Íslendingar gera meiri kröfur um samráð, gagnsæi og þátttöku starfsmanna en nokkur önnur þjóð í heiminum. Þetta er á meðal þess sem fram kemur í nýjum áfanga GLOBE-rannsóknarinnar, umfangsmestu alþjóðlegu samanburðarrannsóknar á forystu og menningu sem gerð hefur verið, en Ísland tekur nú þátt í verkefninu í fyrsta sinn.
Rannsóknin nær til 134 samfélaga þar sem yfir 95% jarðarbúa búa. Niðurstöðurnar, sem birtar voru í hinu virta vísindatímariti Journal of World Business, sýna að hugmyndir um framúrskarandi forystu eru að miklu leyti mótaðar af samfélaginu og menningunni sem við búum í. Íslenski hluti rannsóknarinnar er leiddur af Ingu Minelgaité, Svölu Guðmundsdóttur og Inga Rúnari Eðvarðssyni, prófessorum við Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands, en þau fóru yfir rannsóknina í samtali við HÍ.
Skerum okkur úr á heimsvísu
Ísland vekur strax mikla athygli í rannsókninni og sker sig úr á tveimur lykilsviðum. Þegar kemur að svokallaðri þátttökumiðaðri forystu lendir Ísland í efsta sæti af öllum 134 þátttökulöndunum með einkunnina 6,28.
Að sögn Svölu Guðmundsdóttur bendir þetta til þess að hér á landi séu gerðar sérstaklega ríkar kröfur um að leiðtogar hafi samráð og gæti gagnsæis við ákvarðanatöku.
Þá er Ísland jafnframt hæst Norðurlandanna þegar kemur að stefnumiðaðri framtíðarsýn með einkunnina 6,19, en meðaltalið í rannsókninni var 6,10. „Góður íslenskur leiðtogi á samkvæmt niðurstöðunum því ekki aðeins að leita samráðs heldur jafnframt að hafa skýra sýn á framtíðina og geta virkjað fólk til að vinna að henni,“ segir Svala í samtali við HÍ um niðurstöðurnar.
Góð forysta fer ekki eftir sömu forskrift
Inga Minelgaité bendir á að rannsóknin sýni fram á að stjórnunarhættir sem virka vel í einu samfélagi þurfi ekki sjálfkrafa að hafa sömu áhrif í öðru. Þekking á menningarlegum mun verði sífellt mikilvægari eftir því sem fyrirtæki og stofnanir starfa í auknum mæli þvert á landamæri. Niðurstöðurnar nýtast því sem dýrmætur þekkingargrunnur fyrir íslenska stjórnendur til að auka sjálfsþekkingu og efla stjórnendaþjálfun hér á landi.
Aðkoma Háskóla Íslands að verkefninu varð til í gegnum virkt samstarf við Academy of Management. Ingi Rúnar Eðvarðsson leggur áherslu á mikilvægi þess að háskólakennarar hafi stuðning til að taka þátt í alþjóðlegu fræðastarfi sem þessu, en fyrirhugað er að skrifa fleiri vísindagreinar byggðar á gögnum rannsóknarinnar á næstunni.
