Ísraelska verðlaunaheimildarmyndin NAZA verður dreift ókeypis á netinu eftir að sýningum á henni lýkur í kvikmyndahúsum.
Heimildarmyndin NAZA, sem The Guardian framleiðir, byggir á frásögnum 24 nafnlausra ísraelskra hermanna og starfsmanna leyniþjónustu sem segja herinn hafa notað gervigreindarkerfi með kerfisbundnum hætti við skotmörk á svæðum þar sem fjöldi almennra borgara dvelur.
Verðlaun myndarinnar á kvikmyndahátíðinni í Feneyjum urðu til þess að menningarmálaráðherra Ísraels, Miki Zohar, sakaði kvikmyndagerðarfólkið um landráð. Í kjölfarið boðaði Benjamin Netanyahu forsætisráðherra að lagt yrði fram frumvarp um að svipta kvikmyndagerðarfólkið ríkisborgararétti.
Yuval Abraham, annar leikstjóra myndarinnar, tilkynnti á fimmtudag að myndin yrði gerð aðgengileg ókeypis á vef The Guardian í nóvember. Tilkynningin kemur í kjölfar frumsýningar myndarinnar á kvikmyndahátíðinni í Feneyjum, þar sem hún hlaut sérstök dómnefndarverðlaun.
NAZA er framleidd af The Guardian eins og áður kemur fram og heitir eftir hebresku skammstöfuninni NAZA, sem stendur fyrir „hliðarverkanir“ (Nezek Agavi). Myndin verður sýnd í kvikmyndahúsum í meira en 50 löndum frá 28. september. Enginn dreifingaraðili í Ísrael, á Vesturbakkanum eða á Gaza hefur hins vegar samþykkt að sýna hana.
Ísraelsku blaðamennirnir Yuval Abraham og Rachel Szor leikstýra myndinni saman. Hún er 80 mínútur að lengd og byggir á þriggja ára rannsóknarblaðamennsku þeirra fyrir +972 Magazine og Local Call.
Myndin var að mestu tekin upp á húsþökum í Tel Aviv og inniheldur viðtöl við 24 ísraelska hermenn og starfsmenn leyniþjónustunnar sem andlit þeirra hafa verið gerð óþekkjanleg með stafrænni tækni. Viðmælendurnir halda því fram að ísraelski herinn hafi notað sjálfvirk gervigreindarkerfi við loftárásir sem hafi leitt til kerfisbundinna dauðsfalla meðal almennra borgara.
Abraham fjallaði um gagnrýnina á samfélagsmiðlum og sagði að ísraelskum kvikmyndahúsum hefði verið boðið að sýna myndina án endurgjalds. Hann kallaði sýningu myndarinnar „hugrakka ákvörðun andspænis miklu ofbeldi sem leitast við að grafa hana í jörðu“.
Árangur myndarinnar á kvikmyndahátíðinni vakti hörð viðbrögð meðal ísraelskra stjórnvalda. Miki Zohar, menningarmálaráðherra Ísraels, sakaði Abraham og Szor um landráð og kallaði eftir því að þau yrðu svipt ríkisborgararétti. Benjamin Netanyahu forsætisráðherra tilkynnti í kjölfarið að hann hygðist leggja fram frumvarp sem myndi miða að því að svipta ríkisborgara ríkisborgararétti ef þeir væru sakaðir um að rægja ísraelska herinn erlendis.
Aðspurður út í viðbrögð yfirvalda í Ísrael sagði Abraham að þau Szor hygðust snúa aftur til Ísraels. „Hótanirnar munu ekki hjálpa,“ sagði hann og bætti við að þau myndu halda áfram störfum sínum með samstarfsaðilum á vettvangi.
Myndin verður frumsýnd í Norður-Ameríku á kvikmyndahátíðinni í New York áður en sýningar hennar hefjast í Bandaríkjunum 30. september í IFC Center í New York. Í nóvember verður hún síðan gerð aðgengileg almenningi ókeypis á netinu.
