Ekki hægt að slá föstu að illa hafi verið farið með börn á Vöggustofu

Sjálf­stæð og óháð nefnd, sem Reykja­vík­ur­borg skip­aði til að kanna starf­semi Vöggu­stofa Thor­vald­sens­fé­lags­ins á árunum 1974 til 1979, kynnti í dag nið­ur­stöður sínar. Um er að ræða fram­halds­at­hugun sem gerð var í kjöl­far fyrri skýrslu um starf­semi vöggu­stofa í Reykja­vík á árunum 1949–1973.

Nið­ur­stöður nefnd­ar­innar eru í meg­in­at­riðum þrí­þættar. Í fyrsta lagi segir í skýrsl­unni að ekki verði slegið föstu að börn sem dvöldu á vöggu­stof­unni á tíma­bil­inu 1974–1979 hafi sætt illri með­ferð í skiln­ingi laga nr. 45/2022. Í öðru lagi kemur fram að máls­með­ferð barna­vernd­ar­yf­ir­valda við ákvarð­anir um vistun barna á stofn­un­inni hafi oft ekki verið í sam­ræmi við gild­andi lög. Í þriðja lagi er bent á að opin­bert eft­ir­lit með starf­sem­inni hafi verið afar tak­markað og ekki í sam­ræmi við laga­kröfur á þessum tíma.

Alls dvöldu 236 börn á Vöggu­stofu Thor­vald­sens­fé­lags­ins á árunum 1974–1979. Börn voru ekki vistuð þar eftir febr­úar 1979, en þá var stofn­unin sam­einuð Vist­heim­ili barna að Dalbraut 12 í Reykja­vík.

Nefndin telur að aðstæður barna, aðbún­aður, umönnun og mögu­leikar for­eldra til heim­sókna hafi verið með betri hætti á þessu tíma­bili en á árunum fyrir 1967, sem fjallað var um í fyrri skýrslu. Athug­unin bendir jafn­framt til þess að þá hafi ekki lengur verið við lýði starfs­hættir sem almennt settu starfs­fólki skorður í umönnun barna eða tak­mörk­uðu sér­stak­lega mögu­leika þess til að sinna þörfum ein­stakra barna.

Þrátt fyrir þetta kemur fram að ýmsum þáttum hafi verið ábóta­vant. Næt­ur­vaktir virð­ast hafa verið fálið­aðar miðað við aldur og þarfir barn­anna, og almennt hafi skort fag­lega grein­ingu og vinnu til að mæta sér­þörfum barna, svo sem barna með fötlun, eldri barna, barna sem komu úr erf­iðum aðstæðum eða voru vistuð ítrekað. Þá kemur fram að í sumum til­vikum hafi börn dvalið mjög lengi á vöggu­stof­unni.

Í skýrsl­unni er einnig sér­stak­lega fjallað um afdrif barn­anna sem vistuð voru á stofn­un­inni á umræddu tíma­bili. Þar má finna upp­lýs­ingar um hversu mörg börn voru síðar vistuð á öðrum stofn­unum eða fóru í fóstur, auk upp­lýs­inga um dán­ar­tíðni og tíðni örorku innan hóps­ins.

Nánari upp­lýs­ingar um nið­ur­stöður nefnd­ar­innar, afdrif barn­anna og til­lögur um úrbætur er að finna í skýrslu nefnd­ar­innar, sem er aðgengi­leg í heild sinni á vef Reykja­vík­ur­borgar.