Garðabær fær 644 milljónir úr Jöfnunarsjóði: Bærinn greiðir miklu lægra útsvar en Reykvíkingar

Aldís Haf­steins­dóttir, for­maður Sambands sveita­fé­laga segir að þegar sveita­fé­lög full­nýti ekki útsvars­stofn, hljóti að vera tek­ist á um hvort útsvarslág sveita­fé­lög eigi að fá greiðslur úr Jöfn­un­ar­sjóði. Í því sam­hengi fær Garðabær 644 millj­ónir.

Frétta­blaðið segir frá mál­inu.

Kemur þar fram að flest sveit­ar­fé­lög séu með hæstu leyfi­legu útsvarspró­sentu. Lægst má útsvarið vera 12,44% en hámarks­út­svar er 14,52%.

Samkvæmt frétt Frétta­blaðs­ins fær Reykja­nes­bær hæsta heild­ar­fram­lag úr Jöfn­un­ar­sjóði fyrir árið 2022, um það bil 2,5 millj­arða. Séu útgjalda­jöfn­un­ar­fram­lög ein og sér skoðuð fá fjöl­kjarna­sveit­ar­fé­lög hæstu upp­hæð­irnar. Þar trónir Múlaþing á toppnum, fær 713 millj­ónir króna, Skaga­fjörður er svo í öðru sæti með 589 millj­ónir og Borg­ar­byggð er í þriðja sæti með 543 millj­ónir króna.

Íbúar Garða­bæjar greiða miklu lægra útsvar en Reyk­vík­ingar en þeir fá fram­lag til grunn­skól­anna sem Reykja­vík­ur­borg fær ekki. Garð­bæ­ingar greiða 13,7% útsvar en Reyk­vík­ingar 14,52%. Stofnuð var nefnd árið 2017 sem lagði fram til­lögu sem snéru að því að ef sveit­ar­fé­lag nýtti ekki útsvars­hlut­fall sitt að fullu ætti að skerða á móti fram­lög úr Jöfn­un­ar­sjóði sem næmi van­nýttum útsvars­tekjum. Ekki náði til­lagan braut­ar­gengi. Í Frétta­blað­inu er rætt við sveit­ar­stjórn­ar­fólk sem þykir málið ósann­gjarnt en til að mynda fær Garðabær 644 millj­ónir úr Jöfn­un­ar­sjóði árið 2022.

„Ég hef ríkan skiln­ing á að sumum sveit­ar­stjórn­ar­mönnum þyki sér­kenni­legt að þegar útsvars­stofn er ekki full­nýttur fái sveit­ar­fé­lögin á sama tíma greiðslur úr Jöfn­un­ar­sjóði,“ segir Aldís Haf­steins­dóttir, for­maður Sambands sveit­ar­fé­laga.

Segir hún enn­fremur að það verði að vera jöfn­uður þó tek­ist sé á um fjár­veit­ingar. Það mik­il­væg­asta í þessu sé að sveit­ar­fé­lögin vanti meira fé til að sinna lög­bundnum skyldum sínum. Segir hún að ágæt sátt sé um það á land­inu að þjón­usta eigi að vera með sviop­uðum hætti ótengt búsetu fólks.

„Það er erfitt að búa til kerfi sem allir geta sætt sig við, en það er mik­il­vægt að fólk geri sér ljóst að tekju­mögu­leikar sveit­ar­fé­laga eru mjög mis­mun­andi. Kannski er það ekki besta með­ferð opin­bers fjár ef tekjur sem sveit­ar­fé­lagið getur aflað eru felldar niður.“