Svandís svarar Umboðsmanni Alþingis: „Skyni gæddar verur sem ber að vernda“

Svandís Svav­ars­dóttir, mat­væla­ráð­herra, hefur svarað Umboðs­manni Alþingis.

Stuttu eftir að umdeilt hval­veiði­bann Svan­dísar Svav­ars­dóttur, mat­væla­ráð­herra, var lagt á í júní lagði Umboðs­maður Alþings fram ýmsar spurn­ingar til ráð­herra. Ráðu­neytið hefur nú svarað Umboðs­manni Alþingis í 60 bls bréfi.

Ráðu­neytið sendi einnig frá sér efn­is­lega sam­an­tek sem er hægt að lesa hér fyrir neðan

„Í svar­bréfi ráðu­neyt­is­ins kemur fram að upp­hafi veiði­tíma­bils við veiðar á lang­reyðum var frestað til þess að fram­fylgja lögum um hval­veiðar, en að baki þeim lögum búa m.a. sjón­ar­mið um vel­ferð dýra.

Það var mat ráðu­neyt­is­ins, Mat­væla­stofn­unar og fagráðs um vel­ferð dýra að nið­ur­stöður úr eft­ir­liti með veiðum á árinu 2022 bentu til þess að núver­andi veiði­að­ferðir, þ.m.t. veiði­bún­aður, væru háðar ann­mörkum þess eðlis að veiðar gætu að óbreyttu ekki farið fram í sam­ræmi við þær kröfur sem leiða af lögum um hval­veiðar og lögum um vel­ferð dýra.

Frestun á upp­hafi veiði­tíma­bils­ins er bráða­birgða­ráð­stöfun sem ætl­aður er skammur gild­is­tími til að bregð­ast við þeim almenna vanda sem upp var kom­inn varð­andi dýra­vel­ferð við hval­veiðar. Ekki var talið að unnt væri að ná fram­an­greindum mark­miðum með öðru og væg­ara móti en með frestun upp­hafs veiði­tíma­bils, sem byggir á skýrum laga­legum grund­velli. Mat var lagt á þá röskun hags­muna sem frestun á upp­hafi veiði­tíma­bils­ins væri til þess fallin að hafa í för með sér með sama hætti og endranær þegar tekin er afstaða til breyt­inga á reglum um veiðar.

Til grund­vallar því mati lagði ráðu­neytið almennar for­sendur um þýð­ingu lengdar veiði­tíma­bils fyrir hags­muni þeirra sem veið­arnar stunda og almennar upp­lýs­ingar sem fyrir liggja hjá ráðu­neyt­inu um veið­arnar. Þótt mik­il­vægir, fjár­hags­legir hags­munir geti verið tengdir veiðum á lang­reyðum verður engu að síður að gæta þess að lang­reyðar séu ekki veiddar eða aflíf­aðar með ómann­úð­legum hætti, enda eru þær skyni gæddar verur sem ber að vernda fyrir óþarfa lim­lest­ingum og kvölum lögum sam­kvæmt.

Frá því að ráðu­neyt­inu barst eft­ir­lits­skýrsla Mat­væla­stofn­unar í maí 2023 hefur það haft til skoð­unar hvort og þá hvaða úrbætur sé unnt að gera á veiði­að­ferðum, þ.m.t. veiði­bún­aði, sem not­aðar eru til að tryggja vel­ferð dýr­anna við aflífun. Starfs­hópur ráðu­neyt­is­ins, Mat­væla­stofnun og Fiski­stofu vinnur að því að afmarka og leggja sér­fræði­legt mat á þær leiðir sem eru til úrbóta á aðferðum við veiðar á lang­reyðum í sam­ráði við inn­lenda og erlenda sér­fræð­inga. Nið­ur­stöðu þeirrar vinnu er að vænta fljót­lega.“