Franskur dómstóll dæmdi á þriðjudag 81 árs gamlan veiðimann í skilorðsbundið fangelsi fyrir að hafa skotið og drepið kvendýr af bjarnarstofni í útrýmingarhættu í Pýreneafjöllum árið 2021 – atvik sem vakti harða gagnrýni frá umhverfissamtökum.

Sakborningurinn, sem sagði að hann hafi ekki átt annan kost en að skjóta þegar brúnbjörn réðst á hann á meðan hann var við villisvínaveiðar í fjallgarðinum milli Frakklands og Spánar, fékk fjögurra mánaða skilorðsbundinn dóm.

Dómurinn sektaði jafnframt 15 aðra veiðimenn sem tóku þátt í veiðunum um nokkur hundruð evrur hver, og svipti tvo þeirra veiðileyfi tímabundið.

Að auki þurfa allir 16 sakborningarnir samanlagt að greiða yfir 60.000 evrur (um 8,8 milljónir króna) í miskabætur til umhverfissamtakanna sem höfðuðu einkamál vegna málsins.

Aðal veiðimaðurinn var auk þess sektaður um 750 evrur, byssan hans gerð upptæk og veiðileyfi hans afturkallað.

Á réttarhöldunum í mars í Foix, í suðurhluta Frakklands, hélt ákæruvaldið því fram að veiðimennirnir 16 hefðu ekki átt að vera í Mont Valier náttúruverndarsvæðinu yfirhöfuð.

Varnaraðilar sögðu að allir ættu að vera sýknaðir þar sem aðal veiðimaðurinn hefði skotið björninn vegna þess að hann hafði „engan annan kost“.

Sabine Matraire, forseti bjarnarverndarsamtakanna Pays de l’ours, lýsti niðurstöðunni sem „ásættanlegri“.

„Allir veiðimennirnir voru sakfelldir, og það er það mikilvægasta fyrir okkur. Við vonum að þessi dómur veki aukna meðvitund meðal veiðimanna,“ sagði hún.

Fanny Campagne, verjandi 14 veiðimanna, gagnrýndi hins vegar „skort á skiltum sem bentu á að veiðar væru bannaðar“ á svæðinu.

„Það var sjálfsvörn“

Þann 20. nóvember 2021 komu tveir bjarnarhvolpar út úr skógi fyrir framan veiðimanninn. Móðir þeirra birtist skömmu síðar og réðst á manninn, dró hann með sér nokkra metra. Þá skaut hann dýrið til bana.

Samkvæmt rannsókn var björninn – sem hafði hlotið viðurnefnið Caramelles – skotinn 400 metra utan við leyfilegt veiðisvæði.

„Ég horfði á hvolpana með aðdáun,“ sagði sakborningurinn fyrir dómi. „Ég reyndi að gera mig sem minnstan. Svo sá mamman mig. Augu okkar mættust, og hún réðst á mig.“

Hann sagði að hann hefði ekkert val nema að skjóta.
„Hún beit mig í vinstri lærið, ég varð örvæntingarfullur og skaut. Hún bakkaði og urrar, fór í kringum mig og beit mig í hægra kálfinn. Ég féll, hún var að éta fótlegginn minn,“ bætti hann við. „Ég hlóð byssuna og skaut aftur.“

Verjandi hans, Charles Lagier, sagði: „Hann drap björninn af neyð. Þetta ætti ekki að leiða til refsiábyrgðar.“

En Alice Terrasse, lögmaður sem fór með mál umhverfissamtakanna, krafðist sakfellingar allra 16 veiðimannanna og lagði til að annar björn yrði sendur á svæðið til að bæta upp fyrir dauða Caramelles.

Slík aðgerð myndi kosta um 100.000 evrur (um 14,7 milljónir króna), sagði hún í mars.

Dýraverndarsinnar telja bjarndýrin nauðsynlega til að viðhalda viðkvæmu vistkerfi fjallanna, sem er ógnað af mannlegri starfsemi og loftslagsbreytingum.

Bjarnarstofninn í Pýreneafjöllum var nánast horfinn áður en Frakkar hófu endurheimtarverkefni á tíunda áratugnum og fluttu dýr inn frá Slóveníu.

Franska líffræðistofnunin áætlar að í dag lifi á bilinu 97 til 127 birnir í Pýreneafjöllum.

Dýrin hafa skapað aukna togstreitu við bændur vegna hættu sem þau valda búfénaði.

En Alain Reynes frá Pays de l’ours segir að málið gefi tækifæri til að „færa umræðuna áfram um hvernig veiðimennska og bjarnardýr geti lifað saman“.