Óánægja með myndband Hagstofunnar um daglegt líf kvenna

Tals­verðrar óánægju gætti í athuga­semda­kerfum Hagstofu Íslands þegar stofn­unin birti mynd­skeið í til­efni af konu­deg­inum sem var í gær. Mynd­skeiðið sýndi hvernig konur eyði venju­legum degi, sam­kvæmt könnun stofn­un­ar­innar.

Þar kom meðal ann­ars fram að þær sofi 8,9 klukku­stundir á dag, 4,5 klukku­stundir á dag við nám, vinnu, ferða­lög og annað, sinni öðrum 0,9 klst á dag og eyði 3,2 klst dag­lega í afþr­ey­ingu.

Í athuga­semdum við mynd­skeiðið mátti sjá tals­verða gagn­rýni frá konum en ein þeirra sagði meðal ann­ars:

„Ég skil þetta ekki. 4,5 tímar í nám eða vinnu? Töluðuð þið bara við konur í hálfu starfi?“

Önnur skrif­aði: „3 tíma í að sinna eigin þörfum (fjöl­mörg hlát­ur­tjákn) og nærri 9 tímum í svefn. Hverjir svör­uðu þess­ari könnun - karlar?“

Þá skrif­aði enn önnur: „Þykir Hagstofu Íslands for­svar­an­legt að birta nið­ur­stöður könn­unar þar sem aðeins 17% aðspurðra svör­uðu könn­un­inni?“

Eftir við­brögð­unum tóku útvarps­fólkið Gunna Dís og Atli Fannar, sem stjórna Morg­un­út­varp­inu á Rás 2 en í morgun ræddu þau við Anton Örn Karlsson, deild­ar­stjóra félags­mála­töl­fræði hjá Hagstofu Íslands, sem útskýrði málið.

Sagði hann að um svo­kall­aða til­rauna­töl­fræði væri að ræða og að töl­urnar sýndu með­al­tal. „Það er vanda­málið með með­al­töl ...,“ svar­aði Anton Örn hlæj­andi aðspurður hvaða kona þetta væri sem kom fram í könn­un­inni og hélt áfram: „Þau eru ekki voða­lega lýsandi þegar maður fer að bera sig sjálfan við þau en það er tals­verð dreif­ing á bak­við þessar tölur og út úr þessum með­al­tölum fáum við þetta.“

Anton útskýrir síðan frekar rann­sókn­ina en hún var gerð 2023, þar sem í tvo daga voru valdir nærri 5000 manns úr Þjóðskrá til að taka þátt í rann­sókn­inni. Annar dagur rann­sókn­ar­innar var virkur dagur en hinn var helg­ar­dagur. Þá greindi Anton frá því í við­tal­inu að um væri að ræða konur á öllum aldri en hann við­ur­kennir að svar­hlut­fallið hafi verið mjög lágt, ekki nema 17,7 pró­sent en að Hag­stofan hafi sett mikla fyr­ir­vara við rann­sókn­ina þegar hún var fyrst birt. „Þess vegna birtum við þetta ekki sem hefð­bundnar hag­tölur heldur undir þessu til­rauna­töl­fræði yfir­heiti sem þýðir að þetta er svona work in progress,“ sagði Anton.

Atli Fannar spurði Anton nánar út í við­brögðin við mynd­band­inu á Facebook, meðal ann­ars út í þá spurn­ingu hvort karl­maður hafi gert mynd­bandi, jafn­vel með „ann­ar­legar hvatir“ í ljósi þess að það var birt á konu­dag­inn. Anton hló og sagð­ist efast um það, þó hann viti ekki hver hafi get „þetta ágæta mynd­band“ en að þetta hafi þó vakið athygli á hag­tölum og fengið fólk til að hugsa út í það hvernig það eyðir deg­inum.