Um helmingur Norðmanna vill ekki að Mette-Marit verði næsta drottning Noregs. Þetta kemur fram í nýrri könnun sem sagt var frá í miðlinum VG í dag.
Könnunin var framkvæmd af InFact fyrir VG mánudaginn 2. febrúar, í kjölfar helgar sem einkenndist af fréttum um samskipti krónprinsessunnar við Jeffrey Epstein.
Krónprinsessan nýtur mests stuðnings á Suður-Noregi, þar sem 42 prósent svarenda segja „já“. Í Ósló telja hins vegar einungis 21 prósent að krónprinsessan eigi enn að verða drottning.
Að öðru leyti eru svör fólks um framtíð krónprinsessunnar sem drottningar nokkuð samhljóða. Það er lítill marktækur munur, bæði landfræðilega, milli kynja og milli aldurshópa, að sögn yfirmanns greiningardeildar InFact, Vegard Jarness.
Jarness segir hið sama eiga við um aðrar spurningar í könnuninni.
Þrjátíu og fimm prósent svarenda telja að Krónprinsessan eigi enn að verða drottning, 44% segja nei og 22% segjast ekki vissir. Þá sögðust 1,5% svarenda ekki hafa lesið fréttirnar um náin tengsl Mette-Marit við Jeffrey Epstein og því geti þeir ekki svarað.
Minnkandi stuðningur við konungsveldið
„Norðmenn eru sláandi líkir í afstöðu sinni til konungshallarinnar,“ segir Jarness.
Svarendur voru einnig spurðir hvort þeir telji að Noregur eigi áfram að vera konungsríki eða hvort landið ætti að verða lýðveldi.
Alls svöruðu 1.030 manns þeirri spurningu.
Af þeim sögðust 60,9 prósent telja að Noregur ætti að halda áfram að vera konungsríki. Það er lækkun um 11,1 prósentustig frá fyrri könnun VG árið 2025.
Á sama tíma hefur hlutfall þeirra sem telja að Noregur eigi að verða lýðveldi hækkað úr 17 prósentum í könnuninni árið 2025 í 27,4 prósent í nýjustu könnun. Það samsvarar breytingu upp á 10,4 prósentustig.
„Þetta er langt umfram skekkjumörk. Það er augljóst að eitthvað hefur breyst í viðhorfi fólks til konungsveldisins. Stuðningurinn við konungsveldið hefur fallið verulega frá síðustu könnun,“ segir Jarness.
Yfirmaður greiningardeildarinnar leggur áherslu á að hann sé ekki sérfræðingur í málefnum konungsfjölskyldunnar.
„En tölurnar hér eru, tölfræðilega séð, dramatískar.“
Jarness bendir einnig á að svarendur hafi verið spurðir hvort afstaða þeirra til konungsveldisins í Noregi hafi breyst á síðasta ári.
Þar sögðust 50,2 prósent hafa orðið neikvæðari gagnvart konungsveldinu á síðasta ári, 6,1 prósent sögðust hafa orðið jákvæðari, 38,7 prósent sögðu að afstaða þeirra hefði ekki breyst og fimm prósent svöruðu „veit ekki“.
„Við höfum séð að fyrri hneykslismál hafa leitt til minnkandi stuðnings við konungsveldið, en aldrei neitt jafn dramatískt og þetta áður. Það eru góðar ástæður til að ætla að þetta tengist fréttunum í kringum Mette-Marit,“ segir Jarness og á þá við fréttir um tengsl krónprinsessunnar við barnaníðinginn Jeffrey Epstein og málaferlin í kringum son hennar, sem hefur verið kærður fyrir fjölmörg ofbeldisbrot.
Dramatískt, en ekki óvænt
Ritstjóri VG, Hanne Skartveit, tjáir sig svo um nýjustu könnunina:
„Þetta eru dramatískar tölur, en ekki óvæntar. Ástæðan er sú að konungshöllin er nú í djúpri kreppu. Uppljóstranirnar um náið samband Mette-Marit og Jeffrey Epstein hafa slegið marga óhug,“ segir hún.
Skartveit telur nú stóru spurninguna vera hvort þetta sé aðeins augnabliks niðursveifla eða hvort hér sé um varanlega breytingu að ræða í afstöðu Norðmanna til konungsfjölskyldunnar.
„Ég held að þetta sé augnabliks niðursveifla, en við fáum svarið við því síðar,“ segir Skartveit.
