Slapp frá Ítalíu á síðustu stundu

„Ég hef senni­lega slegið per­sónu­legt met í að pakka,“ segir óperu­söngv­ar­inn Bjarni Thor Krist­ins­son, sem um helg­ina slapp naum­lega út af svæði sem til stóð að loka á Ítalíu vegna útbreiðslu kór­ónu­veirunnar. Bjarni, sem hafði verið við æfingar í borg­inni Parma í þrjár vikur, pakk­aði öllu sínu dóti í tösku á fjórum til fimm mín­útum og hrað­aði sér út á lest­ar­stöð, þaðan sem hann komst til borg­ar­innar Bologna, sem var utan þess svæðis sem lokað var um helg­ina. Hann er nú kom­inn heim og er ein­kenna­laus í sjálf­skip­aðri sótt­kví.

Til stóð að frum­sýna verkið Pelléas et Mélisande eftir Debussy á morgun, laug­ar­dag­inn 14. mars í hinu forn­fræga óperu­húsi Teatro Regio í borg­inni Parma. Fyrir vikið var farið að stytt­ast mjög í æfinga­tíma­bil­inu og sýn­ingin nán­ast til­búin. Bjarni segir að þegar hann hafi komið til Ítalíu, fyrir bráðum fjórum vikum, hafi vel verið fylgst með öllum þeim komu til lands­ins. Ólíkt því sem hann upp­lifði í Þýska­landi, þaðan sem hann fór til Ítalíu, voru allir gestir hita­mældir við kom­una til lands­ins. „Það var talað um að ekk­ert ríki í Evrópu pass­aði betur upp á veikt fólk kæmi ekki til lands­ins.“ Veiran var lítið farin að breið­ast út á þessum tíma.

Samkomu- og nálægðarbönn

Bjarni segir að þegar fyrstu smit komu fram á Ítalíu hafi allir sem að óper­unni komu látið sér fátt um finn­ast. Fáeinum dögum síðar hafi fyrsta smitið greinst í Parma. Þá hafi runnið upp fyrir honum að þetta gæti valdið vand­ræðum hvað sýn­ing­una varð­aði. „Maður sá að þetta varð alltaf meira og meira og staðan varð ljós­ari. Fyrr en varði voru menn farnir að ræða um sam­komu­bann,“ útskýrir Bjarni. Hann bendir á að söngv­arar séu samn­ings­bundnir óperu­húsum og geti ekki látið sig hverfa þegar þeim sýn­ist svo. „Sú stemn­ing var heldur ekki ríkj­andi.“

Fljót­lega var farið að tala um að sýn­ing­unum yrði hugs­an­lega aflýst vegna útbreiðslu veirunnar. „Svo var það fyrstu vik­una núna í mars sem sam­komu­bann tók gildi á þessu svæði sem við vorum á,“ segir Bjarni. Óperu­húsið hafi hins vegar ákveðið að halda áfram með æfing­arnar, upp á von og óvon. „Svo komu reglur sem sögðu að eng­inn mætti vera nær öðrum en einum metra. Síðan kom í ljós að hljóm­sveitin væri of stór fyrir hljóm­sveit­ar­gryfj­una.“ Þá voru góð ráð dýr.

Bjarni segir að um tíma hafi staðið til að streyma sýn­ing­unni á Netinu en segir að það hefði þá þurft að ger­ast án 70 manna hljóm­sveitar. Rætt hafi verið um að nota píanó í stað­inn en síð­ustu æfing­arnar, áður en öllu var lokað, voru einmitt aðeins með píanói. Hljóm­sveitin mátti ekki æfa vegna nálægðar.

„Ég tók engan séns“

Það var eftir eina slíka æfingu, síð­ast­lið­inn laug­ar­dag, sem sím­inn hringdi hjá Bjarna, sem slak­aði á í íbúð sinni. Klukkan var um níu að kvöldi. Umboðs­mað­ur­inn var á lín­unni. „Hann sagði mér að óperu­húsið hefði verið að hafa sam­band við alla umboðs­menn og söngv­ara um að setja ætti borg­ina og stórt svæði í kring í sótt­kví í heilan mánuð. Þeir sem gætu og vildu ættu að yfir­gefa borg­ina í snatri  á meðan það væri lög­legt.“

Bjarni lét ekki segja sér þetta tvisvar. „Ég tók engan séns. Ég hafði verið að þvo föt fyrr um dag­inn og ég henti þeim öllum ofan í tösku – renn­blautum. Ég pakk­aði öllu mínu dóti á fjórum til fimm mín­útum og flýtti mér á lest­ar­stöð­ina upp á von og óvon,“ segir Bjarni um næstu mín­útur. Úr varð að hann komst inn í lest sem var á leið til Bologna, sem var utan lok­un­ar­svæð­is­ins. „Braut­ar­pall­arnir fyllt­ust smám saman eftir því sem tím­inn leið. Það var samt ekki komið eitt­hvert panikk. Þeir félagar mínir sem fóru úr borg­inni seinna töl­uðu um að það hefði verið tölu­vert upp­nám þá,“ segir Bjarni.

