Dagur B. og Stefán E. deila um stórútgerðirnar

Dagur B. Egg­erts­son, þing­maður Sam­fylk­ingin og fyrr­ver­andi borg­ar­stjóri, segir nýja skýrslu frá Hag­fræði­stofnun Háskóli Íslands sýna að 20 stærstu útgerð­ar­fyr­ir­tæki lands­ins hafi átt yfir 400 millj­arða króna í öðrum félögum í árs­lok 2024.

Í Facebook-færslu vísar Dagur til orða­skipta sem hann hefur átt í við Stefán Einar Stef­áns­son, sið­fræð­ing og þátta­stjórn­anda hjá Morg­un­blað­inu, um áhrif og umfang stór­út­gerð­ar­innar í íslensku atvinnu­lífi. Stefán Einar skrif­aði athuga­semd við aðra færslu Dags þar sem hann krafð­ist gagna um stað­hæf­ingar þing­manns­ins sem hann setti fram í pistli í Morg­un­blað­inu. Í pistl­inum spyr hann hvort stór­út­gerðin sé að eign­ast Ísland.

Dagur birtir skjá­skot af athuga­semd Stefáns Einars þar sem sið­fræð­ing­ur­inn krefur hann um gögn, máli sínu til stuðn­ings.

Stefán skrif­aði: „Hvað á "stór­út­gerðin" stóran hluta af íslensku atvinnu­lífi?

Það er mik­il­vægt að þú getir svarað því með vísan í ein­hver hald­bær gögn. Eða skipta stað­reyndir engu máli?“

Dagur segir í nýju færsl­unni, skýrsl­una sem hann bendir Stefáni á hafa verið unna að hans beiðni og birt á vef Alþingis síð­degis.

„Það sem blasir við er að fyr­ir­tækin áttu yfir 400 millj­arða í öðrum félögum. Það er greini­lega var­lega áætlað og ekki allt talið,“ skrifar hann.

Þing­mað­ur­inn seg­ist lengi hafa haft áhyggjur af auknum umsvifum stór­út­gerð­ar­innar og telur þró­un­ina geta haft víð­tæk áhrif á íslenskt sam­fé­lag.

„Ég hef lýst þeim áhyggjum að stór­út­gerðin sé að eign­ast Ísland ef svona heldur áfram, vegna ofur­hagn­aðar af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­innar, án þess að borga eðli­leg veiði­gjöld og aðgangi að hag­stæðum lánum í evrum,“ skrifar Dagur í nýju færsl­unni.

Í færsl­unni segir hann jafn­framt að hann hafi verið kraf­inn um gögn og rök fyrir full­yrð­ingum sínum og birtir nú skýrsl­una sem svar við þeirri gagn­rýni.

„Ég hef verið krafin svara - og beðin um rök og gögn. Þau eru komin. Gjörðið svo vel!“ skrifar hann.

Við fyrri færsl­una hafði Dagur svarað sið­fræð­ingnum á eft­ir­far­andi máta:

„Stefán Einar Stef­áns­son gjörðu svo vel karl­inn minn. https://www.althingi.is/.../157/fylgiskjol/s1225-f_IV.pdf“

Sið­fræð­ing­ur­inn svarar Degi og sakar hann um lygar.

„Jæja kerl­ingin mín. Þetta skjal er til lít­ils gagns enda stað­festir það að þú hefur haldið fram ósann­indum.

Þar segir meðal ann­ars: Samtals áttu félög tengd 20 stærstu kvóta­höfum útgerðir með kvóta að verð­mæti 59 millj­arðar króna í lok árs 2024, eins og sjá má í neðstu línu töfl­unnar hér á eftir. Þar af námu fjár­fest­ingar síð­ustu tíu ára 15 millj­örðum. Eignir í öðrum íslenskum fyr­ir­tækjum námu 73 millj­örðum, en hreinar fjár­fest­ingar tengdra félaga í þeim und­an­farin tíu ár voru 46 millj­arðar. Erlendar eignir tengdra félaga voru litlar.

Þetta stað­festir að fjár­fest­ingar í ótengdum greinum eru ekki miklar. Það er eig­in­lega rann­sókn­ar­efni að þær skuli ekki vera meiri.

Viss um að útgerð­ar­fé­lögin hefðu viljað fá ókeypis lóðir frá þér. Það telst reyndar ekki til fjár­fest­inga heldur gjafagjörn­inga. Ömur­legra.“