Fór með börnin frá Íslandi án samþykkis föðurins

Umboðs­maður Alþingis hefur lokið með­ferð kvört­unar manns sem taldi að ýmsar stofn­anir og aðilar hefðu sýnt af sér van­rækslu og aðgerð­ar­leysi þegar barns­móðir hans flutti með börn þeirra frá Íslandi án sam­þykkis hans.

Málið lauk með bréfi umboðs­manns 10. sept­em­ber síð­ast­lið­inn og var birt nokkrum dögum síðar á vef­síðu hans.

Kvörtun manns­ins beind­ist meðal ann­ars að grunn­skóla barn­anna, félags­þjón­ustu sveit­ar­fé­lags, lög­reglu og lög­manni sem hafði starfað í umboði hans. Taldi mað­ur­inn að þessir aðilar hefðu vitað af fyr­ir­hug­uðum flutn­ingi barns­móð­ur­innar en hvorki upp­lýst hann né gripið til ann­arra aðgerða.

Í nið­ur­stöðu umboðs­manns kemur fram að óheim­ilt sé að fara með barn úr landi nema báðir for­sjárað­ilar sam­þykki ferða­lagið. Ef for­eldrar sem fara sam­eig­in­lega með for­sjá barns greinir á um utan­lands­ferð getur sýslu­maður úrskurðað um rétt for­eldris til að fara með barnið úr landi. Slíkan úrskurð er síðan hægt að kæra til dóms­mála­ráð­herra.

Þá gegnir dóms­mála­ráðu­neytið hlut­verki mót­töku­stjórn­valds sam­kvæmt lögum um afhend­ingu brott­num­inna barna. Í því felst meðal ann­ars sam­starf við stjórn­völd ann­arra ríkja þegar barn hefur verið flutt með ólög­mætum hætti milli ríkja.

Umboðs­maður benti á að ekki yrði ráðið af kvörtun manns­ins að fyrir lægi úrskurður sýslu­manns eða dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins um heim­ild móð­ur­innar til að fara með börnin úr landi. Þá virt­ist mað­ur­inn ekki hafa leitað til dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins vegna brott­flutn­ings barn­anna.

Hvað lög­regl­una varð­aði hafði heldur ekki verið leitað til nefndar um eft­ir­lit með lög­reglu. Umboðs­maður taldi jafn­framt að mað­ur­inn ætti fyrst að beina athuga­semdum sínum vegna grunn­skól­ans og félags­þjón­ust­unnar til yfir­manna við­kom­andi starfs­manna og sveit­ar­fé­lags­ins.

Af þessum sökum taldi umboðs­maður skil­yrði ekki upp­fyllt til að taka kvörtun­ina til frek­ari með­ferðar.

Kvörtunin beind­ist einnig að störfum lög­manns en umboðs­maður tók fram að starfs­svið emb­ætt­is­ins næði ekki til starfa lög­manna. Sá sem telur lög­mann hafa brotið gegn lögum eða siða­reglum getur hins vegar lagt fram kvörtun hjá úrskurð­ar­nefnd lög­manna.

Umboðs­maður benti mann­inum að lokum á að hann gæti leitað til emb­ætt­is­ins á ný eftir að nið­ur­staða við­eig­andi stjórn­valda lægi fyrir, teldi hann þá enn til­efni til.