Hann segir að óvissan, frá því sím­talið barst honum og þangað til hann var kom­inn út fyrir lok­un­ar­svæðið, hafi verið óþægi­legt. „Við vissum ekk­ert. Þetta var klukku­tíma ferða­lag með lest­inni, sem stopp­aði í þremur borgum innan lok­aða svæð­is­ins á leið­inni. Við sam­ferða­maður minn vissum ekki hvort til­kynnt yrði um að lestin færi ekki lengra,“ segir hann um upp­lifun­ina.

Flug­far­þegi frá Mílanó á Ítalíu hita­mældur á flug­velli í Ung­verja­landi. Mynd /EPA

Ef sím­talið hefði ekki borist Bjarna í tæka tíð þá hefði hann lok­ast inn í land­inu í heilan. „Ég hefði þurft að finna mér íbúð hér úti til að leigja í heilan mánuð,“ segir Bjarni. Það hefði líka verið óþægi­leg til­finn­ing ef hann hefði veikst á Ítalíu, fjarri vinum og ætt­ingjum.

Mikið högg fyrir innkomu verktaka

Óperu­söngv­arar í lausa­mennsku eru iðu­lega verk­takar og fá fyrst og fremst greitt fyrir sýn­ingar, en lítið eða ekk­ert fyrir æfinga­tíma­bil. Það að ákveðið hafi verið að aflýsa tveimur sýn­ingum í Parma væri mik­ill fjár­hags­legur skellur fyrir Bjarna ef óperu­húsið hefði ekki gefið það út að til stæði að greiða fólki samt. „Við sem erum verk­takar fáum engar bætur ef sýn­ingar falla niður. Þetta er gíf­ur­legur tekju­missir sem við verðum fyrir og hann er auð­vitað alvar­legur fyrir okkur. En sem betur fer er stefnt að því að við fáum greitt fyrir þessa vinnu á Ítalíu, þó að það verði ekki sýnt.“ Hann segir að til standi að halda tvær sýn­ingar á þessu sama verk­efni í Piacenza á Ítalíu í apríl auk þess sem fram undan séu hjá honum verk­efni í Þýska­landi í maí og Tókýó í júní. Mikil óvissa sé uppi um þessi verk­efni, eins og gefur að skilja. „Eins og hjá mörgum þá getur þetta orðið þungt högg fyrir inn­kom­una,“ útskýrir Bjarni.

Frá Bologna flaug Bjarni til London. Hann segir aðspurður að þar hafi eng­inn við­bún­aður verið, þó að vélin væri full af fólki frá svæði á Ítalíu sem var mjög nálægt skil­greindu hættu­svæði. Frá London flaug hann með Wissair til Íslands. Um borð í þeirri vél voru engar ráð­staf­anir gerðar til að bregð­ast við hugs­an­legu smiti. „Maður gat hvergi keypt grímu eða sótt­hreinsi­búnað. Maður reyndi bara að vera skyn­samur,“ segir hann og bætir við að hann hafi per­sónu­lega ekki miklar áhyggjur af því að veikj­ast. „En auð­vitað vill maður ekki eiga þátt í því að þessi veira ber­ist eitt­hvað lengra. Þetta ástand höfðar til ábyrgð­ar­til­finn­ingar hjá manni.“ Hann lýsir því að Íslend­ingar virð­ast taka við­vör­unum yfir­valda alvar­legar en Ítalir. Á Ítalíu hafi hann litla breyt­ingu séð á hegðun fólks. Þar ríki ef til vill ekki sama traustið í garð stjórn­valda og hér.

Bjarni Thor í hlut­verki blinda kóng­ins Arkel.

Bjarni skráði sig hjá Almanna­vörnum við kom­una til lands­ins og fór í sjálf­skip­aða sótt­kví. „Konan fyllti ísskáp­inn og flutti út áður en ég kom,“ útskýrir Bjarni. Hann ber sig vel í ein­angr­un­inni. „Við sem erum í þessu starfi erum oft ein að ferð­ast um heim­inn og erum vön ein­ver­unni. Ég er fyrst og fremst þakk­látur fyrir að vera heima, inni á mínu heim­ili og með fjöl­skyldu og vini skammt undan. Ég var hepp­inn að kom­ast heim í tæka tíð og lok­ast ekki inni. Þetta kennir manni að maður veit aldrei hvað fram­tíðin ber í skauti sér,“ segir hann að lokum.