Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Eyjubóndi í Þjórsá

Á fal­legri og afskekktri eyju í Þjórsá býr Hákon Kjalar Hjör­dís­ar­son ásamt hund­inum Skugga í tæpa sex mán­uði á ári hverju. Árið 1676 varð mikið flóð á svæð­inu sökum ísstíflu og er losn­aði um hana flæddi Þjórsá yfir bakka sína og tún Traust­holts, hólm­ur­inn aðskild­ist frá land­inu og áin streymdi sitt hvoru megin við hann.

Traust­holts­hólmi er stað­settur í 20 mín­útna akst­ursleið frá Stokks­eyri skammt upp frá ósum árinnar rétt utan bæj­ar­ins Hólmasels, um þriggja mín­útna sigl­ing er svo frá árbakk­anum út í eyj­una.

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Traust­holts­hólmi hefur verið í eigu fjöl­skyldu Hákons síðan árið 1940, en þá keypti ömmu­systir hans hólmann ásamt eig­in­manni sínum. Bærinn var byggður árið 1943 og var þá fyrsta steypta húsið á svæð­inu, en einnig er Traust­holts­hólmi lík­lega eina byggða eyjan í jök­ulá á Íslandi. Við spyrjum eyju­bónd­ann hvernig landið hafi eig­in­lega endað í hans höndum? „Mamma erfði eyj­una á níunda ára­tugnum þegar systir hennar ömmu lést. Árið 2016 þegar ég átti fer­tugs­af­mæli fékk ég landið frá mömmu í fyr­ir­fram­greiddan arf og hefur Traust­holts­hólmi verið undir mínum væng síðan.“

Mynd / Unnur Magna

Eyjan er 23 hekt­arar að stærð og er svæðið talið vera ein af fyrstu land­náms­jörð­unum. „Á næstu árum verður farið í upp­gröft á land­inu og til að mynda fannst hér eld­stæði á 2,5 metra dýpi síðan fyrir árið 1000,“ segir Hákon. Á eyj­unni er einnig afar fjöl­breytt dýra­líf en þar má finna villtan lax í ánni, mik­inn fjölda fugla­teg­unda og síðan synda selir við af og til.

Sjálfbærnin í fyrirrúmi

Blaða­maður og ljós­mynd­ari bíða við árbakk­ann eftir fari sínu í hólmann og allt í einu birt­ast Hákon og hund­ur­inn Skuggi handan árinnar og hoppa upp í bát sem siglir í okkar átt. Eftir stutta og hressandi báts­ferð leggjum við að landi á áfanga­stað. Við erum leiddar að lít­illi bryggju þar sem eyj­ar­skegg­inn leggur út net í ána nán­ast dag­lega og í þetta skiptið er veiðin tíu lax­fiskar, sem hann segir nokkuð mikið enda sé hápunktur veiði­tíma­bils­ins um þessar mundir. Fisk­arnir eru vel flæktir í net­inu og tekur það tölu­verðan tíma að fá þá lausa. „Það er ákveðin hug­leiðsla að vinna með net, stundum er allt pikk­fast og ég vill helst rífa þetta í tætlur. Maður þarf að tengja við sinn innri mann og anda með nef­inu,“ segir Hákon meðan hann heldur áfram að leysa fisk­ana úr flækj­unni. Hann verkar fisk­inn og býður okkur upp á dýr­indis ceviche (hrár fiskur með sítrónu) við árbakk­ann og erum við sam­mála um að þetta sé lík­lega ferskasti fiskur sem við höfum í okkur látið.

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Ásamt því að veiða sinn eigin fisk ræktar Hákon einnig kart­öflur og annað græn­meti á land­inu. Hann seg­ist reyna að stunda sjálfs­þurft­ar­bú­skap eftir besta megni en það séu alltaf ein­hver mat­væli sem maður þurfi að kaupa, eins og olía, salt, pipar og fleira í þeim dúr. Á Traust­holts­hólma er ekk­ert heitt vatn, heldur er bor­hola með köldu vatni sem síðan er upp­hitað. „Ég nota gasofna til upp­hit­unar en auð­vitað væri ósk­andi að geta fram­leitt nægi­legt raf­magn til að geta hitað upp á annan hátt.“ Hákon nýtir bæði sól­ar­pan­ela og vind­myllu til raf­magns­fram­leiðslu.

