Clark Olofsson, sænskur bankaræningi sem hélt fjórum manneskjum í gíslingu í sex daga í árás á banka í Stokkhólmi árið 1973, sem varð til þess að hugtakið „Stokkhólmsheilkenni“ varð til, er látinn 78 ára að aldri.

Olofsson, einn þekktasti afbrotamaður Svíþjóðar og viðfangsefni Netflix þáttaraðarinnar „Clark“ frá árinu 2022, lést á sjúkrahúsi í Svíþjóð eftir langvarandi veikindi, samkvæmt fjölskyldu hans.

Hann hafði margoft verið dæmdur fyrir rán, tilraun til manndráps, fíkniefnasölu og líkamsárásir og hafði eytt meira en helmingi ævi sinnar í fangelsi.

Hann er þó hvað þekktastur fyrir hlutverk sitt í gíslatökunni sem átti sér stað 23. ágúst 1973 í Kreditbanken í miðborg Stokkhólms. Janne Olsson, annar ræningi, réðst þá inn í bankann með vélbyssu, tók þrjár konur og einn karlmann í gíslingu þegar lögreglan umkringdi húsið.

Olsson var æstur og krafðist þess að Olofsson, sem þá sat í fangelsi fyrir bankarán, yrði fluttur í bankann, og sænsk stjórnvöld samþykktu það.

Gíslarnir treystu glæpamönnunum

Kristin Enmark, ein gíslanna, skrifaði síðar í bók sinni að hún hafi litið hann sem bjargvætt sinn. „Hann lofaði að passa að ekkert kæmi fyrir mig og ég ákvað að trúa honum,“ skrifaði hún. „Ég var 23 ára og óttaðist um líf mitt.“

Hún talaði nokkrum sinnum við yfirvöld í síma á meðan á gíslatökunni stóð og vakti heimsathygli þegar hún tók í raun málsvarnarstöðu fyrir ræningjana. „Ég er ekki neitt hrædd við Clark og hinn gaurinn, ég er hrædd við lögregluna. Skilurðu? Ég treysti þeim algjörlega,“ sagði hún í símtali við Olof Palme, þáverandi forsætisráðherra.

Umsátrinu lauk á sjötta degi þegar lögreglan skaut táragasi inn í bankann, sem leiddi til þess að Olsson og Olofsson gáfust upp og gíslarnir voru leystir úr haldi.

Síðar neituðu gíslarnir að bera vitni gegn ræningjunum.

Sérfræðingar hafa síðan deilt um hvort „Stokkhólmsheilkenni“ sé raunverulegt geðheilbrigðisvandamál, en sumir telja það frekar vera varnarviðbrögð til að takast á við áfallastreitu.