Bók um grískar fornminjar hefur verið skilað á almenningsbókasafn í Ástralíu um 150 árum eftir að hún var fengin að láni. Bókin fannst múruð inni í gömlum arni og hafði orðið fyrir vatnsskemmdum í gegnum árin.
Bókinni var skilað á bókasafnið í strandbænum Kiama í síðustu viku af Ross Simmons, sem fann hana við endurbætur á gömlu húsi. Hún var falin inni í tekassa sem hafði verið múraður inn í lokuðum arni.
„Við höfum aldrei fengið svona gamla bók til baka,“ sagði Michelle Hudson, safnstjóri Kiama-bókasafnsins.
Hún sagði algengt að bókasöfn fengju bækur til baka eftir 30 eða 40 ár þegar verið væri að taka til í dánarbúum, en ekkert kæmist í líkingu við þetta.
Ross Simmons telur líklegt að langalangafi hans, John Simmons, hafi fengið bókina að láni.
„Ég geri ráð fyrir því. Hann bjó í húsinu á þessum tíma og börnin hans voru líklega of ung til að hafa fengið hana lánaða,“ sagði hann.
Bókasafnið var stofnað árið 1872 og bókin, Antiquities of Athens, var gefin út árið 1858. Hún var númer 506 í upphaflegu safni bókasafnsins, sem taldi um þúsund bækur. Safnstjórinn telur líklegt að bókin hafi horfið aðeins fáum árum eftir opnun safnsins.
Ef sektir vegna skilafrests hefðu verið innheimtar með verðbótum myndi skuldin nema um 28 þúsund áströlskum dölum, jafnvirði um 2,4 milljónir króna. Útreikningurinn byggir á þriggja pensa vikulegri sekt sem prentuð var innan á bókarkápuna ásamt reglum bókasafnsins frá þeim tíma.
Engar upplýsingar liggja þó fyrir um hver síðasti lántakandinn var, þar sem lánaskrár frá 19. öld hafa glatast.
Á þeim tíma mátti enginn fá nýja bók að láni fyrr en fyrri bók hafði verið skilað og sekt greidd.
„Kannski er það ástæðan fyrir því að bókinni var aldrei skilað,“ sagði Hudson í léttum tón.
Reglur bókasafnsins á 19. öld kváðu einnig á um að heimili mættu aðeins fá lánaðar allt að þrjár bækur ef að minnsta kosti sex heimilismenn væru „þekktir fyrir að kunna að lesa“. Slík sönnun er ekki lengur krafist.
Þá var fólki sem mætti ölvað á bókasafnið neitað um lán. Í dag eru gestir beðnir um að yfirgefa safnið ef hegðun þeirra truflar aðra, en reglurnar nefna ekki sérstaklega áfengisneyslu.
Ross Simmons sagðist aldrei hafa haft áhyggjur af því að þurfa að greiða skuld forfeðra sinna.
„Ég hef eytt ævinni í að eiga við reiða viðskiptavini. Maður stendur bara á sínu og segir: Gerið ykkar versta,“ sagði hinn 77 ára gamli Simmons.
Bókin verður nú hluti af sögusafni Kiama-bókasafnsins og verður ekki lánuð út á ný.
„Við ætlum ekki að leyfa henni að fara út aftur. Við viljum ekki bíða önnur 150 ár eftir að hún skili sér,“ sagði Hudson.
