að vernda vatnsgæði á svæðinu í Muhos og hyggist gróðursetja tré á 130 hekturum. Náttúruverndarsinnar telja það þó ekki duga til að bæta tjónið sem þegar hefur orðið.
Fyrirtækið segir að það hafi stöðvað undirbúningsframkvæmdir eftir tilmæli finnskra yfirvalda 6. október og muni verða við kröfum þeirra. Umhverfisráðuneyti Finnlands segir stjórnvöld fylgjast með þróun gagnaverageirans og vera reiðubúin að leggja til lagabreytingar ef þörf krefur.
Athugasemdir