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Áhersla á upplifun og staðbundið hráefni

Haustið 2015 sótti Hákon um hjá Startup Tourism og hlaut styrk frá þeim til upp­bygg­ingar á eyj­unni. Hann segir þetta hafa verið ákveðin kafla­skil því nú gat hann haft atvinnu af því að dvelja á sínum upp­á­halds­stað yfir sum­ar­mán­uð­ina. „Ég reyni að vera hér frá miðjum apríl fram í lok sept­em­ber ef veður leyfir en mig langar líka rosa­lega að prófa að vera hér heilan vetur – bara til að hafa gert það en það verður nú lík­lega bara í eitt skipti ef af því verður,“ bætir hann við.

Mynd / Unnur Magna

Traust­holts­hólmi var opn­aður fyrir almenn­ingi sum­arið 2016 og segir Hákon það hafa gefið honum tæki­færi á að sjá eyj­una með augum ann­arra. Þegar hann tekur á móti gestum byrjar hann á því að sýna þeim svæðið og sækir svo ferskan lax úr net­inu, verkar hann og býður upp á sushi og ceviche niðri á bryggju. „Fólki finnst þetta merki­legt en við erum orðin svo fjar­læg matnum okkar, krakkar halda að eplin komi úr búð­inni en ekki af trjánum. Ég reyni að nýta það sem er stað­bundið, lax, kart­öflur, salat og jurtir – eins og hvönn, birki­lauf, rabar­bara, hunda­súru í sal­atið og blóð­berg í te og sem krydd.“

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Gestir eyj­unnar eyða nótt­inni í mongólskum tjöldum eða yurts eins og þau eru kölluð á frum­mál­inu. Á land­inu er eitt stórt sam­komu­tjald þar sem bor­inn er fram kvöld- og morg­un­verður og þrjú minni tjöld sem gest­irnir gista í. Nýjasta við­bótin er útisturta við árbakk­ann. „Pælingin var að standa í vatni og horfa á vatn á meðan en það er fal­legt útsýni yfir ána úr sturt­unni.“ Aðspurður segir Hákon gesti sína yfir­leitt eyða einni nótt í eyj­unni og það sé alltaf að fær­ast í auk­ana að Íslend­ingar bóki gist­ingu sem komi skemmti­lega á óvart. Alla jafna tekur hann að hámarki við sex gestum og talar hann um mik­il­vægi þess að halda þessu smáu, „ég hef engan áhuga á að stækka þetta nokkuð, en þá myndi nándin og per­sónu­lega upp­lifunin hverfa.“

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Undir lokin spyrjum við eyju­bónd­ann hvað hann aðhaf­ist þegar hann er ekki að sinna eyj­unni? „Ég bjó um tíma í Ósló í Noregi, en þar lærði ég að sigla og keypti mér skútu. Síðustu ár hef ég verið dug­legur að sigla um Mið­jarð­ar­hafið yfir vetr­ar­tím­ann.“ Skútan hans sem ber nafnið Odessa er geymd í Grenada bróð­ur­part árs­ins og hefur Hákon eytt allt frá níu vikum upp í fjóra mán­uði ár hvert við sigl­ingar. Við getum ekki annað en kallað þetta líf í lagi.

Mynd / Unnur Magna
Mynd / Unnur Magna

Mynd / Unnur Magna

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Mannlífið

Myndir

Novasvellið rís á Ing­ólfs­torgi

Jólin nálgast óðfluga

Opn­un­ar­veisla Bryggju­húss­ins að hefj­ast

Mæður sem taka sjálfur eiga dætur sem vilja frekar fegr­un­ar­að­gerðir

Hvers vegna eru börn oft að segja þessa setn­ingu?

Bæj­ar­há­tíðin Í tún­inu heima stendur með miklum blóma í Mos­fellsbæ

Bangsa­fé­lagið heldur upp á afmæli með stór­há­tíð og nýrri keppni