„Örlítið sárt að hugsa til þess að það verði skorið á þetta akkeri“

Í per­sónu­legum pistli Hrafn Jónsson, pistla­höf­und á síðu sinni Útsýnið úr fíla­beins­turn­inum veltir Hrafn fyrir sér mik­il­vægi þess að umhverfið í Reykja­vík, bæði nátt­úra og mann­gerð list, virki sem akk­eri fyrir ímynd­un­ar­afl og sál­ar­líf borg­ar­búa. Hann gagn­rýnir aukna áherslu á skil­virkni og hag­ræð­ingu í skipu­lags­málum, þar sem áhersla á kostn­að­ar­hag­kvæmni á kostnað menn­ingar- og umhverf­is­gæða getur rýrt lífs­gæði.

Ástæða þessa pistils er að rífa á iðn­að­ar­húsi að Duggu­vogi 42 við Sæbraut þar sem til stendur að gera tíma­bundna hjá­leið fyrir umferð á fram­kvæmda­tíma Sæbraut­ar­stokks. Brynja Sveins­dóttir safn­stjóri Gerð­ar­safns gerði alvar­lega athuga­semd við nið­ur­rifið í frétt á Vísi. Ástæðan er lista­verk Gerðar Helga­dóttur sem steypt er í vest­ur­vegg húss­ins.

Brynja segir eðli­legt að fólk spyrji sig hvort ekki megi ein­fald­lega bara bjarga verk­inu en rífa húsið?

„En það er ekki svo auð­velt að gera það, þetta er verk sem er steypt beint í húsið, þetta er lág­mynd sem er steypt inn þegar húsið er í bygg­ingu, þannig það er alls ekki víst að það verði hægt að bjarga því og eins er verkið mjög sam­ofið hús­inu sjálfu, það er gert fyrir upp­runa­lega starf­semi húss­ins, þar sem þetta vísar í iðn­að­inn á svæð­inu, þetta vísar í iðn­að­ar­sögu svæð­is­ins alls.“

Menningarminjar úr löngu horfnum heimi

Hrafn vill meina að þessi umhverf­is­list sé kveikja fyrir ímynd­un­ar­aflið. „Ég hef alltaf verið með virkt ímynd­un­ar­afl, og á Sæbraut­inni eru þessi sterku umhverfis-akk­eri sem í æsku minni ég tengdi alltaf svo sterkt við. Ann­ars­vegar verk Sig­ur­jóns Ólafs­sonar utan á iðn­að­ar­hús­inu við Sunda­borg sem minna helst á hella­teikn­ing­arnar í Lascaux; eins og ein­hverjar menn­ing­arminjar úr löngu horfnum heimi.

Og svo lág­myndir Gerðar Helga­dóttur neðar í göt­unni, sem eru meira eins og skila­boð frá ann­ari ver­öld; korn­hringir sem mynd­ast á ökrum. Það kveikti því á ein­hverju hjá mér þegar ég las að það lægi fyrir að rífa þyrfti iðn­að­ar­hús­næðið sem verk Gerðar eru steypt í. Fórn­ar­lamb fram­þró­unar borg­ar­innar.

Ég ætla ekki að fara og mynda skjald­borg um iðn­ð­að­ar­hús­næði nærri Sunda­höfn og krefj­ast þess að það verði friðað. En það er eitt­hvað örlítið sárt að hugsa til þess að það verði skorið á þetta akk­eri.

Þetta verk, eins og önnur umhverf­is­list eru kveikjur. Kveikjur fyrir ímynd­un­ar­aflið. Áferð í umhverf­inu sem er ekki bara hrein fúnk­sjón. Ætli það sem auki áhrifin enn frekar sé ekki sú stað­reynd að þau eru greypt í ann­ars full­kom­lega ólystugt iðn­að­ar­um­hverfi sem liggur við breiða og ómann­eskju­lega umferð­ar­götu.“