Ópíóíðar er flokkur sterkra verkjalyfja. Lyfin eru notuð ýmist við meðalslæmum eða miklum verkjum, oftast eru þau notuð í töfluformi, en eru einnig fáanleg í formi plásturs og mixtúru. Ópíóíðar eru gríðarlega ávanabindandi og því mælt gegn notkun þeirra til lengri tíma. Virkni þeirra er ekki einungis verkjastillandi, heldur verður gríðarleg losun dópamíns í heila við notkun ópíóíða. Dópamín er það hormón sem veldur gleði og vellíðan, náttúruleg losun á því verður við ýmsar aðstæður í daglegu lífi. Tónlist, kynlíf, hreyfing og sólskin eru dæmi um aðstæður þar sem aukning verður á framleiðslu dópamíns, ópíóíðar losa þó töluvert meira magn hormónsins en það sem er heilanum eðlilegt. Talið er að þetta sé stór þáttur í ávanabindandi áhrifum lyfjanna, neytandinn verður háður þessari gríðarlegu vellíðan.
Hægt er að nálgast nær öll ávanabindandi lyf í undirheimum Íslands. Ef lyfin valda einhverri tegund vímu þá eru þau seld, hvort sem það eru ópíóíðar, róandi lyf, svefnlyf eða örvandi lyf. Í flokki ópíóíða eru lyfin OxyContin, Fentanyl og morfín mest notuð á meðal fíkla. Segja mætti að OxyContin sé það lyf sem er „í tísku“ en mikil aukning hefur verið á misnotkun þess síðustu ár.
Greinina má lesa í heild sinni í nýjasta tölublaði Mannlífs.
Athugasemdir